کتاب ورزش‌های فرهنگی

کتاب ورزش‌های فرهنگی نوشته صادق نیک پور و مژگان دستفال، تاریخ تکامل فرهنگی را نشان می‌دهد که امروزه تغییرات عمده‌ای در کل ساختار نظام اجتماعی‌، فرهنگی جامعه بشری به سمت وحدت و هم‌گرایی رخ داده است.

ورزش‌های فرهنگی به مجموعه وسیعی از فعالیت‌ها اطلاق می‌گردد که سلامتی‌های جسمی، ذهنی، عاطفی، اجتماعی را با عناصر مختلف فرهنگی در هر اجتماع تامین می‌کند و به رشد و تعالی انواع مهارت‌های اجتماعی و سرمایه اجتماعی با به کار‌گیری از توانمندی‌های ذهنی، ورزش‌های ذهنی، مهارت‌های زندگی بالندگی اجتماعی فرهنگی را منتج می‌گردد.

موضوع ورزش‌های ذهنی را در مقالات متعدد چند سال اخیر با نام‌های کالچرال اگزرسایز و یا کالچرال اسپورت بیان نمودند. عمده این امور بیشتر تا مدت‌ها با عنوان کالچرال اکتیویتی به مفهوم فعالیت‌های فرهنگی معرفی می‌گردیدند که تحت سیاست‌های فرهنگی ملی قلمداد می‌شدند.

در این حوزه متخصصان توانمندسازی ذهن، ورزشکاران، روانشناسان، پزشکان، متخصصان جامعه‌شناسی، متخصصان میراث فرهنگی، تاریخ، فرهنگ‌شناس، مردم‌شناس، فلسفه، عرفان، ادبیات، مدیریت، علوم تربیتی، گردشگری و اکثر رشته‌های علوم انسانی درگیر و دخیل هستند.

گسترش و توسعه ورزش‌های فرهنگی امروزه کاربرد وسیع در مدیریت چند فرهنگی و برنامه‌ریزی‌های اجتماعی مبتنی بر تغییر فرهنگی و در جهت اعتلای سرمایه اجتماعی دارد.

شناخت عناصر فرهنگی به خصوص میراث فرهنگی غیر منقول مانند آداب و رسوم، مناسبت‌ها و اعیاد، زبان، غذا، موسیقی، در کنار آثار باستانی و فرهنگی و بافت تاریخی هر اجتماع ضرورت اولیه برای طراحی و اجرای ورزش‌های فرهنگی هستند، متعاقب آن اقدامات توسعه دهنده و تربیت مربیان و استادان و نیز مشاوران برای آن در فاز بعدی قرار می‌گیرد و در مرحله بالاتر اقدام به تشکیل پایلوت‌های ورزش‌های فرهنگی مانند خانه‌ها و اماکن بوم‌ گردی، گردشگری در انواع مختلف مانند عرفانی و ادبی، ایجاد دهکده‌های سلامتی بومی و سپس سازماندهی مسابقات برای انواع ورزش‌های فرهنگی را شامل می‌گردد.

در طی این مسیر با مکانیسم‌های اطلاع‌ رسانی شبکه‌ای و هرمی انواع فعالیت‌های مرتبط بنگاه‌های مختلف را می‌توان هم‌سو نمود و در صورت واجد شرایط بودن گواهی پایلوت ورزش‌های فرهنگی را به آنان اعطا نمود.

از انواع فعالیت‌های اقتصادی و فعال در هر اجتماع مانند انواع باشگاه‌های ورزشی و به خصوص ورزش‌هایی مانند یوگا و مدیتیشن، مراکز آموزش مهارت‌های زندگی، دفاتر و آژانس‌های گردشگری، اماکن گردشگری، مراکز آموزشی، صنعت چاپ و نشر مراکز درمانی و غیره می‌توانند تحت پوشش گسترش دهنده ورزش‌های فرهنگی قرار گیرند.

در بخشی از کتاب ورزش‌های فرهنگی (cultural exercise) می‌خوانید:

در حال حاضر در کشور ما سازمان‌های متعددی در حوزه فرهنگی مشغول فعالیت هستند و به طور عمده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری بیش از دیگران عهده دار این وظیفه هستند. هر چند همه سازمان‌های دخیل در امر فرهنگ موظف به اجرای برنامه‌های راهبردی شورای عالی انقلاب فرهنگی کشور در راستای پروتکل‌ها و برنامه‌های مهندسی فرهنگی هستند. اما وقتی صحبت از سازمانی برای ورزش‌های فرهنگی مد نظر است تاکید بر غیر دولتی بودن آن می‌باشد.