کتاب آشر باوم چه مرگشه؟

«تین» مصداق بارز یک الف بچه است، اما همین بچه حداقل نود درصد از عشق کنستانس را به خود اختصاص داده است. علاوه‌بر این بسیار نویسنده خوبی هم هست و طبیعی است که آشر به او حسادت کند. کتاب آشر باوم چه مرگشه؟ نوشته‌ی وودی آلن ما را با نویسنده‌ای میان‌سال آشنا می‌کند که از هر لحاظ شکست‌خورده است. به فروپاشی روانی دچار شده و کارش به جایی رسیده که در کوچه و خیابان با خودش حرف می‌زند!

درباره‌‌ی کتاب آشر باوم چه مرگشه؟

آشر در خیابان راه می‌رود و با خود حرف می‌زند. شاید اگر کسی او ر در خیابان ببیند تصور کند که این مرد در سنین میانسالی دچار جنون شده و کاملاً عقلش را از دست داده. اگر کسی پیدا شود که چنین فکری به ذهنش خطور کند، باید خود را آدم باهوشی بداند زیرا واقعاً آشر از نظر روانی، فاصله‌ی زیادی با دیوانگی ندارد.

شخصیت اصلی کتاب آشر باوم چه مرگشه؟ (What's with Baum?) آن‌قدر عجیب و غریب است که در یک مصاحبه‌ی جدی و کاری، با خانم خبرنگار طوری رفتار کرده که خود منتظر است تا روایت آزارش هر چه زودتر منتشر شود، جنبش «می‌توو» ماجرا را رسانه‌ای کند و همان خرده آبرویی هم که برایش باقی‌مانده، بر باد برود. از طرف دیگر او به همه‌چیز و همه‌کس شک دارد. به همسرش، پسر همسرش، برادر خودش و کلا به هر انسانی که از او بهتر باشد، حسادت می‌کند که این یعنی چیزی حدود هشت میلیارد نفر.

کتاب آشر باوم چه مرگشه؟ نوشته‌ی وودی آلن (Woody Allen)، ما را با شخصیتی آشنا می‌کند که واقعا در هر صفحه از خود و نویسنده می‌پرسید که «آشر باوم چه مرگشه؟» چرا فلان جور رفتار می‌کند و چرا در آن لحظه بهمان کار ابلهانه را انجام داد. ما هم فعلا دلیل رفتارهای عجیب و غریب این مرد پنجاه و چند ساله را که حالا باید نوه و نتیجه‌هایش را بزرگ کند، اما همچنان مشغول ازدواج کردنش است، نمی‌دانیم. فقط امیدواریم که این مرد دیوانه زودتر غار یا جزیره‌ای شخصی را تهیه کند و خود و آبروی خود را نجات دهد.

آشر باوم و ازدواج‌های پی‌درپی او

حقیقتش را بخواهید، دقیقاً نمی‌دانیم این خانمی که با آشر باوم زندگی می‌کند، دقیقاً همسر چندم اوست! اما به‌احتمال زیاد سومین همسر اوست. نام این زن «کنستانس» است، اما ما هم مانند بقیه‌ی شخصیت‌های داستان طنز آشر باوم چه مرگشه؟ او را «کانی» صدا می‌زنیم. رابطه‌ی آشر و همسرش بسیار سرد و خسته‌کننده است. کانی بیشتر از اینکه با آشر وقت بگذراند، زمان و انرژی خود را صرف پسرش، تین، می‌کند. نکته‌ی بد ماجرا اینجاست که تین هم دقیقاً مانند آشر یک نویسنده است، فقط با این تفاوت که او نویسنده‌ی خوبی است و آشر نه. عشق و محبت کانی به پسرش و موفقیت تین در زمینه‌ی حرفه‌ای، شعله‌ی حسادت را در وجود آشر به آتشفشان تبدیل کرده است.

وودی آلن در رمان طنز آشر باوم چه مرگشه؟ ما را با چند نفر دیگر هم آشنا می‌کند. یکی از آن‌ها جاش باوم، برادر آشر است. آشر به او شک دارد. حسی ناشناخته به او می‌گوید که جاش با کانی ارتباط عاشقانه دارد، اما خب طبیعتاً نمی‌تواند چنین چیزی را ثابت کند، پس به شک کردن و همچون دیوانه‌ها با خود حرف زدن ادامه می‌دهد.

سال‌ها قبل از اینکه آشر با کانی ازدواج کند، همسری داشت به نام «نینا». نینا هم خواهر دوقلویی داشت به نام «آن». آشر با آن به نینا خیانت کرد! می‌دانیم کمی پیچیده شد، اما زندگی عاطفی واقعاً همین‌قدر پیچیده است. البته این تنها خیانت زندگی او نیست. در ازدواج دومش با زنی به نام تایلر، بالاخره کارما دست به کار شد و آشر را دچار غم و رنج خیانت‌دیدن کرد. خیانت تایلر به آشر، ضربه‌ی روحی سختی به او زد و می‌توان گفت وضعیت روانی آشر تا حدی به‌دلیل همان اتفاق است.

می‌دانید نکته‌ی عجیب کتاب طنز روانشناختی آشر باوم چه مرگشه؟ کجاست؟ بخش عجیب ماجرا این است که تمام این موضوعاتی که برایتان گفتیم در فصل نخست داستان روایت می‌شود و این میزان از دراما و بدبختی فقط در مقدمه‌ی افکار وودی آلن رخ داده‌اند! واقعا توصیه می‌کنیم برای باخبر شدن از ادامه‌ی داستان خود به‌سراغ کتاب بروید و از وقایع آگاه شوید، ما دیگر نمی‌توانیم بقیه‌ی قصه را که در هر صفحه‌اش هزاران موضوع در هم می‌پیچد و اتفاقات پشت سر هم رخ می‌دهند، برایتان بگوییم.

رمان روانشناختی آشر باوم چه مرگشه؟ با ترجمه‌ی هنگامه ناهید در انتشارات شورآفرین منتشر شده است.

کتاب آشر باوم چه مرگشه؟ برای شما مناسب است اگر

• به داستان‌های طنز گزنده که به‌طور مداوم شوخی می‌کنند و طنز موقعیت قوی دارند، علاقه دارید.
• از خواندن آثار طنزی که مضمون روانشناختی دارند و شما را با فردی در آستانه‌ی فروپاشی روانی آشنا می‌کنند، لذت می‌برید.
• از طرفداران وودی آلن هستید و نگاه عجیب و منحصربه‌فردش به زندگی برایتان جالب است.

در بخشی از کتاب آشر باوم چه مرگشه؟ می‌خوانیم

آشر پول گزاف پارکینگ را پرداخت کرد و راهی قرار ساعت پنج‌ونیم خود با اسکات بل، کارگزار کتابش شد. دو مرد در پنج سال گذشته با یکدیگر کار کرده بودند، پس از آن‌که آشر و کارگزار قبلی‌اش، باب بلو‌استون، در پی مجموعه‌ای از تماس‌های تلفنی بی‌پاسخ و شوخی‌ای که گفته می‌شد بلو‌استون در یک مهمانی عصر درباره‌ی آخرین کتاب باوم و یک دستگاه کاغذ خردکن کرده بود، با تلخی از هم جدا شوند. در مواجهه با زیرساخت‌های فرسوده، چاله‌چوله‌های خیابان، تیر چراغ برق خراب و عملیات شرکت برق کان‌اِد از یک سو و بزرگراه اف‌دی‌آر درایو از سوی دیگر، باوم خیابان را انتخاب کرد. اگر بزرگراه باز بود، او در نصف زمان به مقصد می‌رسید؛ اما اگر خدای نکرده به هر دلیلی مسیر بسته می‌شد و ماشین‌ها حرکت نمی‌کردند، گیرکردن و یخ‌زدن در ترافیکِ بزرگراه با توجه به بدشانسی همیشگی‌اش اجتناب‌ناپذیر بود؛ در خیابان اما می‌توانست از فرعی و کوچه پس‌کوچه‌ها بگذرد و خود را برهاند.

در نهایت ترافیک خیابان متوسط و قابل تحمل بود و او از پنجره‌ی ماشین، شهر را تماشا می‌کرد و لذت می‌برد؛ شهری که هنوز هم او را در چنگال کاریزماتیک خود اسیر نگه داشته بود. و البته این هم درست بود که این شهر از زمانی که همیشه آن را با موسیقی راجرز و هارت به خاطر می‌آورد، تغییرات عظیمی کرده بود. طبق اخبار، این شهر بزرگ در حال حاضر در جنگی تمام‌عیار با موش‌ها بود و حتی برای مقابله با آن‌ها یک تزار موش منصوب کرده بودند. آشر در ذهنش سناریویی را تصور کرد که در آن موش‌ها با تکیه بر جمعیت و خرد خود، کنترلِ منهتن را در دست گرفته‌اند، دهان و دست‌های تزار موش را بسته‌اند و همه‌چیز را خودشان اداره می‌کنند. موش‌ها رستوران‌ها و سوپرمارکت‌ها، جواهرفروشی‌ها و لباس‌فروشی‌های لوکس را تصرف کرده‌اند و کنترل تیفانی و برگدورف را در اختیار گرفته‌اند و حتی بر برادوی چیره شده و همه‌ی نمایش‌ها را خودشان تولید می‌کنند. باوم حدس می‌زد موش‌ها آن‌قدر باهوش باشند که راهی هم برای کاهش قیمت بلیت‌ها پیدا کنند.