بله
کتاب فاشیسم، یکی از آثار مرجع در حوزه‌ی تحلیل و تاریخ‌نگاری فاشیسم در سده‌ی بیستم است. ارنست نولته، فیلسوف و مورخ آلمانی، با رویکردی تاریخ‌نگارانه و فلسفی به کالبدشکافی جنبش‌های فاشیستی در فرانسه، ایتالیا و آلمان پرداخته است. پس از مطالعه با ریشه‌های مشترک و تفاوت‌های جنبش‌های فاشیستی آشنا می‌شوید و در جریان چالش‌های فاشیسم با مدرنیته، لیبرالیسم و مارکسیسم قرار می‌گیرید.
درباره‌ی کتاب فاشیسم
در نیمه‌ی نخست سده‌ی بیستم، اروپا شاهد ظهور جنبشی بود که با تکیه بر ناسیونالیسم، ضدیت بر لیبرالیسم و خشونت سیاسی، نظام‌های سیاسی نوینی را بنیان نهاد که تا پیش از آن، سابقه نداشت. کتاب فاشیسم، چگونگی پیدایش این جنبش و پیامدهای آن در نظام‌های سیاسی را واکاوی کرده است. ارنست نولته، این واکاوی را با نگاهی ژرف، تطبیقی و تاریخ‌نگارانه انجام داده است.
کتاب فاشیسم به این پرسش کلی پاسخ داده که آیا فاشیسم، پدیده‌ای جهان شمول و عامل است یا باید آن را به‌عنوان دیدگاه سیاسی خاص، منحصر به بستر تاریخی ایتالیا تلقی کرد. با مطالعه‌ی پاسخ به این پرسش، در نقطه‌ی درستی برای درک مفهوم فاشیسم قرار می‌گیرید.
بازتعریف فاشیسم از منظر ارنست نولته
در طول کتاب فاشیسم، به این نتیجه می‌رسید که فاشیسم ایتالیا، در نزاعی سنگدلانه در برابر سوسیالیست‌های ایتالیایی، مسیر خود را به سمت قدرت پیدا کرد. به همین دلیل نیز یکی از ویژگی‌های ابتدایی فاشیسم ایتالیا، مارکسیسم‌ستیزی آن بود. ارزش این کتاب، دقیقاً از همین ویژگی نمایان می‌شود. ارنست نولته، از زاویه‌ای غیرمارکسیستی و با بهره‌گیری از روش پدیدارشناختی، فاشیسم را به‌عنوان پدیده‌ای عام تعریف کرده است. این تعریف، برخلاف رویکردهای رایج که فاشیسم را صرفاً واکنشی به بحران‌های سرمایه‌داری می‌دانستند، به شما امکان می‌دهد تا فاشیسم را در بستری گسترده‌تر و با نگاهی تطبیقی درک نمایید.
کتاب فاشیسم، با ساختاری منسجم، شما را از سردرگمی در مفهوم نظریه‌های سیاسی مصون نگه می‌دارد. این ویژگی، شما را از انباشت اطلاعات پراکنده و رویکردهای یک‌سویه دور می‌کند و نگاهی روشن و نظام‌مند از فاشیسم در اختیار شما قرار می‌دهد. با این نگاه روشن، نگرشی جامع و چندوجهی از فاشیسم پیدا می‌کنید.
فاشیسم؛ از فرضیه تا واقعیت تاریخی
ارنست نولته، فاشیسم و دوران جنگ‌های جهانی را با رویکردی فراتاریخی و تطبیقی به هم پیوند زده است. بر طبق این رویکرد، جنبش‌های فاشیستی، در واکنش به بحران‌های اجتماعی و سیاسی دوران خود شکل گرفته‌اند. این ویژگی در کتاب، تفکر شما به فاشیسم را از پدیده‌ای منفک به بخشی از تاریخ پرتنش اروپا تغییر می‌دهد.
فرضیه‌های شخصیت‌های برجسته‌ی اروپا در کتاب فاشیسم مطرح شده است. در این زمینه می‌توان به فرضیه‌ی موسیلینی اشاره کرد. در این فرضیه، فاشیستی شدن قریب الوقوع جهان، جانبدارانه و غیردقیق به نظر می‌رسد. طرح این فرضیه و نقد ضمنی آن، به شما نشان می‌دهد که چگونه برخی از رهبران فاشیست، با بزرگنمایی قدرت جنبش خود، درک واقعی از ماهیت این پدیده و ریشه‌های آن را دشوار ساخته‌اند.
دیدگاه‌های توماس مان و گئورگ لوکاچ را در این کتاب مطالعه می‌کنید. آگاهی از این دیدگاه‌ها، زمینه‌ای برای درک تاثیر فاشیسم بر ادبیات و فلسفه‌ی اروپا فراهم می‌آورد و شما را قادر می‌سازد تا با مقایسه‌ی نگاه مان و لوکاچ، به تصویر کامل‌تری از پیوند سیاست، هنر و اندیشه در فاشیسم دست پیدا کنید.
ارنست نولته و خوانش نظری فاشیسم
ارنست نولته، این مفهوم که فاشیسم نوعی مارکسیم‌ستیزی است را به بوته‌ی نقد کشیده. اگر چه رویارویی با مارکسیسم، یکی از وجوه فاشیسم است، اما این پدیده، ریشه‌ای عمیق‌تر و پیچیده‌تر از نشان دادن صرف واکنش به چپ سیاسی دارد. کتاب فاشیسم، این پدیده را به‌عنوان پاسخی به بحران‌های هویت، مدرنیته و سنت، معرفی کرده است. این دیدگاه، شرایطی برای شما فراهم می‌کند تا فاشیسم را به‌عنوان پدیده‌ای خودآیین با منطق درونی خاص، در نظر بگیرید.
توضیح شکل‌گیری ناسیونال‌سوسیالیسم و ارتباط آن با فاشیسم، بخش مهمی از این کتاب را به خود اختصاص داده است. این بخش با واکاوی شباهت‌ها و تفاوت‌های بنیادین این دو پدیده، ساده‌انگاری در مواجه با این جنبش‌ها را کنار می‌زند و واقعیت‌های تاریخی و پیچیدگی‌های ارتباط میان فاشیسم و ناسیال سوسیالیسم را آشکار می‌سازد.
ارنست نولته مطالب کتاب را با توضیحاتی درباره‌ی نظریه‌های ماکس وبر و کلیات نوعی جامعه‌شناسی استعلایی این زمانه، به پایان می‌برد. پس مطالعه‌ی این مباحث، دیدگاه کاملی از آرای نویسنده درباره‌ی فاشیسم به دست می‌آورید و با نگاهی فراتر از تاریخ به ریشه‌های اجتماعی و نظری فاشیسم خواهید نگریست.
با خرید کتاب فاشیسم، منبعی جامع و کامل در اختیار شما قرار می‌گیرد تا در مسیر درک یکی از پیچیده‌ترین پدیده‌های سیاسی سده‌ی بیستم قرار بگیرید. مهدی تدینی، مترجم مسلط این اثر، بار برگردانی دقیق از متن اصلی و وفاداری به لحن فلسفی و تحلیلی ارنست نولته، مفاهیم تخصصی را به زبانی ساده و قابل فهم ترجمه کرده است. بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه، با چاپ این اثر، شرایطی برای گسترش ادبیات سیاسی فراهم کرده است.
کتاب فاشیسم برای شما مناسب است اگر
- به تاریخ سیاسی اروپا در سده‌ی بیستم، به‌ویژه ریشه‌های فاشیسم، ناسیونال‌سوسیالیسم و جنبش‌های راست‌گرای افراطی، علاقه دارید.
- دانشجو یا پژوهشگر رشته‌های تاریخ، علوم سیاسی، جامعه‌شناسی یا فلسفه هستید و به دنبال تحلیلی بنیادین و تطبیقی از پدیده‌ی فاشیسم در سه کشور فرانسه، ایتالیا و آلمان، می‌گردید.
- به دنبال کتابی هستید که با زبانی روشن و ساختاری منظم، شما را با آرای نظریه‌پردازان برجسته سده‌ی بیستم درباره‌ی فاشیسم، آشنا کند.
- در رشته‌های علوم سیاسی مشغول به تدریس هستید و می‌خواهید منبعی جامع از فاشیسم در اختیار داشته باشید.
در بخشی از کتاب فاشیسم: آکسیون فرانسز، فاشیسم ایتالیا، ناسیونال سوسیالیسم می‌خوانیم
در اینجا باید به‌طور مجزا به شخصیت‌ها و اندیشه‌های مردانی پرداخت که برای هیتلر در دوران آغازین فعالیت سیاسی‌اش اهمیت تعیین‌کننده داشتند. غفلت از این مسئله باعث از دست رفتن بهترین ثمره‌ای می‌شود که می‌توان از رهگذر شرح و تحلیلی حتی بسیار مفصل‌تر از این درباره پیش‌شرط‌ها و رویدادهای این پنج سال، به دست آورد. درست است که «جهان‌بینی» هیتلر در کلیات و اصول پیش از آن قوام یافته بود، اما تنها بر اساس گزارش‌های خود او که در زمانی متأخرتر نوشته شده بود، می‌توان شکل‌گیری و تکامل آن را دنبال کرد. پس از 1919 تازه ملموس شد که چه چیزی در وجود او در حال شکل‌گیری بود و چگونه آن را درون خود می‌پروراند. خود او شهادت داده است که می‌توانست در چارچوب الگوی پیشاپیش موجود ساخته شود. (90) در ضمن، مجموعه‌ای از تجربه‌های اساسی افق سال‌های اقامت در وین را پهناورتر کرده بود: شکست در جنگ جهانی، انقلاب بولشویستی و جمهوری شوروی مونیخ.
او اکنون این تجربه‌ها را دیگر به‌عنوان یک پان‌ژرمن اتریشی منزوی از سر نمی‌گذراند، بلکه اینها تجربه‌هایی بود که ذهن همه آلمانی‌ها را به خود مشغول کرده بود. جدا از اینکه تضاد و تردید نمی‌توانست او را تحت تأثیر قرار دهد، اکنون در جهت تأیید اصولیِ برداشت‌هایش بینش‌های نوینی را دریافت می‌کرد. اینک برای نخستین بار با مردانی دیدار می‌کرد که برای خود وزن و اعتباری داشتند. همچنین واپسین زمانی بود که به مردانی در اطراف خود احترام می‌گذاشت و حتی تحسینشان می‌کرد که از جنس خود او بودند. پس از 1923 او دیگر «پیشوا» بود؛ پیشوایی که پیرامونیان جملگی پیروانش بودند و فقط در دوردست‌ها یگانه تک ستاره‌ای به نام موسولینی بود که می‌درخشید و هیتلر همچنان او را می‌ستود. برخی از این مردانِ پیرامون او همزمان قدرت‌های اجتماعی و فکری خاصی را نمایندگی می‌کردند.
