کتاب کتاب‌خوان اثر برنهارد شلینک (پرفروش نیویورک تایمز)

کتاب کتاب‌خوان به قلم برنهارد شلینک با شعله گرفتن عشقی نه‌چندان معصومانه در دل نوجوانی بیمار شروع می‌شود؛ عشقی که دوباره پس از سال‌ها زبانه‌های آتش آن در سایه‌ی سرمای دادگاه‌های هولوکاست، گُر می‌گیرد. در بستر علاقه‌ی نامأنوس مایکل پانزده‌ساله به زنی سی و شش ساله به نام هانا، جنایات رژیم نازی را از زاویه‌ای متفاوت به تماشا می‌نشینیم؛ در داستانی که در آن کتاب‌ها تنها جان‌پناه باقی‌مانده در برابر تاریکی و خشونت دنیای بی‌رحم هستند.

درباره‌ی کتاب کتاب‌خوان

مایکلِ پانزده‌ساله نوجوانی مبتلا به هپاتیت است که حین بازگشت از مدرسه به خانه، حالش به هم می‌خورد. وحشت‌زده و منزجر از خود به جایی تکیه می‌دهد، تا کمی بهتر شود. در همین حال یک فرشته‌ی نجات سر می‌رسد؛ زنی زیبا با رفتاری زمخت که به او کمک می‌کند خودش را تمیز کند و به خانه برود. این، سرآغاز آشنایی مایکل با هانا اشمیتس در کتاب کتاب‌خوان (The Reader) به قلم برنهارد شلینک (Bernhard Schlink) است.

وقتی مایکل بعد از مدتی برای تشکر از زن راهی همان خیابان شد، فکرش را هم نمی‌کرد که رشته‌هایی از رابطه‌ای پیچیده اما عمیق، قلب جوانش را به او متصل کند. دیدارهای بین آن‌ها کم‌کم این رابطه‌ی پنهانی را شکل و شمایلی جدید می‌بخشند و هانا برای مایکل شرطی می‌گذارد؛ این که در هر ملاقات او باید با صدای بلند برای هانا کتاب بخواند.

رمان عاشقانه‌ی تاریخی با رازی بزرگ

کلمات گوته، شکسپیر و تالستوی، خشت به خشت این ارتباط عجیب را شکل می‌دهند، اما آرامشی که باید، برقرار نیست. هانا گاهی خشن و غیرعادی رفتار می‌کند و مایکل هم جوان‌تر از آن است که در تلاش برای کندوکاو گذشته‌ی زن باشد. دیوار بین این دو را نه‌فقط تفاوت سنی، بلکه رازهای بزرگ‌تری شکل داده و در نهایت هانا بدون هیچ توضیحی ناپدید می‌شود. مایکل سال‌ها از او بی‌خبر می‌ماند تا این که دیدار مجددی حاصل می‌شود اما این بار، در دادگاه! آن هم درحالی‌که هانا در جایگاه متهم ایستاده است!

در کتاب کتاب‌خوان اثر برنهارد شلینک، مایکل که حالا دانشجوی حقوق شده، در یک سمینار دانشگاهی شرکت می‌کند که هدف آن بررسی دادگاه‌های جنایت‌کاران جنگی نازی‌ست و در آنجا هانا را در جایگاه متهم می‌بیند. یکی از رازهای بزرگی که بین این دو فاصله می‌انداخت بالاخره برملا شده و مایکل این بار این زن را نه به‌عنوان عشق از دست رفته‌ی نوجوانی‌اش، بلکه در قالب زنی متهم به جنایات جنگی می‌بیند که دستانش به خون چندین و چند نفر آغشته است. اما هانا واقعاً یک جنایت‌کار جنگی‌ست؟ او در دستگاه نازی‌ها چه نقشی ایفا می‌کرده که در نهایت کارش به چنین دادگاهی کشیده؟

روایتی متفاوت از ادبیات ضدجنگ

برنهارد شلینک در کتاب کتاب‌خوان با سادگی و صراحتی شگفت‌انگیز و عاری از ترفندهای متداول دراماتیک در روایت، زاویه‌ای دور از انتظار را برای به تصویر کشیدن واقعیت‌های تلخ هولوکاست انتخاب می‌کند. او در قالب یک درام روان‌شناختی و عاشقانه، چگونگی مبارزه‌ی انسان برای زنده ماندن را بازنمایی کرده و تلاش برای پیدا کردن معنا در دل دنیایی دیوانه را نشان می‌دهد.

کتاب کتاب‌خوان هم‌زمان که یک رمان عاشقانه و پرکشش است، مفاهیم عمیقی همچون شجاعت، بخشش و انسانیت را کاویده و به‌علاوه، ادبیات را مأمن امنی برای رهایی معرفی می‌کند. نویسنده با این کتاب رنگ‌وبوی جدیدی به ادبیات ضدجنگ بخشیده و بی‌دلیل نیست که آن را در فهرست هزار کتابی که پیش از مرگ باید خواند قرار داده‌اند. اثر حاضر هم انسانیت و تاریخ را با نگاهی جدید کالبدشکافی می‌کند و هم ارزش ادبیات و تأثیر نجات‌بخش آن بر روح درهم‌شکسته‌ی افراد را نشان می‌دهد.

اگر کتاب‌ها برای شما هم ارزشی ورای تعدادی کلمه روی کاغذ دارند و به رمان‌های عاشقانه‌ی تاریخی علاقه دارید، خرید کتاب کتاب‌خوان انتشارات سپاس را به شما پیشنهاد می‌کنیم. این کتاب با ترجمه‌ی هانیه صفاوردی قابل‌تهیه است.

جوایز و افتخارات کتاب کتاب‌خوان

• کتاب پرفروش بین‌المللی و از جمله پرفروش‌ترین کتاب‌های نیویورک تایمز
• برنده‌ی جایزه‌ی هانس فالادا، یکی از معتبرترین جوایز ادبی آلمان (1998)
• نامزد دریافت جایزه ادبی دوبلین (1999)
• قرار گرفته در لیست 1000 کتابی که باید پیش از مرگ بخوانید به انتخاب نشریه‌ی گاردین
• برنده جایزه‌ی بوکه‌ی آفریقای جنوبی (1999)

نکوداشت‌های کتاب کتاب‌خوان

• رمان کتاب‌خوان ساختاری هنرمندانه، زیبا و شدیداً تکان‌دهنده دارد و از لحاظ اخلاقی و عاطفی، ویرانگر است. (لس‌آنجلس تایمز)
• تأثیرگذار، تأمل‌برانگیز و درنهایت بسیار امیدبخش... رمان کتاب‌خوان ورای تفاوت‌های ملیتی، بی‌واسطه با قلب خوانندگان خود سخن می‌گوید. (نیویورک تایمز)

اقتباس‌های سینمایی از کتاب کتاب‌خوان

• در دسامبر سال 2008 فیلمی با اقتباس از این کتاب به کارگردانی استیون دالدری به روی پرده‌ی سینما رفت. در این فیلم کیت وینسلت نقش هانا را ایفا کرده و دیوید کراس در قالب مایکل جوان ظاهر می‌شود. رالف فاینز نیز نقش مایکل در سال‌های بزرگسالی او را ایفا می‌کند. این فیلم با استقبال گسترده‌ی مخاطبان روبه‌رو شد و نامزدی چندین جایزه‌ی اسکار را در کارنامه دارد که از جمله‌ی آن‌ها می‌توان به اسکار بهترین فیلم اشاره کرد. کیت وینسلت نیز در نهایت موفق شد جایزه اسکار بهترین بازیگر زن را بابت ایفای نقش هانا از آن خود کند.

کتاب کتاب‌خوان برای شما مناسب است اگر

• رمان‌های عاشقانه‌ی تاریخی را دوست دارید.
• از مطالعه‌ی آثار ادبیات آلمان و کتاب‌های ضدجنگ لذت می‌برید.
• به خواندن داستان و رمان درباره هولوکاست و یا مطالعه‌ی رمان‌هایی درباره جنگ جهانی دوم علاقه دارید.

در بخشی از کتاب کتاب‌خوان می‌خوانیم

هفته‌ی بعد، دوباره جلوی درِ خانه‌اش ایستاده بودم.

یک هفته تلاش کرده بودم به او فکر نکنم، اما چیزی نبود که ذهنم را مشغول یا حواسم را پرت کند. دکتر هنوز اجازه‌ی بازگشت به مدرسه را نداده بود. بعد از ماه‌ها از کتاب خواندن دلزده شده بودم، هرچند دوستانم هنوز به دیدنم می‌آمدند، اما بیماری‌ام آن‌قدر طولانی شده بود که دیدارهایمان دیگر نمی‌توانست فاصله‌ی میان زندگی آن‌ها و مرا بپوشاند و به مرور کوتاه و کوتاه‌تر می‌شد. قرار شد پیاده‌روی کنم و هر روز کمی آن را افزایش دهم، به آن شرط که خودم را خسته نکنم. در حالی که همان خستگی واقعی برایم مفید بود.

بیمار بودن در کودکی یا نوجوانی چه وقفه‌ی افسون‌گری است! جهان بیرون، دنیای وقت گذرانی در حیاط و باغ و خیابان‌ها، فقط زمزمه‌ای دوردست است که در اتاق بیمار به گوش می‌رسد. در اتاق، دنیایی کامل از شخصیت‌ها و داستان‌هایی که می‌خوانی زاده می‌شود. تب هم که ادراک را ضعیف و تخیل را قوی می‌کند، اتاق بیمار را به جای تازه‌ای بدل می‌سازد. جایی هم آشنا و هم غریب. هیولایی از دل نقش و نگار پرده‌ها و فرش‌ها بیرون می‌آید و لبخند می‌زند و صندلی‌ها، میزها، قفسه‌های کتاب و کمدها از شکل عادی خود خارج شده و شکل کوه‌ها، ساختمان‌ها و کشتی‌هایی که هرچند دورند، ولی انگار می‌توانید لمسشان کنید درمی‌آیند. در طول ساعت‌های طولانی شب، صدای ساعت کلیسا را می‌شنوید و صدای غرش گاه ‌و بی‌گاه خودروهایی که چراغ‌هایشان را روی دیوارها و سقف‌ اتاق می‌اندازند. این‌ها ساعت‌های بی‌خوابی هستند، اما پرمحتوا و غنی. آرزوها، خاطرات، ترس‌ها و لذت‌ها، هزارتویی می‌سازند که بیمار در آن گم می‌شود، خودش را پیدا می‌کند و دوباره گم می‌شود.