چرا گاهی آنچه میبینیم با واقعیت تفاوت دارد؟ کتاب احساس و ادراک اثر علیاکبر باقرزاده با بررسی خطاهای ادراکی، عملکرد مغز و نحوه شکلگیری ادراک، شما را با دنیای شگفتانگیز حواس انسان آشنا میکند. این اثر با توضیح علمی حواس پنجگانه، دستگاه عصبی و فرایندهای ذهنی، منبعی ارزشمند برای دانشجویان روانشناسی و علاقهمندان به شناخت مغز و روانشناسی شناختی است.
دربارهی کتاب احساس و ادراک
تا به حال به این فکر کردهاید که چرا یک تصویر واحد ممکن است در ذهن دو نفر معناهای متفاوتی پیدا کند؟ چطور بوی یک عطر میتواند باعث زنده شدن خاطرهای دور شود؟ یا یک پرسش مهمتر: آیا ما جهان را همانطور که هست میبینیم یا آنطور که مغزمان تفسیر میکند؟ علیاکبر باقرزاده در کتاب احساس و ادراک ما را به سفری علمی در دنیای شگفتانگیز حواس انسان میبرد و از فرایندهایی میگوید که به کمک آنها میتوانیم جهان پیرامون خود را تجربه و تفسیر کنیم.
کتاب حاضر، جنبههای فیزیولوژیک، عصبشناختی و روانشناختی احساس و ادراک را مورد بررسی قرار میدهد تا نشان دهد مغز چگونه اطلاعات محیط را دریافت میکند و از میان آنها تصویری معنادار از واقعیت میسازد. نویسنده در فصلهای ابتدایی کتاب در کنار تشریح مفاهیم بنیادی مرتبط با احساس و ادراک، این فرایندهای ذهنی را توضیح میدهد.

علیاکبر باقرزاده با معرفی مباحثی مانند سایکوفیزیک، آستانههای حسی، قانون وبر، نظریهی فخنر و نظریهی تشخیص سیگنال، رابطهی میان ویژگیهای فیزیکی محرکها و تجربهی حسی انسان را مورد بررسی قرار میدهد. در ادامه، با ساختار گیرندههای حسی آشنا میشویم و درمییابیم چگونه انرژی محرکها به پیامهای عصبی تبدیل میشوند و نخستین گام در شکلگیری تجربههای حسیمان شکل میگیرد.
درک فرایندهای ادراکی از مسیر روانشناسی شناختی
کتاب احساس و ادراک علیاکبر باقرزاده به شکل مفصلی به بررسی حواس پنجگانه و دستگاه تعادل انسان میپردازد. نویسنده در این مسیر از ساختار چشم، مسیرهای عصبی پردازش اطلاعات بینایی، مکانیسم شنوایی، تشخیص حرکت و حفظ تعادل، انتقال پیامهای درد، دریافت مزهها و پردازش بوها سخن به میان میآورد. به این ترتیب، هر فصل ما را با گوشهای از عملکرد بدن و مغز آشنا میکند.
در نهایت، کتاب به یکی از جذابترین پرسشهای روانشناسی میپردازد؛ اینکه مغز چگونه از محرکهای پراکنده، یک جهان منسجم و معنادار میسازد؟ در این بخش با اصول گشتالت، ثباتها و خطاهای ادراکی آشنا میشویم و درمییابیم چرا آنچه میبینیم و تجربه میکنیم، همیشه بازتاب دقیق واقعیت فیزیکی نیست.
پس اگر بهدنبال منبعی برای شناخت علمی حواس، دستگاه عصبی و فرایندهای ادراکی هستید تا از طریق رویکرد روانشناسی شناختی با نحوهی عملکرد مغز آشنا شوید، با خرید کتاب احساس و ادراک انتشارات برگ دانش میتوانید درک و شناخت بهتری از نظریههای مهم روانشناسی و سازوکارهای شکلگیری ادراک بیابید.
کتاب احساس و ادراک برای شما مناسب است اگر
- دانشجوی روانشناسی هستید و میخواهید با مبانی احساس و ادراک، نظریههای روانشناختی و سازوکارهای پردازش فرایندهای ذهنی آشنا شوید.
- بهعنوان دانشجوی علوم اعصاب برای شناخت ارتباط میان گیرندههای حسی، مسیرهای عصبی و عملکرد مغز در دریافت و تفسیر محرکها تلاش میکنید.
- به روانشناسی شناختی علاقه دارید و دوست دارید نقش مغز در تفسیر اطلاعات محیطی و شکلگیری تجربههای ادراکی را بهتر درک کنید.
در بخشی از کتاب احساس و ادراک میخوانیم
پیامی که از گیرندههای حسی به مراکز عصبی میرود، در همه راههای حسی به صورت امواج عصبی یعنی پتانسیل عمل است که ماهیت آن در همه تارهای عصبی مشابه است (کما اینکه خود نورونها هم مشابه یکدیگرند). یعنی فیبرهای عصبی فقط حس را منتقل میکنند، بنابراین چگونه است که ما قادر به درک انواع اصلی احساس از جمله درد، لمس، نور، صوت و غیره هستیم.
پاسخ این پرسش را به چند طریق میتوان، مطرح کرد. اول اینکه که هر راه عصبی به یک نقطه خاص از سیستم عصبی ختم میشود، و نوع احساسی که بر اثر تحریک یک فیبر عصبی درک میشود توسط این نقطه از سیستم عصبی که فیبر عصبی به آن منتهی میشود تعیین میگردد به عنوان مثال، هر گاه یک فیبر عصبی درد تحریک شود شخص صرف نظر از نوع محرکی که فیبر را تحریک کرده است، احساس درد خواهد کرد.
این تحریک میتواند الکتریسیته، گرم کردن بیش از حد، له کردن، یا تحریک انتهاهای عصبی درد توسط آسیب رساندن به سلولهای بافتی باشد. در تمام این موارد شخص احساس درد میکند. به همین ترتیب، هرگاه یک فیبر عصبی مربوط به حس لمس بوسیله تحریک یک گیرنده لمسی به روش الکتریکی یا به هر روش دیگری تحریک شود شخص احساس لمس خواهد کرد زیرا فیبرهای لمس به نواحی اختصاصی حس لمس در مغز منتهی میشوند.
فیبرهای شبکیه چشم در مناطق بینایی مغز، فیبرهای گوش به مناطق شنوایی و فیبرهای دما در مناطق مربوط به دمای مغز ختم میشوند. این اختصاصی بودن فیبرهای عصبی برای انتقال فقط نوع احساس، موسوم به اصل خطوط علامتگذاری یا اصل انرژیهای عصبی خاص شده است. هر مرکز عصبی پتانسیلهای عمل دریافتی خود را رمزگردانی و پردازش میکند و پدیده حسی ویژه خود را بوجود میآورد. همچنین ما به تجربه یاد میگیریم که بین حسهای مختلف تمیز قائل شویم.
بله












