کتاب نوجوان در خانواده درمانی: بهره گیری از قدرت روابط

کتاب نوجوان در خانواده درمانی اثر جوزف میکوچی، یکی از به‌روزترین و کامل‌ترین منابع حوزه‌ی روانشناسی نوجوانان و خانواده درمانی بوده که از مفاهیم پایه تا مشکلات رایج نوجوانان و راه‌حل آن‌ها را گردآوری کرده است. نویسنده در اثر حاضر تاکید می‌کند که حتی باوجود افزایش استقلال نوجوانان، آن‌ها کماکان نیازمند راهنمایی و همراهی خانواده‌ی خود برای عبور از این دوره‌ی چالش‌برانگیز بوده و به این منظور، راهکارهای متنوعی برای بهبود ارتباط والدین و فرزندانشان معرفی می‌کند.

درباره‌ی کتاب نوجوان در خانواده درمانی

کتاب نوجوان در خانواده درمانی (The Adolescent in Family Therapy) که توسط دکتر جوزف میکوچی (Joseph A. Micucci) نوشته شده، راهنمای کاربردی و جامعی‌ست برای تمام روانشناسان، مشاوران و خانواده‌هایی که با مشکلات رایج روانی در نوجوانان دست‌وپنجه نرم می‌کنند. نویسنده در این اثر ابتدا به روند رشد عادی نوجوانان پرداخته، سپس مشکلاتی که در خانواده‌ها ایجاد و تثبیت شده را بررسی کرده و در نهایت به ارائه‌ی راه‌حل‌های علمی و عملی روی می‌آورد.

جوزف میکوچی در کتاب نوجوان در خانواده درمانی، با ارائه‌های مثال‌ها و نمونه‌های واقعی یا شبیه‌سازی‌شده‌ی فراوان، تلاش می‌کند تا روش‌ها و تکنیک‌های خود را به درمانگران دیگر آموزش داده و آنان را در مسیر روانشناسی نوجوان یاری کند. این کتاب در 12 فصل تنظیم شده و مضامین پراهمیت و حساسی اعم از اضطراب، افسردگی، افت تحصیلی و اختلالات مربوط به غذا خوردن نوجوانان را تحلیل می‌کند.

مشکلات نوجوانان از دید جوزف میکوچی

برخلاف باور عموم، نتایج تحقیقات سالیان اخیر به‌وضوح نشان می‌دهد که آشفتگی و دیگر مسائل روانی نوجوانان در این دوره، پدیده‌ای جهان‌شمول و غیر قابل پیش‌گیری نیست. بااین‌وجود، نوجوانی یکی از حساس‌ترین دوره‌های زندگی هر شخص بوده و طی آن، احتمال بروز رفتارهای مخربی مثل پرخاشگری، مصرف مواد مخدر و ناپرهیزی‌های جنسی افزایش می‌یابد. در نتیجه، روانشناسی و خانواده درمانی معاصر، از مدل اصلاح‌شده‌ی نظریه‌های مربوط به روابط نوجوان و خانواده استفاده می‌کنند.

تمام روش‌های مداخله در روان‌درمانی خانواده، برپایه‌ی اصل جایگزین کردن رفتار فکرشده و از پیش برنامه‌ریزی شده بجای واکنش‌های غریزی بنا شده‌اند. رویکرد کتاب نوجوان در خانواده درمانی اثر جوزف میکوچی، تغییر الگوهای مخرب تکراری در رفتار والدین با فرزندان خود است. نویسنده، درمانگران را تشویق می‌کند تا در روند درمان، از ارتباطات نوجوان با اعضای خانواده حداکثر استفاده را کرده و آن‌ها را مجاب به اظهارنظر و جایگزینی رفتارها و واکنش‌های خود کنند؛ چرا که این تکنیک مدرن، بهترین بازده را در حل بحران‌های نوجوانان خواهد داشت.

نظریه‌های خانواده درمانی، زیر ذره‌بین روانشناسی معاصر

جوزف میکوچی در کتاب نوجوان در خانواده درمانی، به تشریح رویکردهای مختلف خانواده درمانی اعم از آموزش، وساطت و مداخله پرداخته و موارد استفاده و نقاط ضعف هریک را موشکافی می‌کند. مثلاً در شیوه‌ی وساطت، درمانگر می‌تواند به طور مستقیم با مدرسه‌ی دانش‌آموز در ارتباط باشد از آن‌ها اطلاعاتی دریافت کند؛ درحالی‌که در سیستم آموزشی، درمانگر چاره‌ای جز پذیرفتن گزارش‌های والدین درباره‌ی امور تحصیلی دانش‌آموزان ندارد. در عوض، روش وساطت نیز این ریسک را با خود به همراه دارد که والدین، تمام روند درمان را به درمانگر واگذار کرده و از مسئولیت خود طفره بروند.

خرید کتاب نوجوان در خانواده درمانی انتشارات کتاب ارجمند را به تمامی کسانی که دغدغه‌ی مشکلات روانی نوجوانان را دارند پیشنهاد می‌کنیم؛ این اثر منبعی کامل و به‌روز از آخرین متدهای خانواده درمانی محسوب شده و مشاوران، روانشناسان و خانواده‌ها را در حل مسائل نوجوانان خود یاری می‌کند. برگردان فارسی این کتاب برعهده‌ی باب‌الله بخشی‌پور، ثریا رمضان‌زاده و فاطمه متولی بوده است.

کتاب نوجوان در خانواده درمانی برای شما مناسب است اگر

• پژوهشگر یا دانشجوی روانشناسی هستید و می‌خواهید اطلاعات به‌روزی در حوزه‌ی خانواده درمانی داشته باشید.
• به عنوان مشاور و درمانگر، قصد دارید تا با روش‌های نوین مقابله با مشکلات روانی نوجوانان آشنا شوید.
• می‌خواهید تا دلیل تغییر و بروز رفتارهای خطرناک نوجوانان خود را درک کرده و به آن‌ها در عبور از این دوره‌ی چالش‌برانگیز کمک کنید.

در بخشی از کتاب نوجوان در خانواده درمانی: بهره گیری از قدرت روابط می‌خوانیم

ماهیت روابط همسالان در طول سال‌های بعد از نوجوانی در حال تکامل است. در اوایل نوجوانی، گروه همسالان تقریباً در جهت بسطِ خویشتن نوجوان عمل می‌کند و به‌عنوان یک خانواده جایگزین و یا یک مرجع موقت برای هویت در حال ظهور نوجوان (کگان، 1982) تلقی می‌شود.

در میانۀ سال‌های نوجوانی، جامعۀ همسالان شامل پسران و دختران می‌شود و بسیاری از نوجوانان به محافل دونفره و یا محافل بسیار کوچک می‌پیوندند. همان‌طور که نوجوان به بزرگ‌سالی می‌رسد، اهمیت پیوند صمیمانه باهمسالان افزایش می‌یابد.

اریک اریکسون (1959) اذعان می‌کند که گام بعدی توسعه که منجر به ایجاد یک هویت منسجم می‌شود، ایجاد رابطۀ صمیمی با همتایی است که به‌طورمعمول در روابط عاشقانه رخ می‌دهد. اریکسون قبل از «بحران صمیمیت» به «بحران هویت» اشاره می‌کند؛ دوره‌ای که افراد قبل از آنکه بخواهند با شخص دیگری ارتباط برقرار کنند باید سپری کنند.

محققان فمینیستی مانند روتلن جاسلسن (1987) این ایده را به چالش کشیده‌اند و معتقدند که زنان اغلب هویت خود را در بستر یک رابطۀ صمیمی با شخص دیگری، به‌طورمعمول یک شریک عاشقانه، تثبیت می‌کنند. برای دختران، تقویت هویت و فراهم آوردن شرایط صمیمیت، دست‌به‌دست هم می‌دهند و یکدیگر را تقویت می‌کنند تا از نوجوانی به بزرگ‌سالی برسند.