کتاب فرانکنشتاین

کتاب فرانکنشتاین اثر مری شلی، شاهکاری ماندگار در ادبیات کلاسیک است که با روایتی پرتعلیق، مرز میان علم، جاه‌طلبی و مسئولیت را به چالش می‌کشد. این رمان گوتیک داستان مردی را روایت می‌کند که با جاه‌طلبی موجودی ترسناک اما مهربان را خلق می‌کند؛ موجودی که پس از طرد شدن توسط مردم، به یک هیولای تمام‌عیار تبدیل می‌شود...

درباره‌ی کتاب فرانکنشتاین

اگر قرار باشد تنها یک اثر را به‌عنوان نقطه‌ی آغاز ژانر گوتیک و یکی از تأثیرگذارترین آثار ادبیات گوتیک معرفی کنیم، بدون شک نام کتاب فرانکنشتاین (Frankenstein, or the Modern Prometheus) در صدر فهرست قرار می‌گیرد. شاهکار مری شلی (Mary Wollstonecraft Shelley) که نخستین بار در سال 1818 منتشر شد، نه فقط یک رمان ترسناک ماندگار، بلکه اثری عمیق و چندلایه در تاریخ ادبیات کلاسیک است که حتی دو قرن پس از انتشارش همچنان خوانندگان را به فکر فرو می‌برد.

مری شلی داستان دانشمند جوان و جاه‌طلبی به نام «ویکتور فرانکنشتاین» را روایت می‌کند که همیشه تشنه‌ی کشف منشأ حیات بوده است. او تصمیم می‌گیرد آزمایشی دیوانه‌وار را امتحان کند؛ آزمایشی که با به‌هم چسباندن قطعات بدن مردگان و انجام فرایندی خاص، به خلق موجودی زنده منجر می‌شود. در کمال ناباوری، آزمایش موفقیت‌آمیز است و نتیجه‌ی آن تولد موجودی ترسناک است که ظاهری شبیه مردگان دارد.

فرانکنشتاین؛ داستان طرد شدن

آنچه ویکتور فرانکنشتاین خلق کرده چنان وحشتناک است که حتی خالقش را نیز فراری می‌دهد. اما این موجود در ابتدا مهربان است و تلاش می‌کند رفتار و زبان انسان‌ها را یاد بگیرد. با پیشروی داستان، این موجود از بابت ظاهرش توسط مردم طرد می‌شود و این تنها ماندن و مورد نفرت بودن چنان او را عصبانی می‌کند که در پی انتقام از خالقش برمی‌آید...

اگر به کتاب‌های مری شلی علاقه دارید یا می‌خواهید یکی از مهم‌ترین آثار ادبیات کلاسیک را بخوانید، خرید کتاب فرانکنشتاین انتشارات سپاس را از دست ندهید. این رمان که توسط لیلا خادم الحسینی به فارسی ترجمه شده، در لیست آثاری قرار دارد که همه باید در طول عمرشان خواندنش را تجربه کنند.

اقتباس‌های سینمایی و فرهنگی از کتاب فرانکنشتاین

• فیلم فرانکنشتاین (1931): مشهورترین اقتباس سینمایی این رمان با بازی بوریس کارلوف در نقش هیولای فرانکنشتاین که همچنان شناخته‌شده‌ترین تصویر از فرانکنشتاین محسوب می‌شود.
• مجموعه فیلم‌های Hammer Horror: این مجموعه که از سال 1957 آغاز شد، تمرکز خود را بر شخصیت دکتر فرانکنشتاین گذاشت. پیتر کوشینگ در شش فیلم نقش این دانشمند را ایفا کرد.
• فیلم فرانکنشتاین 2025 جدیدترین اقتباس سینمایی از این داستان کلاسیک به شمار می‌رود که توسط گیرمو دل تورو کارگردانی شده است.

کتاب فرانکنشتاین برای شما مناسب است اگر

• به دنبال خواندن بهترین‌های ادبیات کلاسیک و شاهکارهای ماندگار جهان هستید.
• از طرفداران رمان‌های گوتیک و رازآلود هستید و می‌خواهید معروف‌ترین کتاب این ژانر را مطالعه کنید.
• به داستان‌های علمی تخیلی کلاسیک علاقه دارید.
• به دنبال یک رمان فانتزی از ادبیات انگلستان می‌گردید.

در بخشی از کتاب فرانکنشتاین می‌خوانیم

در این میان، کلروال گویی به ‌گونه‌ای خودش را وقف روابط اخلاقی امور کرده بود. صحنه‌ی پرهیاهوی زندگی، فضائل قهرمانان و کردارهای انسان‌ها، موضوع اندیشه‌ و دل‌مشغولی او بود و آرزو و رویایش این بود که روزی در شمار آنانی قرار گیرد که نامشان در تاریخ به ‌عنوان نیکوکاران دلیر و ماجراجوی نوع بشر ثبت شده است. جان قدیس‌منش الیزابت، همچون چراغی وقف‌شده بر محراب، در خانه‌ی آرام ما می‌درخشید. همدلی‌اش از آن ما بود؛ لبخندش، صدای لطیفش، نگاه شیرین چشمان آسمانی‌اش، همواره بودند تا برکت و جان تازه‌ای به ما ببخشند. او تجسم زنده‌ی محبت بود تا دل‌ها را نرم و جان‌ها را به خود جذب کند. شاید در پی مطالعه، اگر الیزابت آن‌جا نبود تا مرا با نرم‌‍خویی خود آرام کند و سیمای ملایمت خویش را در من پدید آورد، به شخصی افسرده و تلخ‌خو بدل می‌شدم، یا آتش سرشتم مرا تند و خشن می‌ساخت. و کلروال -‌ آیا هیچ پلیدی می‌توانست بر روح والا و شکوهمند کلروال سایه اندازد؟‌ - با این ‌همه، شاید او نیز اگر الیزابت، جلوه‌ی راستین زیبایی نیکوکاری را به او نمی‌نمایاند و کار نیکو را مقصد و مقصود بلندپروازی‌هایش نمی‌ساخت هرگز تا این حد بشردوست، تا این اندازه در بخشندگی خویش اندیشمند و در میان شور ماجراجویی‌هایش، آنچنان سرشار از مهربانی و عطوفت نمی‌شد.

از یادآوری خاطرات کودکی لذت فراوان می‌برم؛ زمانی پیش از آن‌که بدبختی ذهنم را آلوده کند و پیش از آن‌که رویاهای روشن و بزرگم برای سود رساندن به دیگران به فکرهای تیره و محدود درباره‌ی خودم تبدیل شود. علاوه بر این، با ترسیم تصویر روزهای کودکی‌ام، رویدادهایی را نیز ثبت می‌کنم که آهسته و نامحسوس مرا به سوی داستان بعدیِ رنجم بردند. وقتی می‌خواهم منشأ آن شوری را که بعدها سرنوشتم را رقم زد برای خود توضیح دهم، می‌بینم که همچون رودخانه‌ای کوهستانی از سرچشمه‌هایی پست و تقریباً فراموش‌شده آغاز شد؛ اما هرچه پیش‌تر رفت، بزرگ‌تر و نیرومندتر شد و سرانجام به سیلابی بدل شد که در مسیر خود همه‌ی امیدها و شادی‌هایم را با خود برد.