نمایش صوتی بازی استریندبرگ

ادگار و آلیس یک زوج میانسال ساکن در جزیره‌ای دورافتاده هستند که رابطه‌ی عاطفی میان آن‌ها مخدوش شده است. نمایش صوتی بازی استریندبرگ داستان زندگی این زوج است که با از راه رسیدن پسرعموی آلیس به اوج نابودی می‌رسد و تقابل‌ها و تضادهای میان آن‌ها را از پس پرده بیرون می‌افکند. این نمایشنامه که به قلم فریدریش دورنمات به رشته‌ی تحریر درآمده، فروپاشی روابط انسانی را به تصویر می‌کشد.

درباره‌ی نمایش صوتی بازی استریندبرگ

نمایش صوتی بازی استریندبرگ (Play Strindberg) یک نمایشنامه‌ی کمدی سیاه به قلم فریدریش دورنمات (Friedrich Durrenmatt) نویسنده و نمایشنامه‌نویس برجسته‌ی سوئیسی است که در دوازده راند تهیه و تدوین شده است و داستان فروپاشی روابط میان یک زن و شوهر را روایت می‌کند.

ادگار و آلیس حدود بیست و پنج سال پیش ازدواج کرده‌اند و در یک جزیره‌ی کوچک و دورافتاده زندگی می‌کنند. ادگار یک نویسنده است و آلیس سابقا به بازیگری اشتغال داشته، اما هر دویشان در حرفه‌ی مورد نظرشان به موفقیتی دست نیافته‌اند. رابطه‌ی میان آن‌ها سرشار از آزار و زخم‌های کوچک و بزرگ است و به جز فریاد کشیدن روش دیگری برای برقراری گفتگو ندارند. حوالی بیست و پنجمین سالگرد ازدواج این دو نفر، پسرعموی آلیس که کورت نام دارد، سری به آن‌ها می‌زند. کورت که در گذشته آن‌ها را با یکدیگر آشنا کرده، با حضور دوباره‌ی خود، اوضاع رابطه‌ی تیره و تار میان زن و شوهر را وخیم‌تر می‌کند. تصور او از این زوج، خوشبختی و یک زندگی آرام میانسالی در یک جزیره‌ی ساکت بوده، اما واقعیت به او نشان می‌دهد که آن‌ها نفرتی عمیق نسبت به یکدیگر دارند و تنها یک تلنگر برای جدایی آن‌ها کافی است.

نمایش صوتی بازی استریندبرگ با برداشت آزاد نویسنده از نمایشنامه‌ی رقص مرگ (The Dance of Death) اثر آگوست استریندبرگ (August Strindberg) نوشته شده است و عنوان آن را نیز از بازی باخ (Play Bach) اثر ژاک لوسیه (Jacques Loussier) الهام گرفته است. آگوست استریندبرگ نمایشنامه‌نویس بلندآوازه‌ی اهل سوئیس است و از بنیانگذاران تئاتر مدرن محسوب می‌شود. نمایشنامه‌ی رقص مرگ او نیز یکی از مهم‌ترین و تاثیرگذارترین آثار ادبیات نمایشی در قرن نوزدهم اروپا به حساب می‌آید که به موضوع ازدواج ناموفق می‌پردازد. فریدریش دورنمات درونمایه و فضای نسبی رقص مرگ را نگه می‌دارد و شخصیت‌های فرعی را حذف می‌کند. سه شخصیت اصلی نمایشنامه باقی می‌مانند و به نوعی بازنویسی می‌شوند. ابعاد و لایه‌های شخصیتی آن‌ها با مهارت گسترش می‌یابد، صراحت و شفافیت میان آن‌ها شدت یافته و به این ترتیب روح مدرن حاکم بر اثر تقویت می‌شود.

نمایش صوتی بازی استریندبرگ همچون اثر اصلی، نقاط تاریک و پنهان روابط انسانی، به‌ویژه رابطه‌ی میان زن و مرد در جهان مدرن را افشا می‌کند. سه شخصیت داستان در یک تقابل دائمی نسبت به یکدیگر قرار دارند و به‌وضوح به هم نفرت می‌ورزند. آلیس و ادگار بر مزار رابطه‌ی از دست رفته‌شان با هم می‌جنگند و ادگار و کورت به مجادلات فلسفی و نظری می‌پردازند. نقطه‌ی تقابل میان آلیس و کورت نیز به گذشته‌ها باز می‌گردد. کمی که دقیق‌تر نگاه کنیم، درمی‌یابیم ابعاد نفرت این سه نفر از یکدیگر در سطح فردی باقی نمی‌ماند و وسعت بزرگ‌تری پیدا می‌کند. آن‌ها از فرزندانشان و تمامی آشنایان و همشهریانشان سرخورده و متنفرند. حاصل سال‌ها زندگی آن‌ها به نوعی پوچی و بی‌معنایی انجامیده و فضای تیره‌ای که در آن دست و پا می‌زنند، یک مسئله‌ی فردی و منحصر به فرد نیست. آن‌ها از برقراری ارتباط با دیگران ناتوان‌اند و این زاییده‌ی جهان مدرن و ماشینی امروز است.

نسخه‌ی اصلی نمایش صوتی بازی استریندبرگ نخستین بار در سال 1969 به انتشار رسید. نسخه‌ی فارسی آن را حمید سمندریان به فارسی برگردانده و نشر قطره به انتشار رسانده است. نشر صوتی واوخوان نیز نسخه‌ی صوتی آن را با گویندگی الناز شجاعی، سروش کشاورز، محمدجواد تورانی و فریناز قادری در اختیار علاقه‌مندان قرار داده است.

اقتباس‌های سینمایی و فرهنگی از نمایشنامه‌ی بازی استریندبرگ

نمایشنامه بازی استریندبرگ بارها توسط کارگردانان مختلف و در کشورهای گوناگون از جمله ایران به روی صحنه رفته است. حمید سمندریان، مژگان خالقی و سهیل ساعی از جمله کارگردانانی هستند که این تئاتر را به اجرا درآورده‌اند. تنها اقتباس سینمایی از آن در کشور چکسلواکی صورت گرفته است. پتر کولیها (Petr Koliha) کارگردان اهل چکسلواکی، یک فیلم تلویزیونی با اقتباس از نمایشنامه بازی استریندبرگ و با نقش آفرینی لیبوسه سافرانکوا و جوزف آبراهام ساخت که در سال 1996 به انتشار رسید.

در نکوداشت نمایشنامه‌ی بازی استریندبرگ

• دورنمات بخش‌های فرعی نمایشنامه‌ی اصلی را حذف می‌کند و به گیرایی آن می‌افزاید. او این اثر را به شکل یک مسابقه‌ی بوکس دوازده راندی در می‌آورد که هر راند با صدایی بلند از دیگری مجزا می‌شود. (گاردین)

نمایش صوتی بازی استریندبرگ برای چه کسانی مناسب است؟

اگر به نمایش صوتی با موضوع روابط زناشویی و نمایشنامه‌های مطرح ادبیات سوئیس علاقه دارید، یا از دوستداران آثار آگوست استریندبرگ هستید، نمایش حاضر را از دست ندهید.

در بخشی از نمایش صوتی بازی استریندبرگ می‌شنویم

آلیس، ادگار و کورت آغوش خود را باز می‌کنند.
آلیس: خوش اومدی پسر عمو.
ادگار: خوش اومدی کورت.
کورت: سلام آلیس (کورت به سمت آلیس می‌رود). سلام ادگار (کورت ادگار را در آغوش می‌گیرد). شما هنوز هم توی این برج زندگی می‌کنید؟
ادگار: هنوز هم!
کورت: هنوز هم توی این زندون؟
آلیس: هنوز هم!
کورت: تنهایید؟
آلیس: بچه‌ها رفتن شهر.
کورت: خدمتکار ندارید؟
ادگار: ما به‌عنوان انسان‌های آزاد تحمل شرایط برده‌داری رو نداریم.