مطالعاتی در آثار جامعه شناسان کلاسیک - جلد اول اثر ریمون بودن با ترجمه باقر پرهام از نشر مرکز

آشنایی با جامعه‌شناسان مطرح تاریخ را با کتاب مطالعاتی در آثار جامعه شناسان کلاسیک - جلد اول از ریمون بودن تجربه کنید. این کتاب تفحصی در آراء و اندیشه‌های بزرگ‌ترین نام‌های تاریخ جامعه‌شناسی است؛ از ماکس وبر تا امیل دورکیم، از پل لازارسفلد تا گابریل تارد. در این سلسله پژوهش‌های جامعه‌شناسی به سراغ زوایای تازه‌ای از جهان فکری هر یک از این متفکرین خواهیم رفت؛ سوژه‌هایی بسیار مهم، که تاکنون کمتر به آن پرداخته شده است.

درباره‌ی کتاب مطالعاتی در آثار جامعه شناسان کلاسیک - جلد اول

اگر بخواهیم سیر اندیشه‌های متفکرین برتر جامعه‌شناسی را موضوع پژوهش خود قرار دهیم، می‌توانیم یک کتابخانه‌ی عظیم و رنگارنگ از زندگی‌نامه‌های قطور بسازیم. البته که نویسنده‌ی کتاب مطالعاتی در آثار جامعه شناسان کلاسیک - جلد اول (Etudes sur les Sociologues Classiques) یعنی ریمون بودن (Raymond Boudon) چنین هدفی از نگارش کتاب خود ندارد. زیرا اساساً صحبت از تمام زوایای فکری بزرگان تاریخ جامعه‌شناسی را در یک کتاب میسر نمی‌داند.

ریمون بودن، در عوض تصمیم می‌گیرد تا از میان ده‌ها سرنخ فکریِ برآمده از جامعه‌شناسی کلاسیک تنها یکی را دنبال کند و موشکافانه آن را تا به انتها پیش ببرد. حاصل این روش تحقیقی، مجموعه‌ای از مقالات جامعه‌شناسی ناب و خواندنی است که در سرفصل‌های کتاب مطالعاتی در آثار جامعه شناسان کلاسیک جلد 1 می‌بینید.

ریمون بودن و گزینش اندیشه‌های کلاسیک

کافی‌ست تا به افق‌های دوردست تاریخ جامعه‌شناسی نگاه بیندازید. حجم و تنوع نام‌ها و مکاتب و اندیشه‌ها در نگاه اول گاه می‌تواند سردرگم‌کننده باشد. پشت نام‌هایی مثل توکویل، دورکیم، ماکس وبر و زیمل، کوهی از نظریات و آراء متفاوت وجود دارد. با این حال در کتاب مطالعاتی در آثار جامعه شناسان کلاسیک - جلد اول ریمون بودن، گزینشی دقیق از میان هر یک از این آراء را دنبال خواهیم کرد.

ریمون بودن برای آن که به مباحث پرتنوع کتاب خود یکپارچگی ببخشد آن‌ها را با سه مفهوم کلیدی گره می‌زند: اولی قدرت اجتماعی و بعد دموکراسی و عقلانیت؛ سه عنوان از موضوعات داغ محافل جامعه‌شناسی مدرن. به عبارتی مزیت طلایی مرور کتاب مطالعاتی در آثار جامعه شناسان کلاسیک - جلد اول نشر مرکز را باید بررسی نظریاتی دانست که گرچه در جامعه‌شناسی کلاسیک مطرح شده اما همچنان در بستر جوامع مدرن موضوع مناقشه و جنجال است.

از اخلاق پروتستانی تا همگرایی وبر و دورکیم

ریمون بودن بخش ویژه‌ای از پژوهش خود را به شرح جهان فکری الکسی دو توکویل (Alexis de Tocqueville) اختصاص می‌دهد؛ همان جامعه‌شناسی که در شرح پدیده‌ی دولت قیم‌مآب نظرات دقیقی دارد و خطرات تمرکز قدرت در دولت‌های دموکراتیک را به درستی گوشزد می‌کند. نکته‌ی جذاب قضیه آن است که خود این جامعه‌شناس از متفکرین قرن نوزدهم بوده است، با این حال نظرات او در باب «استبداد دموکراتیک» همچنان زنده و ملموس به‌نظر می‌رسد.

با خرید کتاب مطالعاتی در آثار جامعه شناسان کلاسیک - جلد اول شما می‌توانید به مباحث قابل‌توجه دیگری مثل نظریات ماکس وبر در خصوص اخلاق پروتستانی و همگرایی روان‌شناختی اندیشه‌های دورکیم و ماکس وبر دسترسی داشته باشید؛ اثری جذاب که پس از مرور آن اگر هم نتوانیم ادعا کنیم بر جهان اندیشه‌ی هر یک از این جامعه‌شناسان به طور کامل مسلط شده‌ایم، می‌توانیم به قطعیت بگوییم تا حد خوبی با فضای فکری آن‌ها آشنایی پیدا کرده‌ایم.

این کتاب کاری از نشر مرکز است و با ترجمه‌ی باقر پرهام به دست شما می‌رسد.

کتاب مطالعاتی در آثار جامعه شناسان کلاسیک - جلد اول برای شما مناسب است اگر

• از مطالعات مربوط به تاریخ جامعه‌شناسی لذت می‌برید.
• می‌خواهید سیر اندیشه‌ی نام‌های آشنا و تاثیرگذار در جهان جامعه‌شناسی را از زوایای تازه‌ای کشف کنید.
• از پژوهشگران و علاقه‌مندان شاخه‌های علوم انسانی به ویژه علوم سیاسی، فلسفه اخلاق و روش‌شناسی علوم اجتماعی هستید.

در بخشی از کتاب مطالعاتی در آثار جامعه شناسان کلاسیک - جلد اول می‌خوانیم

چرا دولت همچنان به حمایت از جنبشى که مرده به دنیا آمد ادامه مى‌دهد؟ نخست به دلیل این‌که شهروندان نمى‌دانند که خرج چنین جنبشى از جیب آنان پرداخته مى‌شود و حتى از وجود چنین چیزى بى‌خبراند. بعدش، حتى اگر هم مى‌دانستند اصلاً توجهى به آن نمى‌کردند: قطره‌اى آب در دریاى مالیات‌هاى‌شان که این‌قدر اهمیت ندارد. خواهند گفت این نوعى بیعدالتى در قبال موسیقیدانان جوان است؟ بیگمان. ولى بیعدالتى که کم نیست، بدتر از این‌اش را داریم. اگر عامه مردم به چنین چیزى علاقه نشان مى‌دادند مى‌بایست [در مخالفت با آن] بسیج شوند؛ ولى، این همه هدف‌هاى فورى‌تر براى چنین بسیجى وجود دارد. و اگر هم، به‌رغم همه این مسائل، عامه مردم تصمیم به واکنش نشان دادن مى‌گرفتند، لازم بود که دولت را نیز قانع کنند؛ ولى کدام وزیرى بود که جرأت کند کمک‌هاى وعده داده شده به پیشتازان سابقِ اکنون در مسند قرار گرفته را بزند و بیدرنگ از سوى نگهبانان خودْ مقرر فرموده ارزش‌هاى آفرینشِ هنرى به دهاتى بودن و بى‌خبرى از عالم هنر متهم نشود.

این مثال، با روشنىِ کاملى بیانگر دست‌اندرکار بودنِ عواملى است که توکویل به هنگام بحث از موضوع «قدرتِ اجتماعى» به آنها مى‌اندیشد. در بازىِ موسیقى «آتونال» سه طرف دست‌اندرکار بوده‌اند: دولت، دارودسته حامىِ این موسیقى، و عامه مردم. ولى دولت همیشه از خشم و غضب گروه دوم مى‌ترسیده. چرا؟ براى این‌که، درست مطابق آن چیزى که در قضیه مورد نظر توکویل آمده است، عامه مردم کارى نکرده است جز این‌که رُل نعش را بازى کند. از سوى مردم هیچ مخالفتى دیده نشده، جز اعتراضِ دو، سه تن از افراد روشن‌بین و سروصدا راه انداز.