کتاب جامعه شناسی - تاریخ اقدام عمومی اثر رنو پر از نشر مرکز

کتاب جامعه شناسی - تاریخ اقدام عمومی نوشته‌ی رنو پر و ژیل پله، درآمدی فشرده و تحلیلی بر تحول مطالعات سیاست‌گذاری عمومی و شکل‌گیری رویکردی میان‌رشته‌ای به این حوزه است. نویسندگان با پیوند دادن علوم سیاسی، جامعه‌شناسی و تاریخ، نشان می‌دهند برای فهم سیاست‌های عمومی نمی‌توان تنها به تصمیم‌ها و عملکرد نهادهای دولتی نگاه کرد، بلکه باید زمینه‌های اجتماعی و تاریخی شکل‌گیری و اجرای این اقدامات را نیز در نظر گرفت.

درباره‌ی کتاب جامعه شناسی - تاریخ اقدام عمومی

تحلیل سیاست‌های عمومی یکی از حوزه‌های مهم علوم سیاسی است که سیاست‌ها و اقدامات دولت‌ها و نهادهای عمومی را برای مواجهه با مسائل جامعه بررسی می‌کند. این تحلیل می‌تواند به ارزیابی عملکرد حکومت و کمک به تصمیم‌گیری منجر شود؛ اما رنو پر و ژیل پله در کتاب جامعه شناسی - تاریخ اقدام عمومی معتقدند برای درک کامل این سیاست‌ها، صرف بررسی نتایج یا سازوکارهای اجرایی کافی نیست؛ سیاست‌های عمومی در بسترهای اجتماعی و تاریخی مشخص شکل می‌گیرند و پیچیدگی آن‌ها تنها از طریق ترکیب نگاه جامعه‌شناختی و تاریخی قابل فهم است.

تحلیل سیاست‌های عمومی در سه گام

پر و پله سه هدف اصلی را دنبال می‌کنند. نخست: بررسی روند شکل‌گیری و تحول سیاست‌های عمومی و مشخص کردن نقاط عطف آن؛ دوم: توضیح «چرخش جامعه‌شناختی- تاریخی» در این حوزه و ارزیابی پژوهش‌هایی که در چند دهه‌ی گذشته با این رویکرد انجام شده‌اند؛ و سوم: ارائه‌ی زمینه‌ای برای شکل‌گیری یک برنامه‌ی پژوهشی در حوزه‌ی جامعه‌شناسی تاریخ اقدام عمومی.

از این منظر، کتاب حاضر هم یک جمع‌بندی از مسیر طی‌شده در مطالعات سیاست‌گذاری عمومی است و هم پیشنهادی برای گسترش این حوزه به موضوعاتی فراتر از دولت و نهادهای ملی ارائه می‌کند.

سیاست‌گذاری عمومی؛ از دولت ملی تا عرصه‌ی فراملی

رنو پر در بخش‌های مختلف کتاب جامعه شناسی - تاریخ اقدام عمومی، تحول «علوم سیاست‌گذاری» به «تحلیل سیاست‌گذاری به‌مثابه‌ی علم اجتماعی»، جامعه‌شناسی تاریخی دولت و رابطه‌ی آن با اقدام عمومی را بررسی می‌کند. سپس نویسندگان به موضوعاتی مانند دولتی شدن، دیوانی و اداری شدن جامعه، شکل‌گیری مقوله‌های اقدام عمومی، علوم و دانش‌های حکومت، حکومت‌مندی و نقش دانش در سیاست‌گذاری می‌پردازند.

در ادامه نیز دامنه‌ی بحث از دولت‌های ملی فراتر می‌رود و مسائلی مانند انتقال و گردش سیاست‌گذاری‌ها، مقایسه، جهانی شدن، ساخت اروپایی و اروپایی شدن بررسی می‌شوند.

اقدام عمومی از منظر جامعه‌شناختی - تاریخی

رنو پر و ژیل پله رویکردی جامعه‌شناختی - تاریخی و میان‌رشته‌ای دارند. به آن معنا که سیاست‌های عمومی را نه به‌عنوان مجموعه‌ای از تصمیم‌های اداری منفرد، بلکه به‌عنوان پدیده‌هایی اجتماعی و تاریخی بررسی می‌کنند. در این نگاه، دولت، نهادها، دانش، بازیگران اجتماعی و فرایندهای تاریخی در شکل‌گیری اقدام عمومی با یکدیگر ارتباط دارند و تنها عملکرد دولت نیست که در سیاست‌گذاری عمومی زیر نظر قرار می‌گیرد.

در نهایت باید گفت نویسندگان با نگارش این کتاب به خوانندگان کمک می‌کنند تا سیاست‌گذاری عمومی را فراتر از یک فرایند اداری یا مدیریتی بشناسند، چارچوبی برای فهم رابطه‌ی دولت، جامعه، تاریخ و اقدام عمومی در اختیار داشته باشند و سیاست‌گذاری‌ها را در بسترهای فراملی، جهانی شدن و اروپایی شدن بررسی کنند.

ازاین‌رو، خرید کتاب جامعه شناسی - تاریخ اقدام عمومی نشر مرکز زمینه‌ای فراهم می‌کند تا با رویکرد جامعه‌شناختی - تاریخی در سیاست‌گذاری عمومی و پیوند آن با جامعه‌شناسی سیاسی و علوم سیاست‌گذاری آشنا شوید. مجید وحید این کتاب را ترجمه کرده و در اختیار خوانندگان فارسی‌زبان قرار داده تا زمینه‌ای باشد برای مطالعات عمیق‌تر و اتخاذ رویکردهای جامع در حوزه‌ی تحلیل سیاست‌گذاری عمومی.

کتاب جامعه شناسی تاریخ اقدام عمومی برای شما مناسب است اگر

• به تحلیل سیاست‌های عمومی و سازوکار شکل‌گیری و تحول اقدامات دولت علاقه دارید.
• می‌خواهید با رویکرد جامعه‌شناسی - تاریخی به دولت، حکمرانی و سیاست‌گذاری عمومی آشنا شوید.
• به رویکردهای میان‌رشته‌ای علاقه‌مندید و در حوزه‌ی جامعه‌شناسی سیاسی، علوم سیاسی، سیاست‌گذاری عمومی یا مطالعات دولت پژوهش می‌کنید.

در بخشی از کتاب جامعه شناسی - تاریخ اقدام عمومی می‌خوانیم

برای دریافت درست چگونگی نهادینه‌شدن تخصص «تحلیل سیاست‌گذاری‌های عمومی» در عرصه‌ی آکادمیک، باید فهمید چگونه این تحلیل توانست در دل علم اداری جای گیرد تا سپس راه خود را به‌عنوان شاخه‌ای مهم از رشته‌ی رسمیت‌یافته‌ی علم سیاست ادامه دهد.

اگر عبارت «علم سیاست» مرتباً در قرن نوزدهم برای ارجاع به اخلاق و شکلی از فلسفه‌ی سیاسی به کار می‌رفت [Janet, 1872] رشته‌ای که امروز با این عنوان می‌شناسیم و در نقطه‌ی تلاقی دیگر رشته‌های علوم اجتماعی و انسانی است، در صحنه‌ی بین‌المللی از طریق کارهای دانشگاهیانی ارتقا یافته که درگیر عمل‌اند. در اینجا زمان خاصی را می‌توان بنیادین قلمداد کرد و آن کنفرانس روش‌های علم سیاست است که از 13 تا 16 سپتامبر 1948 زیر نظر یونسکو برگزار شد. در واقع در این کنفرانس است که برنامه‌ی این رشته‌ی جوان تعریف می‌شود. از این رهگذر، در کنار فلسفه‌ی سیاسی که آن زمان زهدان این رشته بود سه زیررشته‌ی دیگر قرار می‌گیرند که طی دهه‌های قبل استحکام یافته‌ بودند: علم اداری، علم رفتارهای سیاسی و تحلیل روابط بین‌الملل. این علم سیاست، که خاستگاه‌های اصلاحی آشکار دارد، علمی معطوف به عمل می‌شود و از این پس جایگاه آکادمیک پیدا می‌کند. در اینجا جالب خواهد بود ببینیم در فرانسه و شمال آمریکا توالی امور به چه صورت بوده است.

یکی از شاخه‌های اولیه‌ی علم سیاست، هم در اروپا و هم در ایالات متحده‌ی آمریکا، به‌واقع علم اداری است و باید به یاد آورد که این علم در آغاز از کار کنشگران اداری برخاست، ‌ نه دانشگاهیان [Chevallier et Lochak, 1987]. بر این اساس، باید خاطر‌نشان کرد که به‌مجرد آغاز قرن هجدهم کوشش‌هایی برای ایجاد علوم مالیه‌ی عمومی به‌منظور تربیت نخبگان اداری شکل گرفت [Laboreir et al., 2011]. این سنت علوم مالیه‌ی عمومی در فرانسه با ابتکارهای پراکنده امتداد یافت: مجلات ادواری، پروژه‌های مدارس [عالی]، کتاب‌های راهنما و دایرهًْ‌المعارف‌ها.