بله
تاد مک گوان در کتاب سرمایه داری و میل، به پرسشی مهم درباره‌ی زندگی در جهان امروز پاسخ می‌دهد: چرا با وجود نارضایتی‌ها و بحران‌های سرمایه‌داری، همچنان به وعده‌های آن برای رسیدن به خوشبختی و رضایت دل می‌بندیم؟ این کتاب با نگاهی فلسفی و روانکاوانه، نشان می‌دهد که میل انسان چگونه به یکی از نیروهای تداوم نظام سرمایه‌داری تبدیل می‌شود و چرا دستیابی به خواسته‌ها همیشه به معنای رضایت نیست.
درباره‌ی کتاب سرمایه داری و میل
کتاب حاضر تلاشی برای فهم رابطه‌ی میان ساختار روانی انسان و منطق نظام اقتصادی حاکم بر جامعه است. نویسنده در این اثر، از سطح نقد سرمایه‌داری و بررسی نابرابری‌های اقتصادی فراتر می‌رود و به این پرسش می‌پردازد که ایدئولوژی سرمایه‌داری چگونه با خواسته‌ها، انتظارات و تمایلات ما پیوند می‌خورد. به باور او، سرمایه‌داری تنها با قدرت اقتصادی و سازوکارهای بازار دوام نمی‌آورد؛ بلکه از وعده‌ی رسیدن به زندگی بهتر نیز برای حفظ جذابیت خود بهره می‌گیرد.
تاد مک گوان در کتاب سرمایه داری و میل توضیح می‌دهد که سرمایه‌داری با پیوند زدن خوشبختی به مصرف، موفقیت و دستیابی به امکانات بیشتر، ما را به دنبال کردن خواسته‌هایی می‌کشاند که پایانی ندارند. هر بار که به هدفی می‌رسیم، خواسته‌ای تازه شکل می‌گیرد و رضایتی که انتظارش را داشتیم، جای خود را به میل دیگری می‌دهد. در این چرخه، آنچه اهمیت دارد فقط کالاهایی که می‌خریم یا موقعیت‌هایی که به دست می‌آوریم، نیست؛ بلکه وعده‌ی رضایتی است که همواره در آینده انتظارمان را می‌کشد. این سازوکار یکی از محورهای اصلی نقد سرمایه‌داری در این اثر است.
روانکاوی؛ راهی برای فهم ایدئولوژی سرمایه‌داری
یکی از ویژگی‌های متمایز کتاب سرمایه داری و میل، بهره‌گیری از اندیشه‌های فروید و ژاک لکان برای تحلیل نظام اقتصادی و اجتماعی است. تاد مک گوان با استفاده از مفاهیم روانکاوی، نشان می‌دهد که چرا نارضایتی‌های ناشی از سرمایه‌داری لزوما به فاصله گرفتن افراد از آن منجر نمی‌شوند. در واقع همین وعده‌ی جبران کمبودها و دستیابی به رضایتی بیشتر است که جذابیت نظام را حفظ می‌کند. از این منظر، نقد ایدئولوژی سرمایه‌داری فقط به آشکار کردن نابرابری‌ها محدود نمی‌شود؛ بلکه مستلزم فهم رابطه‌ی پیچیده‌ی انسان با میل و لذت نیز هست.
تاد مک گوان در ادامه، ایده‌های خود را به موضوعاتی مانند حریم خصوصی، فداکاری، ایمان، عشق و رابطه‌ی فراوانی و کمیابی گسترش می‌دهد. این بحث‌ها نشان می‌دهند که منطق سرمایه‌داری تنها در بازار و مناسبات اقتصادی حضور ندارد، بلکه می‌تواند بر شیوه‌ی تجربه کردن زندگی و تصور ما از رضایت نیز اثر بگذارد. به همین دلیل، این کتاب برای علاقه‌مندان به فلسفه‌ی سیاسی و نظریه‌ی انتقادی فرصتی فراهم می‌کند تا سازوکارهای روانی پشت فرهنگ مصرف و میل به انباشت را بهتر بشناسند.
کتاب سرمایه داری و میل؛ بازاندیشی در مفهوم خوشبختی
این اثر از کتاب‌های تاد مک گوان است که با پیوند زدن فلسفه و روانکاوی به مسائل اجتماعی، پرسشی فراتر از چگونگی عملکرد اقتصاد مطرح می‌کند: اگر بیشتر داشتن لزوما ما را خوشحال نمی‌کند، چطور می‌توانیم خواسته‌هایمان و نگاهمان به خوشبختی را تغییر دهیم؟ کتاب سرمایه داری و میل پاسخی ساده برای این مسئله ارائه نمی‌دهد؛ بلکه ما را به تامل در رابطه‌ی میان میل، لذت و نظامی دعوت می‌کند که وعده‌ی رضایت را پیوسته به آینده موکول می‌کند.
با خرید کتاب سرمایه‌داری و میل: هزینه روانی بازار آزاد از انتشارات ققنوس، با ترجمه‌ی صالح قربانیان، می‌توانید به تاملی فلسفی درباره‌ی میل انسان و هزینه‌های روانی زندگی در جهان سرمایه‌داری بپردازید. این کتاب از تاد مک گوان در سال 2018 برنده‌ی جایزه کتاب هیئت و آکادمی روانکاوی آمریکا شد؛ افتخاری که در کنار رویکرد میان‌رشته‌ای اثر، توجه به جایگاه آن در مطالعات روانکاوی و نظریه اجتماعی را تقویت می‌کند.
نکوداشت‌های کتاب سرمایه داری و میل
- این اثر از ناله‌های رایج چپ‌گرایان درباره‌ی پیامدهای روانی و ویرانگر سرمایه‌داری جهانی فاصله می‌گیرد؛ از این نگرانی که سرمایه‌داری ساختارهای بنیادین ثبات روانی را تضعیف می‌کند و مانع از آن می‌شود که افراد زندگی معناداری داشته باشند. تاد مک گوان به‌جای این موضوع، معمای موفقیت ایدئولوژی سرمایه‌داری را بررسی می‌کند: چگونه چنین شیوه‌ی زندگی بی‌ثبات‌کننده‌ای توانسته است زندگی امیال و خواسته‌های میلیاردها انسان را به تسخیر خود درآورد؟ چگونه بحران‌های پی‌درپی و وضعیت‌های استثنایی، به‌جای تضعیف این نظام، سلطه‌ی آن را تقویت کرده‌اند؟ به بیان ساده‌تر، چگونه سرمایه‌داری بارها خود را درمان بحرانی معرفی می‌کند که خودش به وجود آورده است؟ نویسنده با پاسخ دادن به این پرسش‌های دشوار، اثری کلاسیک خلق کرده است. (اسلاوی ژیژک، فیلسوف و نظریه پرداز)
- کتاب سرمایه داری و میل تاد مک گوان واکاوی‌ای خواندنی و روشنگر از عوامل موفقیت سرمایه‌داری است. مثال‌های او به راحتی قابل‌درک‌اند و از زبان سنگین دانشگاهی پرهیز می‌کند. (Scottish Left Review)
- استدلال تاد مک گوان به طرزی درخشان هوشمندانه است؛ تقریبا در هر صفحه با بینشی غافلگیرکننده روبه‌رو می‌شویم و هر فصل ما را به بازنگری هیجان‌انگیزی در اندیشه‌هایمان مجبور می‌کند. کتاب، به واسطه‌ی اصالت خود و توانایی‌اش در تغییر الگوهای فکری، این نویسنده را در شمار برجسته‌ترین متفکران انتقادی نسل خود قرار می‌دهد و حتی با بهترین آثار نسل پیش از او نیز رقابت می‌کند. (ماری روتی، نویسنده)
کتاب سرمایه داری و میل برای شما مناسب است اگر
- به کتاب‌های فلسفه‌ی سیاسی و نظریه‌های انتقادی درباره‌ی جامعه‌ی امروز علاقه دارید.
- می‌خواهید با رویکردی روانکاوانه به نقد سرمایه‌داری و ایدئولوژی سرمایه‌داری بپردازید.
- کتاب‌های تاد مک گوان را دنبال می‌کنید و می‌خواهید با دیدگاه‌های او درباره‌ی سرمایه‌داری و روانکاوی آشنا شوید.
- به آثاری علاقه‌مندید که مفاهیم فلسفی را به تجربه‌های روزمره و مسائل اجتماعی پیوند می‌دهند و درباره‌ی رابطه‌ی مصرف‌گرایی، میل انسان و رضایت شخصی پرسش‌هایی دارید.
در بخشی از کتاب سرمایه داری و میل: هزینه روانی بازار آزاد می‌خوانیم
اگرچه افلاطون نظریۀ برهم‌زنندگی عشق را با درایتی چشمگیر مطرح می‌کند، بسیاری از متفکران در جهان سرمایه‌داری قادر به تمایز گذاشتن میان عشق و رمانس نیستند. حتی متفکران سرشناس ضدسرمایه‌داری نیز اغلب در این دام گرفتار می‌شوند. گرچه آنان از خاصیت برهم‌زنندۀ عشق آگاه‌اند، در باب رضایتی که سوژه از عشق حاصل می‌کند نظریه‌پردازی می‌کنند. نزد این دسته از متفکران، عشق ذاتاً ناممکن است، زیرا هرگز به توازنی که نوید آن را می‌دهد نمی‌انجامد. اگر عشق را از دریچۀ رمانس بنگریم، آن‌گاه ناکامی‌اش عیان می‌گردد، اما از فهم این ناکامی به عنوان شکلی که کامیابیِ عشق به خود می‌گیرد ناتوان خواهیم بود، یعنی دقیقاً همان کاری است که افلاطون، به شیوۀ خاص خود، توانست انجام دهد.
مسئلۀ عشق ژان پل سارتر را عمیقاً به خود مشغول کرده بود و او آن را به دقیق‌ترین شیوه در فصلی از کتاب هستی و نیستی با عنوان «روابط انضمامی با دیگری» شرح داده است. به زعم سارتر، عشق ضرورتاً عاشق را درگیر تناقضی حل‌ناشدنی می‌کند. او می‌نویسد: «عشق تلاشی است متناقض برای فائق آمدن بر نفی واقعی، و در عین حال حفظ نفی درونی. من از دیگری طلبِ عشق می‌کنم و هر آنچه در توان دارم به کار می‌بندم تا این خواستِ خود را محقق کنم؛ اما اگر دیگری به من عشق بورزد، با همین عشقش مرا عمیقاً فریب می‌دهد. من از او خواسته بودم که وجود مرا چونان ابژه‌ای ممتاز بنیان نهد، بی‌آن‌که از اصالت سوژگیِ خویش در برابر من دست بکشد؛ اما آن‌گاه که او عاشق من می‌شود، مرا همچون یک سوژه می‌نگرد، و خود او در برابر سوژگی من به یک ابژه فروکاسته می‌شود.» آنچه سارتر در این‌جا تشخیص می‌دهد غیرممکن بودن عشقی است که الگوی آن انباشت کالا به مثابۀ ایدئال سرمایه‌داری است. نزد او روشن نیست چگونه عشق می‌تواند به امری ناممکن تحقق بخشد، و عاشق را قادر سازد با معشوق در هیئت یک سوژۀ عاشق مواجه شود. عشق یک تناقض است و با این حال رخ می‌دهد. اما سارتر می‌تواند عشق را تنها به مثابۀ امری از حیث هستی‌شناختی ناممکن متصور شود، زیرا عشق را همچون رمانس در نظر می‌گیرد.
