کتاب فلسفه سیاسی اثر دیوید میلر؛ پرسش‌های بنیادین سیاست

دیوید میلر در کتاب فلسفه سیاسی، با زبانی ساده و قابل‌فهم، آرای اندیشمندانی چون توماس هابز، ژان ژاک روسو و جان استوارت میل را توضیح داده و نقش جریان‌هایی مثل فمینیسم و ملی‌گرایی را در شکل‌گیری و توسعه‌ی جوامع امروزی بررسی می‌کند. نویسنده همچنین نیاز جامعه به سیاست و محدودیت‌های آن را تحلیل کرده و نظریات خود درباره‌ی مباحث سیاسی مهم روز را با رویکردی انتقادی مطرح می‌کند.

درباره‌ی کتاب فلسفه سیاسی

کتاب فلسفه سیاسی (Political Philosophy) به قلم دیوید میلر (David Miller)، منبعی ارزشمند برای آشنایی با علوم سیاسی است که مفاهیمی مثل عدالت سیاسی، تکثرگرایی فرهنگی و اقتدار سیاسی را بدون ساده‌سازی بیش از حد، توضیح می‌دهد. نویسنده در این اثر، تلاش می‌کند تا بدون استفاده از زبان فنی و پیچیده آکادمیک، عمق اندیشه‌های انتزاعی مهم‌ترین متفکران سیاسی تاریخ را تشریح کرده و شما را با کلیدواژه‌های پایه‌ی فلسفه سیاسی آشنا کند.

کتاب فلسفه سیاسی به هفت فصل تقسیم شده که نویسنده در آن، ابتدا به چرایی نیاز به فلسفه سیاسی پاسخ می‌دهد. به عقیده‌ی دیوید میلر، وظیفه‌ی اول این حوزه، رسیدگی به چگونگی زندگی مردم در یک جامعه است؛ سیاست تا کجا می‌تواند در زندگی افراد دخالت کند؟ عدالت تا چه حد وابسته به مقامات سیاسی است؟ آیا سیاست‌های تقویت عدالت اجتماعی همیشه به ضرر بازار آزاد هستند؟

اقتدار سیاسی و اهمیت دموکراسی از زبان دیوید میلر

کتاب فلسفه سیاسی در ادامه به شرح اقتدار سیاسی و اهمیت دموکراسی می‌پردازد. نویسنده نشان می‌دهد که حکومت‌ها، در کنار دفاع از جان و مال مردم در برابر تهدید خارجی، خود می‌توانند به نیرویی برای کنترل و سرکوب آن‌ها تبدیل شوند. شرایط و ضوابطی که دولت‌ها برای مردم خود تعیین می‌کنند، بر تمام ابعاد زندگی آن‌ها تاثیر می‌گذارد؛ از نحوه‌ی برقراری ارتباط و کار تا مراقبت‌های بهداشتی و آموزش. به همین دلیل، نویسنده ادعا می‌کند که انسان معاصر، بیش‌ازپیش حاصل دولت است.

دیوید میلر در کتاب فلسفه سیاسی، روند تاریخی ساختار حکومت از اقتدارگرایی و خودکامگی را دنبال کرده و تولد ایده‌های آزادی‌خواهانه و دموکراتیک را به تصویر می‌کشد. حرکت به‌سوی دموکراسی، از این مسئله آغاز شد که طبقه‌ی اشراف، در اکثر مواقع اهداف و منافعی در تضاد با مردم داشته و پیشبرد این اهداف، همان‌طور که در طول تاریخ بارها مشاهده شده، درنهایت به ضرر اکثریت است. به همین جهت، دموکراسی با برتری گروهی کوچک بر بقیه مخالفت کرده و منبع اقتدار سیاسی را، خود همان مردم معرفی می‌کند.

از فمینیسم تا تکثرگرایی فرهنگی و عدالت اجتماعی

از مهم‌ترین بخش‌های کتاب فلسفه سیاسی دیوید میلر، می‌توان به فصول مرتبط با فمینیسم و اقلیت‌های فرهنگی اشاره کرد. به زعم نویسنده، بیشتر جریان‌های معاصر، باور دارند که سرشت سیاست در عصر مدرن تغییر مهمی کرده و دغدغه‌ی اقتدار و دموکراسی، جای خود را به مسائلی مثل هویت فردی، مرز آن با زندگی اجتماعی و احترام به فرهنگ‌های گوناگون داده است.

نویسنده معتقد است در گذشته، قانون‌گذاری توسط مردانی انجام می‌شده که بنا به دلایلی مثل دین و سنت‌های فرهنگی، با ورود زنان به عرصه‌ی سیاست، قضاوت و حتی سوادآموزی مخالف بودند. باوجود تغییر این رویه در بسیاری از کشورها و تبدیل شدن برابری و آزادی به یکی از ارزش‌های کانونی این جوامع، دیوید میلر توضیح می‌دهد که هنوز راه درازی برای رسیدن به برابری واقعی مانده و بخشی از جامعه، به‌خصوص بسیاری از زنان و اقلیت‌های قومی، نژادی یا فرهنگی مختلف، به حاشیه رانده شده‌اند.

گذشته، حال و آینده‌ی ملی‌گرایی

قسمت‌های انتهایی کتاب فلسفه سیاسی، به موضوع واحدهای سیاسی اصلی دنیای امروزی، یعنی دولت - ملت‌ها می‌پردازد. دیوید میلر علاوه‌بر بررسی فایده‌ی دولت‌های فعلی، لزوم حرکت به‌سوی حکومت‌های جهانی و بین‌المللی را مورد موشکافی قرار داده و تلاش می‌کند تا تعاریف واژه‌ی ملت را به چالش بکشد. نویسنده در انتها نیز مفهوم عدالت جهانی را مطرح کرده و به مشکلاتی می‌پردازد که یک حکومت جهانی فرضی در مقابل تمدن‌هایی با ارزش‌ها و فرهنگ‌های متنوع می‌تواند داشته باشد.

خرید کتاب فلسفه سیاسی نشر مرکز را به علاقه‌مندان به علوم سیاسی و تمام کسانی که می‌خواهند با نثری ساده و روان، با مفهوم نظریه سیاسی و جریان‌های فکری غالب دنیا آشنا شوند، پیشنهاد می‌کنیم. ترجمه‌ی فارسی اثر حاضر برعهده‌ی کمال پولادی بوده است.

کتاب فلسفه سیاسی برای شما مناسب است اگر

• قصد دارید تا با مبانی فلسفه سیاسی و کلیدواژه‌های پراهمیت این حوزه آشنا شوید.
• می‌خواهید تا آرای فیلسوفان و اندیشمندان سیاسی بزرگی چون توماس هابز و جان استوارت میل را مطالعه کنید.
• برای درک بهتر جریان‌های سیاسی تاثیرگذاری مثل فمینیسم، تکثرگرایی و ملی‌گرایی، نیاز به کتاب‌های علوم سیاسی دارید.
• آثار دیوید میلر را دنبال می‌کنید و دوست دارید تا مکاتب فلسفه سیاسی را از دید او بشناسید.

در بخشی از کتاب فلسفه سیاسی می‌خوانیم

درست است که هرگاه فیلسوفان سیاسى تلاش کرده‌اند مستقیما در زندگى سیاسى دخالت کنند، شکست خورده‌اند. مثلاً مشاور زمامداران قدرت‌مندى بوده‌اند ارسطو معلم اسکندر کبیر بود، ماکیاولى تلاش کرد به خانواده‌ى مدیچى در فلورانس مشاوره دهد، و کاترین کبیر دیدرو را به سن‌پترزبورگ دعوت کرد تا درباره‌ى نحوه‌ى مدرنیزه کردن روسیه بحث کند اما این‌که آیا این مداخله‌هاى عملى فایده‌اى داشته یا خیر بحث دیگرى است. رساله‌هایى که در زمان مناقشه‌هاى شدید سیاسى نوشته شده اغلب از دیدِ هر دو طرف مناقشه پنهان مانده‌اند. نمونه‌ى معروف آن کتاب لویاتان نوشته‌ى توماس هابز، از شاهکارهاى فلسفه‌ى سیاسى است که در سال‌هاى جنگ داخلى انگلستان نوشته شده.

دلایل هابز در دفاع از حکومت مطلقه، چنان که در فصل بعد به تفصیل درباره‌ى آن بحث خواهم کرد، نه مورد استقبال سلطنت‌طلبان قرار گرفت و نه مورد استقبال طرفداران پارلمان. سلطنت‌طلبان عقیده داشتند که پادشاه حق الهى براى فرمان‌روایى دارد، و طرفداران پارلمان مى‌گفتند که حکومت مشروع نیازمند رضایت اتباع است. تصویر تیره‌اى که هابز از وضعیت بشر ترسیم کرده بود او را به این نتیجه رساند که ما باید به هر حکومت مستقر و کارآمدى، صرف‌نظر از این‌که اعتبارش از چه قرار است، تن در دهیم. با این استدلال، چارلز اول، زمانى که قدرت را در دست داشت، داراى حق زمامدارى بود، اما کرامول نیز، هنگامى که موفق شد چارلز را از سلطنت خلع کند، همین حق را پیدا کرد. و این حرفى بود که هیچ‌یک از دو طرف حاضر به پذیرفتن آن نبودند.