کتاب اصول کنترل حرکتی نوشتهی مارک ال لاتاش یکی از آثار جامع و میانرشتهای در حوزهی کنترل و رفتار حرکتی است. نویسنده در این اثر با تمرکز بر سازوکارهای تولید، کنترل و هماهنگی حرکت انسان میکوشد مفاهیمی چون نقش دستگاه عصبی، فعالیت عضلات، نیروها و گشتاورها، نظریههای کنترل حرکتی، یادگیری و سازگاری حرکتی را با رویکردی علمی، تحلیلی و مبتنی بر پیوند نظریه و شواهد آزمایشگاهی به مخاطبان خود منتقل کند.
دربارهی کتاب اصول کنترل حرکتی
این کتاب تلاشی برای پاسخدادن به این پرسش است که بدن انسان چگونه حرکت میکند؟ راهرفتن، برداشتن یک فنجان، حفظ تعادل یا گرفتن یک شیء، رفتارهایی چنان روزمرهاند که معمولاً ما پیچیدگی علمی پشت آنها را نادیده میگیریم؛ اما کافی است هماهنگی میان عضلات، مفاصل، دستگاه عصبی و اطلاعات حسی را در نظر بگیریم تا روشن شود که حتی سادهترین حرکتها بسیار پیچیدهاند.
مارک ال لاتاش در کتاب اصول کنترل حرکتی میکوشد تا به مخاطب خود نشان دهد که کنترل حرکتی صرفاً مطالعهی عضلات یا سازوکارهای عصبی نیست؛ بلکه حوزهای میانرشتهای است که برای فهم حرکت باید در آن به فیزیک، زیستشناسی، عصبشناسی، بیومکانیک و نظریههای کنترل همزمان توجه کرد.

اصول کنترل حرکتی و عوامل موثر بر حرکت انسان
یکی از جذابیتهایی که در کتاب اصول کنترل حرکتی انتشارات حتمی وجود دارد، تغییر نگرشی است که نسبت به رفتار حرکتی انسان به وجود میآورد. اگرچه ما معمولا حرکت را نتیجهی مستقیم فرمان مغز به عضلات میدانیم، اما نویسنده در این اثر نشان میدهد که این تصور، هرچند صحیح، اما تمام واقعیت را آشکار نمیکند.
طبق آموزههای کتاب، حرکت در بستری از نیروها، گشتاورها، محدودیتهای مکانیکی، بازخوردهای حسی و تغییرات محیطی شکل میگیرد و دستگاه عصبی باید این عوامل را در ارتباط با یکدیگر تنظیم کند و بدن نیز در جریان حرکت، پیوسته با شرایط تازه روبهرو میشود.
پازل نظریات برای درک اصول کنترل حرکتی
مارک ال لاتاش برای توضیح پیچیدگی حرکتی انسان، در کتاب اصول کنترل حرکتی، مجموعهای از نظریات را در ارتباط با هم استفاده کرده است. در بخشهای مربوط به نیرو و گشتاورها، موضوع اصلی کتاب چگونگی ساماندادن حرکتها توسط دستگاه عصبی است و به ویژگیهای مکانیکی بدن و اطلاعات بازگشتی پرداخته میشود.
در این بخش از کتاب، برخی رویکردها بر پیشبینی و برنامهریزی حرکت تأکید میکنند و برخی دیگر نقش بازخورد حسی و سازگاری با شرایط متغیر را برجسته میسازند. اهمیت این بخش در آن است که نویسنده یک نظریهی منفرد را پاسخ نهایی همهی پرسشها معرفی نمیکند و با کنار هم قراردادن این نظریات، خواننده را به درک دقیقتری از مسئله میرساند.
راز مدیریت رفتار حرکتی در هماهنگی است
محور اصلی آموزههای کتاب اصول کنترل حرکتی در عنصر هماهنگی است. بدن انسان از مفاصل و عضلات فراوانی تشکیل شده که امکانهای حرکتی بیشماری را به وجود آوردهاند. بااینحال، انسان از میان هزاران حرکت ممکن، حرکتی را انتخاب میکند که هدفمند و کاملا سازگار با شرایط است.
مارک ال لاتاش برای توضیح چگونگی این انتخابها، به بررسی مفاهیمی چون سینرژیهای حرکتی و رویکرد سیستمهای پویا میپردازد و نشان میدهد که هماهنگی صرفاً به معنای کنترل جداگانهی تکتک اجزای بدن نیست؛ بلکه باید روابط میان آنها را نیز بررسی کرد.
این کتاب که یکی از مهمترین آثار مارک ال لاتاش است توسط محمدرضا دوستان، سارا شمشیری، خلیل علوی و معصومه هاشمی به فارسی برگردانده شده و به همت انتشارات حتمی در اختیار مخاطبان قرار گرفته است. با خرید کتاب اصول کنترل حرکتی، یکی از بهروزترین آثار در حوزهی مطالعات کنترل حرکتی را در اختیار خواهید داشت.
کتاب اصول کنترل حرکتی برای شما مناسب است اگر
- دانشجوی علوم ورزشی و رشتهی تربیت بدنی هستید و قصد دارید با چگونگی تولید، کنترل و هماهنگی حرکات بدن آشنا شوید.
- به موضوع کنترل حرکتی انسان علاقهمندید و قصد دارید با چگونگی این فرایند جذاب آشنا شوید.
در بخشی از کتاب اصول کنترل حرکتی میخوانیم
الیاف میلیندار. تأخیر در هدایت
دو نوع تار عصبی در بدن وجود دارد. برخی از تارها درون غلافی به نام میلین پوشیده شدهاند که از ماده چربی مانند ساخته شده است. این غلاف اجازه میدهد که پتانسیلهای عمل در فواصل نسبتاً زیاد بین دو شکاف مجاور در غلاف میلین 2 جهش کنند (گرههای رانویه) و به افزایش قابلتوجه در سرعت هدایت منجر میشوند. برای مثال پتانسیلهای عمل در طول آکسونهای میلیندار با سرعت هدایت بالای 120 متر بر ثانیه حرکت میکنند. در مقابل، اکسونهای بدون میلین پتانسیل عمل را با سرعت حدود 1 متر بر ثانیه یا حتی آهستهتر هدایت میکنند.
بله

















