کتاب گروه اسمی در زبان ترکی آذربایجانی (بر اساس نظریه مینیمالیست)

کتاب گروه اسمی در زبان ترکی آذربایجانی (بر اساس نظریه مینیمالیست) نوشته‌ی زهرا وثوقی، تئوری زبان را منطبق با برنامه کمینه‌گرا بر روی گروه‌های اسمی زبان ترکی پیاده کرده تا میزان مطابقت و تعمیم آن با این زبان را مشخص نماید.

با توجه به اینکه ساختارهای پیچیده، فراگیری را سخت‌تر می‌سازد، در طول چند سال گذشته نوآم چامسکی که از او به عنوان پدر زبان‌شناسی نوین یاد می‌شود، به دنبال ارائه برنامه‌ای بود که توصیف و فراگیری زبان را تا حد امکان ساده‌تر مطرح کند. به همین علت تئوری زبان را منطبق با برنامه کمینه‌گرا ارائه و آن را یک برنامه جهانی تلقی کرده است که کلیه زبان‌های دنیا با آن مطابقت دارند.

بر اساس عقیده چامسکی، زبان سیستم جامعی است با طراحی بهینه به‌ صورتی که با استفاده از مقولات نحوی، ساختارهایی را می‌توان تولید کرد که با بخش‌های دیگر مغز بالاخص گفتار و تفکر ارتباط داشته باشند. به گفته وثوقی آشنایی با قواعد برنامه کمینه‌گرا برای دوره کارشناسی ارشد زبان‌شناسی بسیار پراهمیت است و این برنامه در تجزیه و تحلیل ساختمان جملات مفید واقع شده و نیز هر چه قواعد فاقد تکرار باشد جهت آموزش مناسب‌تر خواهند بود.

اگر قانون یا نظریه‌ای با تحول طبیعت خود را سازگار نکند از بین رفته و نابود می‌شود و قانون یا نظریه دیگری جای آن را می‌گیرد. از آغاز دهه نود دگرگونی‌هایی در تنه اصلی دستور زایشی رخ داده و پیش درآمد این دگرگونی‌ها نیز مقاله (1991) چامسکی با عنوان «نکاتی در اقتصاد اشتقاق و نمودهای زبانی» بوده است که در فصل دوم کتاب (1995) او تجدید چاپ شده است.

این دگرگونی‌ها از پایان سال 1992 با ارائه مقاله چامسکی با نام «برنامه کمینه گرا» برای نظریه زبانی توجه زبان‌شناسان را به خود معطوف کرد، نوید تحولی تازه در دستور زایشی تلقی گردید (دبیر مقدم، 1383). برنامه کمینه را می‌بایست چهره امروزی بدنه اصلی دستور زایشی دانست. شاید این برنامه منشاء تحولی نو در زبان‌شناسی امروزی باشد.

در بخشی از کتاب گروه اسمی در زبان ترکی آذربایجانی می‌خوانیم:

ردفورد عمده‌ترین رویکرد زبانی در نیمه دوم قرن بیستم میلادی و آغاز هزاره سوم را دستور زایشی دانسته است. دستور زایشی مکتبی مسالط و غالب در زبان‌شناسی نظری امروز است و مجموعه‌ای از نظریه‌های زبانی را که جملگی بر دو باور فلسفی و زبان‌شناختی زیر استوارند دربرمی‌گیرد:

الف) برخی از ویژگی‌های زبان زیستی و فطری‌‌اند و از این‌ رو کودک هنگام تولد مجهز به آن‌هاست ب) بارزترین جنبه زبان ساختار صوری و ریاضی‌گونه آن است.

دستور زایشی از پیشینه‌ای کهن برخوردار است زیرا ریشه در مطالعات زبانی دستور نویس هندی پانینی (قرن چهارم پیش از میلاد)، آراء فلسفی افلاطون (قرن چهارم پیش از میلاد)، و تفکرات عقل‌گرایانه دکارت (قرن هفدهم میلادی) دارد. احیا کننده این آراء و افکار در قرن بیستم نوام چامسکی زبان‌شناس شهیر آمریکایی است (دبیر مقدم، 1383)