کتاب کنشگران آزاد

کتاب کنشگران آزاد اثر کوین جی میشل ما را با چگونگی تکامل بشر، کارکرد مغز و نقش سیستم‌های مختلف شناختی انسان آشنا می‌کند تا نشان دهد بشر تا چه اندازه تحت‌تاثیر جبر است و اراده و انتخاب چه جایگاهی در زندگی ما دارد. این کتاب اثری است که یک پرسش فلسفی را دستمایه‌ای برای بررسی مغز و ساختار اعصاب انسان قرار می‌دهد تا در نهایت به یک تردید فلسفی درباره‌ی اراده‌ی آزاد انسان پاسخ دهد.

درباره‌ی کتاب کنشگران آزاد

ما تصمیم نگرفته‌ایم که متولد شویم. انتخاب نکرده‌ایم که به‌عنوان بشر روی زمین سکونت کنیم. تصمیمات و خواسته‌های ما بر روی بستری ساخته می‌شوند که بدون اختیار ما به‌وجود آمده است و ما نمی‌توانیم در اکثر ویژگی‌های اکتسابی خود تغییری ایجاد کنیم. در این وضعیت چگونه می‌توانیم مدعی شویم که انسان واقعا اراده آزاد دارد و با خواست خود تصمیم‌گیری می‌کند؟ کتاب کنشگران آزاد (Free Agents: How Evolution Gave Us Free Will) تاریخ حیات بشر، فلسفه علوم اعصاب، شرحی درباره‌ی ساختار مغز و نوروساینس را بازگو می‌کند تا به ما نشان دهد تا چه اندازه تحت‌تأثیر جبر یا اختیار هستیم.

کوین جی میشل (Kevin Mitchell) این تصور نادرست را که انسان در تغییر ژن‌ها و ساختارهای عصبی مغزش هیچ نقش و دخالتی نداشته است، از بین می‌برد و به ما نشان می‌دهد که انسان یک موجود کنشگر است و می‌تواند بر ویژگی‌های زیستی و محیطی خود اثر بگذارد. کتاب کنشگران آزاد ما را به گذشته می‌برد؛ زمانی که هنوز انسانی وجود نداشت و موجودات زنده توانستند با ایجاد سیستمی هماهنگ و دقیق در محیط، انتخاب کنند که به سوی بقا حرکت کنند و از خطرات دور بمانند.

مغز انسان چگونه کار می‌کند؟

ما می‌توانیم رفتارهای خود را کنترل کنیم و با وجود محدودیت‌ها، مسیر زندگی خود را انتخاب کنیم. این توانایی مغزی چگونه به‌وجود آمده است؟ کوین جی میشل در کتاب کنشگران آزاد به ما نشان می‌دهد چرخه‌ی حیات تمام موجودات به همدیگر پیوسته است. نخستین موجود زنده‌ی تک‌سلولی که بر زمین پدید آمد، دارای قدرت حرکت بود تا بتواند به سوی غذا و منابع حیاتی خود پیش برود.

این موجود با کمک چه توانمندی‌ای توانست تشخیص دهد که باید به کدام سمت برود؟ این توانمندی در سیستم‌های حسی نهفته بود؛ سیستم‌هایی که از طریق انتقال احساساتی مانند ترس و غریزه‌ی بقا، به موجود زنده خبر می‌دهند در این محیط شکارچی وجود دارد و او باید بگریزد؛ اما این سیستم به شکل جبری عمل نمی‌کند و به ما حق انتخاب می‌دهد تا طبق دستور گیرنده‌های حسی عمل کنیم یا نه. این سیستم‌ها به مرور زمان تکامل یافتند و به مرحله‌ای فراتر از هدایت شدن از طریق غرایز ژنتیکی رسیدند.

روایت کوین جی میشل از روند تکامل انسان

انسان خردمند که اکنون در جهان زندگی می‌کند، دیگر فقط طبق دستورات گیرنده‌های حسی خود عمل نمی‌کند و بسیار فراتر از غرایز خود پیش می‌رود. ما دارای یک سیستم تصمیم‌گیری پیچیده هستیم که براساس خاطرات، تروماها، نیازهای شخصی و محدودیت‌های محیط عمل می‌کند. کتاب کنشگران آزاد انتشارات سایلاو به ما نشان می‌دهد که سیستم تصمیم‌گیری انسان با کمک دوپامین تقویت می‌شود و عواملی مثل دریافت پاداش پس از یک رفتار مثبت، میزان دوپامین ما را بالا می‌برد.

کتاب کنشگران آزاد ترجمه‌ی معصومه ملکیان، با توجه به ویژگی‌های شناختی و مغز انسان که اکثر آن‌ها تحت اختیار و انتخاب خود ما هستند، نشان می‌دهد که دیگر نمی‌توانیم به سادگی مدعی شویم مغز انسان صرفاً براساس غریزه و میل به بقا تصمیم می‌گیرد؛ زیرا ساختارهای حسی و سیستم راهنمایی که با کمک نورون‌های ما هدایت می‌شوند، می‌توانند چندین مسیر و نتیجه را شبیه‌سازی کنند و به سمتی پیش بروند که برایشان منفعت بیشتری دارد.

با خرید کتاب کنشگران آزاد اثر کوین جی میشل وارد راهروهای مغز انسان می‌شوید و با روند تکامل بشر و نقش جبر و اختیار در زندگی خود آشنا می‌شوید.

نکوداشت‌های کتاب کنشگران آزاد

• کوین جی میشل برای کتاب کنشگران آزاد، مقدمه‌ای گیرا و جذاب را بر مفاهیمی چون تکامل تحریر نموده و از «اراده» نیز به خوبی دفاع کرده است. این کتابِ جسورانه و خلاقانه، شایستگی خوانده شدن را دارد. (Kirkus Reviews)
• کتاب کنشگران آزاد صرفا یک اثر فلسفی عمیق و جذاب نیست؛ بلکه کتابی است که پیچیده‌ترین مباحث را با زبانی روشن و روان بیان می‌کند. اثری الهام‌بخش و چالش‌برانگیز که باید آن را خواند و سپس درباره‌ی آن به گفت‌وگو پرداخت. (لیندا هوگان، نویسنده)
• کوین جی میشل به ما نشان می‌دهد که روند تکامل چگونه مغز ما را پرورش داده تا رفتارهایمان را کنترل کند. کتاب کنشگران آزاد اثری سرشار از دانش، جذاب و قابل تامل است که از دیدگاه علوم اعصاب، دفاعی استوار از اراده‌ی آزاد را ارائه می‌دهد. (کوری بارگمن)

کتاب کنشگران آزاد برای شما مناسب است اگر

• به خواندن کتاب‌های فلسفه ذهن، علوم اعصاب شناختی و نوروساینس علاقه دارید و می‌خواهید تاریخچه‌ی تکامل انسان را مطالعه کنید.
• به موضوع جبر و اختیار انسان‌ها علاقه‌مندید و به‌دنبال اثری علمی هستید تا با کمک فلسفه، تاریخ تکامل و عصب‌شناسی، با نقش اختیار در تصمیمات انسان آشنا شوید.

در بخشی از کتاب کنشگران آزاد می‌خوانیم

روان‌شناسان از طریق جمع‌کردن پاسخ‌ افراد به سؤالات مختلف و همبستگی‌های بین آن‌ها، می‌توانند قوت عامل نهفته مفروض را استنباط کنند و یک امتیاز عددی دلخواه برای هر ویژگی تعریف‌شده در نظر بگیرند. امتیازاتی که از افراد به دست می‌آید، بر روی یک مقیاس خطی یکنواخت قرار می‌گیرند.

این مقیاس به‌صورت یک توزیع نرمال (یا منحنی زنگوله‌ای) نمایش داده می‌شود؛ یعنی بیشتر افراد امتیازات میانی دریافت می‌کنند و تعداد کمتری امتیازات خیلی بالا یا خیلی پایین دارند. به‌طور کلی، بیشتر افراد به مرکز نزدیک هستند و تعداد کمی از افراد امتیازات بسیار بالا یا بسیار پایین کسب می‌کنند.

این اندازه‌گیری‌ها نسبتاً قابل‌اطمینان هستند و اگر یک فرد چندین بار مورد پرسش قرار بگیرد، میان نتایج به‌دست‌آمده همبستگی دیده می‌شود. علاوه‌براین، این نتایج در طول زمان برای افراد نسبتاً پایدار می‌مانند.

اگرچه با گذشت زمان و افزایش سن، روندی پویا در جمعیت دیده می‌شود، برای مثال افزایش مسئولیت‌پذیری و کاهش روان‌رنجوری نسبت به دیگر افراد، اما جایگاه نسبی آن‌ها چندان تغییر نمی‌کند [به عبارتی، با گذشت زمان، افراد ممکن است تغییراتی در ویژگی‌های شخصیتی خود تجربه کنند، اما نسبت به دیگران در همان گروه سنی، جایگاه نسبی‌شان چندان تغییر نمی‌کند]. امتیازات به‌دست‌آمده بین افراد، وقتی خودشان را ارزیابی می‌کنند یا توسط کسی که به‌خوبی آن‌ها را می‌شناسد ارزیابی می‌شوند، به‌خوبی همبسته هستند.