بله
کتاب آموزش سواد اطلاعاتی: مفاهیم، روش‌ها و برنامه‌ها نوشته مهری پریرخ، حاوی جنبه‌های گوناگون آموزش سواد اطلاعاتی به کتابداران با زبانی ساده است که از چند دیدگاه؛ شناخت راه‌ها و روش‌های آموزش مهارت‌های اطلاع‌یابی، چگونگی ارزیابی و استفاده از اطلاعات می‌تواند مفید واقع شود.
در سال‌های اخیر، تحولات شگرفی در همه جنبه‌های زندگی انسان‌ها، از جمله در حوزه اطلاعات و ارتباطات رخ داده است. تولید، انتقال، توزیع، تبدیل و کاربرد اطلاعات به مدد فناوری‌های نوین افزایش فوق‌العاده‌ای یافته است. این پدیده مثبت و قابل تأمل است، اما بسیاری از مردم برای یافتن و دسترسی به اطلاعات مناسب با مشکل بزرگی مواجه شده‌اند. حرفه کتابداری و اطلاع رسانی، که همواره در ایجاد راه‌های مؤثر دسترسی به اطلاعات نقش اساسی داشته است، در رفع این مشکل نیز پیشاهنگ بوده است.
پیشینه این حرفه در دو قرن اخیر حکایت از آن دارد که کتابداران، به موازات وظیفه گردآوری و سازماندهی اطلاعات، به آموزش استفاده کنندگان کتابخانه و منابع اطلاعاتی نیز توجه نموده‌اند. یکی از زمینه‌های مورد توجه در آموزش استفاده کنندگان باید آموزش چگونه آموزش دادن به کتابداران، یعنی مدرسان این امر باشد. در چند دهه اخیر به آموزش کتابداران برای آموزش کاربران توجه خاصی شده است. این توجه را می‌توان در مقوله‌هایی چون برنامه‌های جدید درسی در دانشکده‌های کتابداری کشورهای غربی، آموزش ضمن خدمت کتابداران و طرح‌های پژوهشی به خوبی مشاهده کرد.
بازنگری نقش کتابداران در محیط اطلاعاتی جدید و نیز برنامه آموزشی کتابداری و اطلاعرسانی در مقطع کارشناسی در ایران نشان داد که گنجاندن درسی با عنوان اصول و روش‌های آموزش سواد اطلاعاتی بیش از پیش ضروری است.
مهری پریرخ، خود از طراحان این درس است و سال‌های متمادی کلاس‌ها و کارگاه‌های آموزشی سواد اطلاعاتی را در دانشگاه فردوسی مشهد برای دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد، استادان و کتابداران برگزار و تدریس کرده است. همچنین، دو پژوهش در رابطه با سواد اطلاعاتی که با روش‌های پیمایشی و نیز تجربی انجام شد، پشتوانه فکری و علمی مناسبی برای تهیه این اثر به وجود آورد.
این کتاب ابتدا به صورت جزوه درسی به اولین گروه دانشجویان کتابداری و اطلاعرسانی، که دو کلاس مجزا را تشکیل می‌دادند، ارائه شد. سؤال‌ها و بحث‌های دانشجویان در کلاس، سمینارهای کلاسی، تمرین‌ها، نتایج ارزیابی مربوط به میزان درک نظرات آن‌ها نیز به تکمیل مطالب و افزایش کاربرد آن در تدریس کمک کرد. بر اساس اطلاعات به دست آمده، ویرایش دوم جزوه تهیه شد. این نسخه به دانشجویان کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاه امام رضا (ع)، که درسی مشابهی را در نیمسال اول سال تحصیلی 1386-1385 داشتند ارائه شد و به آزمون گذاشته شد. به استناد نظر مدرس این درس در آن دانشگاه، جزوه مفید بوده و به خوبی مورد استفاده قرار گرفته است. بنابراین، ارزشمندی محتوای جزوه با چند روش و در دو نوبت سنجیده شد.
در بخشی از کتاب آموزش سواد اطلاعاتی می‌خوانید:
در طراحی و اجرای برنامه‌های سواد اطلاعاتی گروه‌های زیادی با مهارت‌های متفاوت شرکت دارند؛ وقت زیادی باید صرف شود و تجهیزات و تسهیلات بسیاری مورد نیاز است. بنابراین، برگزاری چنین برنامه‌های آموزشی در کتابخانه بسیار هزینه بر است. بخشی از این هزینه‌ها مربوط به تربیت نیروی انسانی است. برای مثال، در مورد کلاس‌های مربوط به شناسایی و چگونگی بهره‌گیری از منابع چاپی، روش استناد کردن یا سازماندهی اطلاعات و منابع گردآوری شده، باید کتابداران مهارت‌های لازم را فرا گیرند. در مورد آشنایی با منابع رایانه‌ای و چگونگی جستجوی آن‌ها، کتابداران باید با انواع برنامه‌های رایانه‌ای، مرورگرها، موتورهای جستجو، منابع اطلاعاتی الکترونیکی و تغییرات مداوم آن‌ها آشنا شوند تا بتوانند قابلیت‌های لازم را برای استفاده و آموزش آن‌ها به دست آورند. افزون بر این مخارج، کتابداران باید شیوه‌های تدریس را فراگیرند و احتمالا از استادان دانشگاه‌ها نیز دعوت کرد. هزینه مربوط به حق‌التدریس این استادان قابل ملاحظه است.
افزون بر آن، کتابداران باید برای فراگیری وقت کافی داشته باشند. برای برگزاری برنامه‌ها نیز باید زمان کافی را در نظر گیرند تا بتوانند مباحث و تمرین‌ها را آماده کنند. بنابراین، باید به این کتابداران وقت کافی برای تمرین و مجهز شدن به انواع مهارت‌ها و دانش یا برنامه‌ریزی داده شود و یا حق‌التدریس مناسب پرداخت گردد تا در وقت آزاد به خودآموزی و برنامه‌ریزی بپردازند.
