کتاب پدر حضانتی

معرفی کتاب پدر حضانتی

کتاب پدر حضانتی روایتی است از پدری که حتی مرگ نیز نمی‌تواند او را از زندگی فرزندش حذف کند. دیدیه ون کولارت در این شرح حال تکان‌دهنده، میان خاطره و اعتراف، طنز و اندوه، پرتره‌ای ماندگار از پدری شوخ‌طبع و سرکش می‌آفریند؛ مردی که بارها در آستانه‌ی فروپاشی ایستاده و هر بار دوباره به زندگی بازگشته است. داستان کتاب درباره‌ی عشق، فقدان و رد پای جاودانه‌ی کسانی است که هرگز از یاد و خاطر ما نمی‌روند.

درباره‌ی کتاب پدر حضانتی

دیدیه ون کولارت (Didier Van Cauwelaert) در کتاب پدر حضانتی (Le Pere Adopte) رو به پدرش حرف می‌زند؛ به مردی که انگار همیشه میان مرگ و زندگی در رفت‌وآمد بوده است. اولین بار که پسر هنوز هفت‌ساله بود، پدر در یک تصادف تا آستانه‌ی مرگ رفت و از همان‌جا به بعد، زندگی برای او شکل عجیبی پیدا کرد. مردی پر از شوخی و انرژی که با صدای خنده‌اش اتاق را پر می‌کرد، اما در همان لحظه ممکن بود زیر میز از شدت درد پاهایش خم شود. این تضاد عجیب، روحِ رمان را می‌سازد. پدری که همزمان قوی و شکننده است؛ قهرمانی که در نهایت سادگی یک «انسان» است.

پدر به روایت پسر؛ جستجوی معنا در هزارتوی فقدان

دیدیه ون کولارت در کتاب پدر حضانتی، در خلال مرور خاطرات کودکی‌اش، تلاش می‌کند پدرش را بفهمد. مردی که هم الهام‌بخش او بوده و هم گاهی باعث سردرگمی‌اش... پدری که دوست داشت دنیا را درست کند، به دیگران کمک کند، شوخی کند و زندگی را جدی نگیرد، اما پشت این ظاهر، اندوه‌ها و شکست‌هایش هم پنهان بودند. نویسنده با لحنی صمیمی و گاهی بازیگوش، تکه‌های مختلف زندگی این مرد را کنار هم می‌گذارد؛ از شیطنت‌های خودش در کودکی گرفته تا لحظاتی که می‌فهمد پدرها هم مثل بقیه آدم‌ها، پر از ضعف، ترس و تناقض‌اند.

کتاب پدر حضانتی نشر چشمه درباره‌ی رابطه‌ای‌ست که با مرگ هم تمام نمی‌شود. پسر در این کتاب با پدرش گفت‌وگویی را ادامه می‌دهد که انگار هیچ‌وقت تمام نمی‌شود. او می‌نویسد تا قهرمان سال‌های کودکی‌اش را دوباره بسازد؛ اما این‌بار در قامت انسانی معمولی با تمام ضعف‌ها، قدرت‌ها، خصلت‌ها و معایبش... که هم می‌خندد، هم اشتباه می‌کند و هم عشق می‌ورزد. شاید راز اثرگذاری این کتاب هم همین باشد: اینکه نشان می‌دهد بعضی آدم‌ها حتی بعد از رفتنشان هم مثل صدایی که هنوز در ذهنمان می‌خندد، می‌تپد و نفس می‌کشد، در زندگی ما جریان دارند.

دیدیه ون کولارت؛ هنر تبدیل اندوه به روایت

کتاب پدر حضانتی دیدیه ون کولارت روایتی است از شکل‌گیری یک تصویر زنده از پدر در ذهن فرزند. نویسنده از کنار هم قرار دادن خاطرات، لحظات و تجربه‌های پراکنده، چهره‌ای چندلایه از پدر می‌سازد. شخصیتی که با انرژی، شوخ‌طبعی و حضوری پررنگ در زندگی اطرافیانش جریان دارد و در عین حال تجربه‌های دشوار جسمی و احساسی را نیز در خود حمل می‌کند. همین ترکیب، او را به کاراکتری تبدیل می‌کند که در ذهن راوی پیوسته در حال تغییر است و هر خاطره بخشی تازه از او را برایش روشن می‌سازد. کتاب مسیر رشد یک نگاه را دنبال می‌کند که تلاش دارد معنای پدر را از دل تجربه‌های زیسته و خاطرات مشترک بازسازی کند.

کتاب پدر حضانتی ترجمه بنفشه فریس آبادی به پیوند میان نوشتن، حافظه و ادامه‌ی حضور انسان در روایت می‌پردازد. نوشتن در این اثر راهی برای زنده نگه داشتن رابطه‌ای است که در جریان زمان شکل گرفته و در ذهن ادامه پیدا می‌کند. طنز و لحظات سبک در کنار موقعیت‌های سنگین قرار می‌گیرند و تصویری انسانی از یک رابطه پیچیده می‌سازند. این نگاه، تجربه‌ی عشق به یک پدر را در سطحی عمیق‌تر از یادآوری صرف قرار می‌دهد و آن را به بخشی از شکل‌گیری هویت راوی تبدیل می‌کند.

خرید کتاب پدر حضانتی انتخابی است برای همراه شدن با روایتی صمیمی و چندلایه از رابطه‌ی میان پدر و فرزند. خاطرات، طنز و اندوه در کنار هم شکل یک زندگی را می‌سازند و خواننده را وارد تجربه‌ای نزدیک از گذشته و بازخوانی آدم‌ها می‌کنند. این کتاب برای علاقه‌مندان به ادبیات معاصر فرانسه و رمان‌های شخصیت‌محور گزینه‌ای خواندنی و تأثیرگذار خواهد بود.

جوایز و افتخارات کتاب پدر حضانتی

• برنده‌ی جایزه Nice Baie des Anges
• برنده‌ی جایزه Marcel Pagnol سال 2007

نکوداشت‌های کتاب پدر حضانتی

• دیدیه ون کولارت در کتاب پدر حضانتی خود را بی‌پرده نشان می‌دهد و همین موضوع تأثیرگذار است. این تجربه آسان نیست، اما نویسنده با مهارت، زیرکی و سبکی خاص از پس آن برآمده است؛ سبکی که در عین سادگی، عمق زیادی دارد… اثری هم خنده‌دار و هم تأثیرگذار. (لوموند دو لیور)
• افسون و خیال‌پردازی صفحات کتاب پدر حضانتی را روشن می‌کند، بی‌آنکه به احساسات سطحی و اغراق‌آمیز بیفتد. خنده در کنار تراژدی قرار می‌گیرد با ظرافتی کم‌نظیر… دیدیه ون کولارت پرتره‌ای هم‌زمان لطیف و طنزآمیز خلق کرده است. (کریستین اوتیه، لو فیگارو لیترر)
• روایتی سرزنده، پرشتاب و عمداً جسورانه… به‌شدت روایی، سرگرم‌کننده و شگفت‌انگیز حتی در سنگین‌ترین موقعیت‌ها… گفت‌وگویی هوشمندانه که حتی پس از مرگ ادامه پیدا می‌کند و خواننده هرگز احساس طردشدگی نمی‌کند. (دلفین پِرا، مجله Lire)

کتاب پدر حضانتی برای شما مناسب است اگر

• به رمان‌های اتوبیوگرافیک و شرح‌حال‌نویسی (Memoir) با روایت غیرخطی علاقه دارید.
• به روایت‌های پدر و فرزندی با لایه‌های عاطفی و واقعی علاقه دارید.
• از داستان‌هایی با ترکیب طنز و اندوه در کنار هم لذت می‌برید.
• به رمان‌هایی با حال و هوای فلسفی درباره مرگ، فقدان، معنا و جریان حضور بعد از مرگ علاقه دارید.

در بخشی از کتاب پدر حضانتی می‌خوانیم

یک ساعت بعد، درحالی‌که به خاطر خون‌رسانی و توجه و مراقبت زیادِ همان پرستار که با نوعی احساس همدستیِ محترمانه، به‌شدت تحت‌تأثیر طبیعت و تمایلاتی قرار گرفته بود که تو تظاهر به داشتنِ آن می‌کردی، یواشکی به من گفتی «من اصلاً سعی نکردم اون رو از اشتباه دربیارم.»

بعد چشمکی زدی و گفتی «به‌هرحال باید هر جور شده مخاطب رو حفظ کرد!»

و من و تو برای آخرین‌بار زدیم زیر خنده. خنده‌ای که با رسیدن سرپرست اورژانس و دیدن چهره‌اش، درحالی‌که نتایج آزمایش‌هایت را در دست داشت، متوقف شد. پنهانی به من علامت داد که با او به راهرو بروم. از کنار مادرم گذشتم که با حالتی موذیانه داشت وارد اتاق می‌شد، درحالی‌که شورت را پشتش قایم کرده بود و تصمیم داشت آن را زیرکانه با گِنِ شورتیِ پُرزرق‌وبرقی که به پا داشتی، عوض کند.

سرپرست اورژانس با مهربانی آمیخته با اندوه گفت «نمی‌خوام براتون داستان تعریف کنم. منتظر بدترین اتفاق باشید.»

با اطمینان، سر تکان دادم. چهل و پنج سال مرا از نظر ذهنی و جسمی به مرگ‌های ازپیش‌اعلام‌شده و تجدید حیات‌های غافل‌گیرکننده‌ات عادت داده بودی. تو همیشه در «بدترین»، بهترین بودی.

شش ماه پس از مرگت، یک دوستِ نقاش که هرگز تو را ندیده بود، درحالی‌که کمی ناراحت به نظر می‌رسید، گفت «فکر کنم رنه رو دیده‌ام.»

من که از ارتباط دوستم با ارواح مطلع بودم، درحالی‌که سعی می‌کردم علت ناراحتیِ او را بفهمم، سری تکان دادم. آزادی و فراغتی که من برای روح تو پس از مرگت تصور می‌کردم، به‌هیچ‌وجه با لحن معذب و ناراحتِ دوستم، همخوانی نداشت. کمی ناشیانه پرسیدم «خوب به نظر می‌رسید؟»