کتاب بهت زدگی اثر پیام ناصر از نشر مرکز

کتاب بهت زدگی اثر پیام ناصر شما را به دنیایی متفاوت از داستان‌های کوتاه ایرانی می‌برد؛ دنیایی که از عشق، فقدان، خاطره، تنهایی و خیال سرشار است، اما هیچ چیز در آن به شکل عادی پیش نمی‌رود. اگر به ادبیات مدرن، داستان‌های استعاری و روایت‌های غیرمنتظره علاقه دارید، این مجموعه داستان کوتاه می‌تواند تجربه‌ای تازه و متفاوت برایتان رقم بزند. گفتنی‌ست که داستان بیدارش کن از این مجموعه، افتخار کسب جایزه‌ی هوشنگ گلشیری را از آن خود کرده است.

درباره‌ی کتاب بهت زدگی

پرنده‌ای که نمی‌تواند پرواز کند اما هر کاری برای جلب توجه عشقش می‌کند. کاسه‌ی آشی که یک خاطره‌ی نوستالژیک را رقم می‌زند، گربه‌ی مرده‌ای که می‌خواهد بیدارش کنی و یا وقتی که از نگاه کردن به یخچال به پیچیدگی‌های یک زندگی مشترک می‌رسی. این‌ها بخشی از ایده‌های ذهنی پیام ناصر در کتاب بهت زدگی است؛ یک مجموعه داستان کوتاه با داستان‌های متفاوت و تأمل‌برانگیز.

شما با هر یک از این داستان‌های کوتاه ایرانی وارد جهان ذهنی نویسنده می‌شوید؛ داستان‌هایی که در آن، مرز میان واقعیت و خیال، خاطره و اکنون و روزمرگی و جنون چندان قطعی نیست. پیام ناصر از ساده‌ترین موقعیت‌ها به سمت‌وسوی قلمرویی غریب و غیرمنتظره می‌رود تا در روایت‌های متفاوت و غافلگیرکننده ذهنمان را اسیر داستان کند.

نگاه پیام ناصر به رویدادهای ساده‌ی زندگی

اولین داستان کتاب بهت زدگی که تحت عنوان «قوز نکن بودا» ارائه شده؛ راوی، پرنده‌ی تنهایی است که توانایی پرواز ندارد و میان خاطرات عموی فیلسوفش، تمنای عشق و انسان شدن سرگردان است و در همه حال باید برای بقا بجنگد. روایت آش ترخون - دستور پخت، با نگاهی شاعرانه به آشپزی آغاز می‌شود اما این فقط ظاهر ماجراست. درواقع در پسِ این دستور پخت و عطر سبزی‌ها، خاطره‌ی زنی جا خوش کرده که سال‌ها در ذهن راوی ماندگار شده است.

گفتنی‌ست که بسیاری از خوانندگان و منتقدان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان فضای برخی داستان‌های کوتاه این مجموعه را با جهان داستانی هاروکی موراکامی بی‌شباهت دانست؛ به طوری که داستان آش ترخون - دستور پخت را به داستان «سال اسپاگتی» این نویسنده‌ی ژاپنی بسیار شبیه دانسته‌اند.

«بیدارش کن» یکی دیگر از داستان‌های کوتاه کتاب است که پیام ناصر در آن از نویسنده‌ای می‌گوید که گمان می‌کند برای اینکه بتواند بنویسد و ذهن و قلمش به جریان بیفتد به یک شکست عشقی نیاز دارد اما به دام خلأیی می‌افتد که هیچ انتظارش را نداشته. به این ترتیب داستان‌ها، ورای جهان مستقلی که دارند همگی در نوع خود انزوا و تنهایی را در زندگی انسان مدرن را نمایان می‌کنند و این مدرن بودن را در فرم داستان‌ها نیز می‌توان به چشم دید.

داستان‌های مدرن برای ذهن‌های پرسشگر

آنچه که کتاب بهت زدگی نشر مرکز را به اثری متفاوت بدل می‌کند، تنها به سبب داستان‌های مدرن و پیرنگ عجیبشان نیست، بلکه بیش از هر چیز به شیوه‌ای وابسته است که امر عادی و انتظار معمول را جابه‌جا می‌کند تا آنچه را که در پشت این رخدادها پنهان شده، به ما نشان دهد. از سوی دیگر پیام ناصر چیزهای آشنا را به شکلی وهم‌آلود، طنزآمیز، تلخ یا شاعرانه بدل می‌کند.

این داستان‌های کوتاه ایرانی بیش از آنکه ما را به دنبال کردن یک ماجرا ترغیب کنند، باعث شکل‌گیری پرسش‌هایی مهم در ذهن می‌شوند؛ اینکه حقیقت چه بود؟ معنای نهان این تصویر داستانی چیست؟ و چرا این اتفاق ساده ذهنم را تا این حد به خود مشغول کرده است؟

پس اگر آماده‌اید به جهان متفاوت داستان‌های مدرن پیام ناصر قدم بگذارید تا از دل اتفاق‌های ساده به موقعیت‌هایی عجیب و پیش‌بینی‌ناپذیر برسید، با خرید کتاب بهت‌زدگی می‌توانید داستان‌هایی بخوانید که پس از پایان نیز ذهنتان را درگیر می‌کنند.

کتاب بهت زدگی برای شما مناسب است اگر

• به داستان‌های کوتاه معاصر ایرانی علاقه دارید و دلتان می‌خواهد روایت‌هایی با موقعیت‌ها و شخصیت‌های غیرمعمول بخوانید.
• دوست دارید داستان‌های کوتاه ایرانی متفاوتی بخوانید که از روایت‌هایی چندلایه برخوردارند.
• از خواندن داستان‌های مدرن لذت می‌برید و می‌خواهید وارد ماجراهایی شوید که فراتر از روایت‌های خطی، از واقعیت، خیال و خاطره برای شکست خط روایی و ساخت استعاره بهره می‌گیرند.

در بخشی از کتاب بهت زدگی می‌خوانیم

آن روز قرار بر این بود که سالاد سبزیجات تهیه کنم. قوطی کنسرو لوبیا را درون کتری جا دادم، اجاق را روشن کردم و روی کاناپه دراز شدم. بعد غفلتاً خواب چشمم را ربود. دو ساعت تمام خوابیدم و قوطی با صوتی مهیب و فواره‌گون متلاشی شد و سقف بالای سرش را رنگ زد. انگار که محتویات قوطی از زندان فلزی‌شان به سقف آشپزخانه پناه برده باشند. با وجود تمام مشقتی که بابت تمیزکاری متحمل شدم پنج لکه هرگز از میان نرفتند. بعدها و به مرور دریافتم که طرح پنج لکه‌ای به‌طرزی شگفت‌انگیز موجب تمرکزم می‌شود. کف آشپزخانه، رو به سقف، درازکش می‌ماندم و به مرکز آن‌ها خیره می‌شدم تا گره‌های ذهنی‌ام را باز کنند.

سهم آشپزی آن روز، نامی که از ذهنم گریخته بود، جایی در میان لکه‌ها نفس می‌کشید. چشم‌هایم را بستم وچند ثانیه بعد گشودم. لکه‌ها هنوز پابرجا بودند. زمانی طولانی به آن‌ها خیره ماندم تا در هم فرو رفتند و به دوده‌ای محو و سیاه بدل شدند. به یک‌باره تصویر پرنده‌ای در ذهنم نقش بست، پرنده‌ای سپید که در میان بوته‌زاری سوخته نشسته بود. تصویر ذهنی‌ام چه چیز می‌خواست به من بگوید؟ ‌آیا برای آن روز می‌بایست خوراک پرنده‌ای را تدارک می‌دیدم؟ تا جایی‌که می‌دانستم مطلقاً رغبتی به آن نداشتم. آرام آرام خاطره‌ای در ذهنم جان می‌گرفت. تصویری فراموش شده از سال‌ها پیش... زمانی که نوجوانی ده دوازده ساله بودم. سر صبح بود. در برابر دریچه‌ای انتظار می‌کشیدم و اسکناسی مچاله را در مشت می‌فشردم. کنار دستم بانویی جوان و بلندبالا ایستاده بود. با چادری سفید که نقش گل‌های ختمی داشت. انگار که باغی بهاری در هیئت زنی ظاهر شده باشد. سرمه‌ی چشم‌هایش در اثر خواب شبانه ریخته بود. گویی صورتش را عجولانه شسته باشد و به لطف این بی‌مبالاتی سیاهی سرمه تا زیر پلک‌هایش خزیده بود. من عاشق او شدم. به یاد می‌آوردم که چگونه چشم از او برنمی‌داشتم. دلباخته‌ی تمامی زنانی شدم که با آرایش‌های به‌هم‌ریخته از خواب برمی‌خیزند. شیفته‌ی سیاهی پریشان‌شده‌ی دور چشم‌هایشان. بیشتر از بیست سال از آن روزگار می‌گذشت و نمی‌دانستم چطور پس از گذشت این همه سال آن را به یاد آورده بودم؟