بله
شمارش معکوس تا فروپاشی! دیمیتری اورلف در کتاب پنج مرحله فروپاشی توجه مخاطب را به دورنمای احتمالی جهان امروز جلب می‌کند، همان چیزی که آن را با نام بحران سیستماتیک یا فروپاشی تمدن‌ها می‌شناسیم. نویسنده، به جای هشدار و موعظه، دست به کشف فرمولی می‌زند که به کمک آن می‌توان چگونگی وقوع این ازهم‌پاشیدگی جهانی را پیش‌بینی کرد، شاید هم روزی بتوان راه حل برون‌رفت از بحران جهانی را نیز از دل همین فرمول پنج‌گانه بیرون کشید.
درباره‌ی کتاب پنج مرحله فروپاشی
اقتصاد، سیاست و تمدن جهان امروز کِی رو به فروپاشی خواهد رسید؟ افراد زیادی از پاسخ دادن به این سوال طفره می‌روند، مخصوصا کسانی که می‌توان آینده‌ی بشریت را در ید قدرت و نفوذ آن‌ها دید. دیمیتری اورلف نویسنده‌ی کتاب پنج مرحله فروپاشی نه تنها جرئت پاسخ به این سوال را به خود می‌دهد بلکه با زبان نیش و کنایه دیگران را هم نسبت به اندیشیدن درباره‌ی این آینده‌ی کاملاً محتمل ترغیب می‌کند.
چو فردا شود فکر فردا کنم! این جمله فقط یک مثل فارسی نیست؛ رویکردی است که می‌توان آن را در جهان امروز نوعی نگرش واگیردار دانست، شکلی از عصیان و فراموشی عمومی که چشممان را نسبت به وقایع قریب‌الوقوع زندگی بشر می‌بندد. حقیقتا چنان در جهان پرآشوب زندگی امروز اسیر شده‌ایم که خودآگاه یا ناخودآگاه ترجیح می‌دهیم به آینده‌ی آن نیندیشیم. در کتاب پنج مرحله فروپاشی دیمیتری اورلف دیگر جایی برای تعلل در این‌باره وجود ندارد.
دیمیتری اورلف: چه بر سر جهان خواهد آمد؟
سقوط سیاسی و فروپاشی اقتصادی، تهی‌شدن منابع و به پایان رسیدن ذخایر، تغییرات فاجعه‌بار اقلیمی و بحران‌های محیط‌زیستی؛ این‌ها گوشه‌ای از حقایق اجتناب‌ناپذیر جهان امروز است. کافی‌ست تا نگاهی به اخبار و روزنامه‌ها داشته باشید تا یقین پیدا کنید جهان ما در آستانه‌ی یک فروپاشی عظیم است.
اما سوال کنجکاوکننده این است: بحران ساختاری جهان آینده چه شکل و شمایلی خواهد داشت؟ سرفصل‌های بعدی کتاب پنج مرحله فروپاشی نشر مضامین اهمیت و حساسیت این سوال را برای شما روشن‌تر خواهد کرد.
فروپاشی تمدن: کابوس یا حقیقت؟
ممکن است شما هم بارها تصویری از جهان آخرالزمانی آینده را در ذهن ساخته باشید، جهانی با بحران اقتصادی فراگیر و رکودی فلج‌کننده یا غرق‌شده در شرایط اضطراری آن هم به شکل طولانی‌مدت. دیمیتری اورلف در ابتدا تمام پاسخ‌ها و احتمال‌های موجود در این‌باره را کنار یکدیگر می‌چیند تا از بین آن‌ها به تصویر دقیق‌تری از این آینده‌ی دیستوپیایی دست پیدا کند.
آنچه پس از خرید کتاب پنج مرحله فروپاشی به دست می‌آورید یک چشم‌انداز منحصربه‌فرد از آینده‌ای است که تنها پنج قدم تا زوال و فروپاشی جهانی فاصله دارد. اما راهکار نهایی برای عقب‌گرد از این سراشیبی تند چیست؟ موضوع کتاب از اینجا به بعد جذاب‌تر نیز می‌شود. این کتاب را با تلاش نشر مضامین و با ترجمه‌ای از هاله نادری می‌خوانید.
نکوداشت‌های کتاب پنج مرحله فروپاشی
- در دورانی هستیم که بیشتر بحث‌ها درباره احتمال فروپاشی، معمولاً به کلی‌گویی‌های مبهم و بی‌نتیجه ختم می‌شوند، تازه‌ترین کتاب دیمیتری اورلف در این بین به شکلی خوش‌آیند، یک نگرش روشنگرانه و دقیق را ارائه می‌دهد. این کتاب، اثری به‌شدت خواندنی است که بر نمونه‌های واقعی جهان استوار شده و با همان طنز گزنده و همیشگی نویسنده درآمیخته است؛ این کتاب شاید در قفسه‌ی کتاب هر کسی که درباره آینده تمدن صنعتی دغدغه دارد، جایی داشته باشد. (جان مایکل گریر، نویسنده)
- بینش عمیق در کنار طنزی زیرکانه، چنان سلاح آتشینی می‌سازد که دلم می‌خواهد کتاب پنج مرحله فروپاشی را «کوکتلِ اورلوف» بنامم. شیوه‌ی بیان دیمیتری اورلف در آمیختن حقیقت‌های تلخ با طعنه و کنایه، ما را در حقایقی غرق می‌کند که به‌ندرت به گوشمان می‌رسند، اما از اهمیتی فوق‌العاده برخوردارند. او یکی از بهترین نویسندگان عرصه امروز است و از توانمندترین آن‌هاست. با ورق زدن هر صفحه از این کتاب لذت خواندن آن بیشتر می‌شود. در روزگاری که دیگر نمی‌توان به چیزی اطمینان کرد، توصیه‌های بنیادین اورلف، خیرخواهانه و به‌طرزی فوق‌العاده سودمند هستند. (آلبرت بیتس، نویسنده)
کتاب پنج مرحله فروپاشی برای شما مناسب است اگر
- درباره‌ی تاریخ اقتصاد، گلوگاه‌های پرچالش آن و همچنین احتمال بحران اقتصادی جهان در آینده مطالعه می‌کنید.
- از دنبال‌کنندگان مباحث میان‌رشته‌ای بین علوم سیاسی، اقتصاد و جامعه‌شناسی هستید.
- درباره‌ی میزان امکان وقوع فروپاشی اجتماعی در ابعاد بین‌المللی می‌اندیشید.
در بخشی از کتاب پنج مرحله فروپاشی می‌خوانیم
تاجران و وام‌دهندگان، اقتصاد در حالت پایدار را هم‌چون مکانی صعب‌العبور و صخره‌ای در نظر می‌گیرند که به‌سختی می‌توانند از آن برای خرید کردن عبور کنند؛ اما به‌محض اینکه منبع جدیدی از انرژی، مواد خام یا هدف سود‌آور برای از بین بردن درختانِ زنده‌ی باقی‌مانده یا بقایای فسیل‌شده نمایان شود، بخت و اقبال آن‌ها - به سمت بهتر شدن - تغییر خواهد کرد. اگر آینده بزرگ‌تر، پُر‌رونق‌تر و شلوغ‌تر از حال باشد، آن‌گاه افرادی که مایل هستند روی آن شرط‌بندی کنند، با کمک‌های خود می‌توانند موجب سریع‌تر از راه رسیدنِ آن شوند. در واقع، آن‌ها از آینده وام می‌گیرند و فرض می‌کنند که آینده قادر به پرداخت اقساط خواهد بود؛ اگر نتوانند، بازنده می‌شوند و دیگران نیز همه همراه با آن‌ها خواهند باخت. عکس این موضوع صادق نیست؛ زیرا این فرضیه که اگر انگل‌ها برنده شوند، همه با آن‌ها برنده خواهند شد، حقیقت ندارد. آن‌ها تمایل دارند تا همه را بیش از اندازه وادار به کار کنند و پیامدهای اکولوژیکی و اجتماعی اعمال خود را نادیده می‌گیرند؛ اما در شرایط یک اقتصاد پُر‌رونق - که مملو از انرژی ارزان، مواد خام فراوان و نیروی کار نا‌آرام و نیمه‌وقت است - جذابیت سوداگری آن‌ها وسوسه‌انگیز خواهد بود. آن‌ها می‌توانند فقط با تکان دادن انگشتان خود سرمایه را احضار کنند و نیز می‌توانند این سرمایه را برای سود‌بخش‌تر شدن اقتصاد (از طریق سوزاندن این منابع فراوان، تا زمانی که همه‌ی آن‌ها از بین بروند) به‌کار بگیرند. اگر از خدمات آن‌ها صرف نظر کنید، در واقع کاراییِ خود را کاهش می‌دهید؛ به این معنا، که روحیه‌ی رقابتی کمی دارید. سپس عقب می‌افتید و آن‌ها یا شما را می‌خرند، یا از تجارت خارج می‌کنند.
سود‌بخشی کلمه‌ای عجیب است. می‌تواند معانی مختلفی داشته باشد. اقتصاد با حالت پایدار - به‌واسطه‌ی آنچه طبیعت با جذب و پردازش انرژی از نور خورشید در دسترس ما قرار می‌دهد - محدود به منابع و در نتیجه محدود به نیاز است؛ زیرا کسانی که نیازهای‌شان بیشتر از منابع موجود است، به‌سرعت از بین می‌روند. بنابراین، تمام فعالیت‌ها در یک اقتصاد با وضعیتی ثابت، بر‌اساس نیازهای شما تعدیل می‌شوند. به‌منظور تحقق آن‌ها، سعی خواهید کرد انرژی کمتری مصرف کنید و پس از مهیا شدن آن، مجدداً سعی می‌کنید تا حد امکان انرژی کمتری مصرف کنید.
