کتاب درس‌های اسفار (مباحث قوه و فعل) جلد اول

کتاب درس‌های اسفار (مباحث قوه و فعل) جلد اول، مجموعه‌ای از درس‌هاى کتاب اسفار ملاصدرا است که توسط استاد شهید مطهرى در حوزه علمیه قم در سال‌هاى 1356 و 1357 تدریس شده است.

در کتاب درس‌های اسفار، علت انتخاب مباحث قوه و فعل، مطرح بودن برخى اندیشه‌هاى مارکسیستى در ارتباط با مسئله حرکت در آن دوره بوده است. این کتاب از یک سو غناى فلسفه اسلامى را نمایان مى‌کند و از سوى دیگر دقت‌نظر و تسلط آن استاد شهید را بر مسائل فلسفى آشکار مى‌سازد و همانند سایر آثار استاد از بیانى روشن و روان برخوردار است. این مجموعه شامل شش مجلد مى‌باشد.

در اینجا لازم است نکاتی چند درباره نحوه تنظیم این اثر ارائه شود. استاد در هر جلسه ابتدا محتوای بخش مورد نظر را توضیح داده و در پایان هر درس ضمن خواندن متن اسفار، روی متن توضیحاتی ارائه داده‌اند و در مواردی که مشکلی عبارتی در متن وجود داشته راه حل‌های ممکن را بررسی کرده‌اند. البته تطبیق درس بر متن در موارد اندکی به دلیل محدودیت وقت به حضار واگذار شده است. مطابق معمول درس‌های حوزه، در هنگام توضیح متن و نیز تطبیق درس بر متن، پرسش‌هایی توسط حضار مطرح شده که بجز چند مورد که پاسخ سؤال کاملاً از توضیح قبلی استاد معلوم بوده، تماماً آورده شده‌اند. لازم به یادآوری است که هر سؤال در محل خود آورده شده است به این معنا که اگر سؤالی در ضمن تطبیق درس بر متن مطرح شده ولی مربوط به محتوای درس بوده نه متن، به بخش توضیح درس منتقل شده است. نیز پاره‌ای توضیحات مفصل که گهگاه توسط استاد در هنگام تطبیق ارائه شده ولی مستقیماً به متن مربوط نبوده، در بخش توضیح درس مربوطه (و غالباً به صورت پاورقی) آمده است.

همچنین استاد مطهری اشاره می‌کنند: معیار اصلی در تنظیم این دروس همان بنای همیشگی شورای نظارت یعنی حفظ اصالت کلام استاد بوده و مطالب حاشیه‌ای نیز که احیاناً در درس مطرح شده مانند توصیه‌های اخلاقی (جلسه دهم) و نیز درسی (جلسه پانزدهم) به طلاب تماماً آورده شده است و به طور کلی کتاب حاضر عبارات، مثال‌ها و بعضاً نکاتی را که در کتاب حرکت و زمان حذف گردیده بود به نحو کامل در بر می‌گیرد.