کتاب ملی گرایی

رابیندرانات تاگور، رمان‌نویس، موسیقی‌دان، شاعر و نمایشنامه‌نویس هندی و از مخالفان سرسخت سلطه قوانین بریتانیا در هندوستان است که در کتاب ملی‌ گرایی به بررسی نحوه‌ی تجدید حیات شرق و چالش‌های پیش روی آن در برابر برتری و حاکمیت غرب می‌پردازد و خواهان آینده‌ای فرای تفکرات ملی‌ گرایی و در عوض، مبنی بر همکاری متقابل و بردباری است.

کتاب ملی گرایی (Nationalism) به مسأله جهانی شدن و بحث پیرامون درهم تنیده شدن سطوح مختلف زندگی که از جدی‌‌ترین موارد مطرح در حوزۀ جهانی است، می‌پردازد. بسیاری از متفکرین با توجه به طرز دید و نحوۀ برداشت‌شان در توجیه و تعریف از این مقوله‌ی فراگیر با یکدیگر در اختلافند و همواره سعی در رسیدن به تعریف و شرح روشنی از آن دارند. با وجود آنکه مفهوم ملت و روش های رسیدن به هنجارهای "ملی گرایی" و رابطۀ  "دولت - ملت " در جامعه ما ایرانیان نیز حائز اهمیت است و خواهان دستیابی به آن می‌باشیم؛ باید همواره مراقب باشیم تا در بحبوحه‌ی فراگیر این مقوله، کورکورانه و بدون توجه به تجربه‌ی سایر ملت‌ها و بررسی آسیب‌های ممکنی که از آن محتمل شده‌اند به ترویج این پدیده و اجرای آن در سرزمین خودی نپردازیم. در این کتاب تاگور بر آن است تا به بررسی و موشکافی این مقوله در سه بخش از جهان به طور مجزا بپردازد و ما را با فواید و مضرات آن آشنا کند.

رابیندرانات تاگور (Rabindranath tagore) در کلیت در این کتاب این پدیده‌ی ملت و ملی گرایی با توجه به نتایج حضور آن در غرب، را رد کرده و آن را عامل اصلی انحطاط غرب می‌داند و می‌گوید که ملت باید منشأ معنویت باشد نه سیاست؛ زیرا در مقولۀ معنویت انسان رکن اصلی است.

تاگور افراط در ملی گرایی را عاملی برای جدایی انسان‌ها می داند: "آرمان انسان در مقام یک موجود اجتماعی عاری از خودپسندی بودن است؛ در حالی که آرمان ملی گرایی روابط خصمانه است. طوریکه در جملاتی از کتاب می‌گوید: "ملی گرایی میان انسان‌ها جدایی می افکند، خصومت می‌آفریند و احساسات برتری جویی را در میان اقوام رواج می دهد."

در تمام طول تاریخ بعضی از کتاب‌ها جهان را تغییر دادند و شیوه نگاه ما به خودمان و دیگران را دگرگون کردند. آن‌ها به مباحث، اختلافات عقاید، جنگ‌ها و انقلاب‌ها الهام بخشیده‌‌‌اند. آن‌ها زندگی‌های بسیاری را ساخته‌اند و یا تباه کرده‌اند. حالا نشر روزگار نو برای شما کارهای متفکران بزرگ، پیشگامان، اصلاح طلبان و طالع بینان را فراهم آورده است. ایده‌هایی که مدنیت را تکان داد و به ما کمک کرد تا آن چه که اکنون هستیم باشیم. (ایده‌های بزرگ)

در بخشی از ملی گرایی می‌خوانیم:

برای آدمی ساده‌ترین راه درست‌ترین راه نیست. اگر ذات آدمی این چنین پیچیده نبود و اگر این ذات به سادگیِ دسته‌ای از گرگان گرسنه بود، بنابراین در آن دوره آن گروه غارتگران، سراسر زمین را به تاراج می‌بردند. اما آدمیان به هنگام رویارویی با مشکلات باید آگاه باشند که آنان مخلوقاتی هستند که نسبت به قوه‌های برتر ذاتی‌شان مسئول هستند، و باید اینگونه موفقیت هایی را که به دست می‌آورند نادیده گیرند که گرچه برایشان ضروری به نظر می‌رسد اما همین به تله‌ی مرگ آنان مبدل خواهد شد. آنچه که برای مخلوقات پست‌تر مانع محسوب می‌شود برای حیات متعالی آدمیان فرصت است.