معرفی و دانلود نمایش صوتی در انتظار گودو

معرفی نمایش صوتی در انتظار گودو

نمایش صوتی در انتظار گودو، اثری از ساموئل بکت نویسنده‌ی شهیر ایرلندی و برنده‌ی جایزه‌ی نوبل ادبیات است؛ اثری چنان مشهور که از آن به‌عنوان مهم‌ترین نمایشنامه‌ی انگلیسی‌زبان قرن بیستم یاد می‌شود. بکت در این تراژدی‌کمدیِ پوچ‌گرایانه راوی گفت‌وگوی دو شخصیت به نام‌های ولادیمیر و استراگون است. آن‌ها منتظر فردی به نام گودو هستند که گویا قرار نیست هرگز بیاید.

درباره‌ی نمایش صوتی در انتظار گودو

شاید ساموئل بکت (Samuel Beckett) گمان نمی‌کرد نمایشنامه‌ای را که در سال 1953 به دلیل انگیزه‌های مالی نوشته بود، به یکی از مهم‌ترین و اثرگذارترین آثار قرن بیستم تبدیل شود و تغییر و تحولی عظیم را در تئاتر و ادبیات نمایشی بر جا بگذارد اما در انتظار گودو (Waiting for Godot) به شاهکاری در ادبیات جهان تبدیل شد که حتی تا امروز هم کمتر اثر نمایشی توانسته در حد و اندازه‌های آن عرض اندام کند.

نمایشنامه صوتی در انتظار گودو اثری ابزورد و تراژدی‌کمدی پوچ‌انگارانه‌ای است که شرح و تفسیر درباره‌ی آن از زمان انتشارش تاکنون ادامه دارد. در تعابیر و مفاهیم سیاسی، روان‌شناختی، اگزیستانسیالیستی و حتی مذهبی که از این متن می‌توان برداشت کرد، گمانه‌زنی‌های بسیاری وجود دارد. تنها درباره‌ی یکی از جنبه‌های این نمایشنامه یعنی غیبت گودو و هرگز نیامدنش، کتاب‌ها، جزوات، مقالات پژوهشی و تفاسیر بی‌شماری منتشر شده و هنوز و هم‌چنان هم می‌شود.

ساموئل بکت در این اثر ماجرای ولادیمیر و استراگون را روایت می‌کند که در کنار درختی بی‌برگ مشغول گفت‌وگو با یکدیگر هستند و در عین حال، منتظر آمدن فردی به نام گودو. استراگون کم‌تحمل و اندکی سربه‌هواست و از صحبت‌هایش معلوم است دچار حواس‌پرتی نیز هست اما ولادیمیر نسبت به او، کمی محتاط‌تر و دقیق‌تر است و اوست که استراگون را دعوت به صبر برای آمدن گودو می‌کند. آن‌ها گودو را تا به حال ندیده‌اند و نمی‌دانند که او چه شکلی است و بالاخره چه زمانی می‌آید و اصلاً حتی قصدی برای آمدن دارد یا خیر! گفت‌وگوی ولادیمیر و استراگون حول محور اتفاق‌های روزمره می‌گردد تا اینکه پوزو و لاکی را می‌بینند که به طرف‌شان می‌آیند. پوزو، لاکی را مانند حیوان با طنابی به دنبال خود می‌کشد و مجبورش می‌کند بار سنگین او را حمل کند. این پوزو است که مکالمه با آن دو را آغاز می‌کند اما لاکی در تمام این ماجرا فقط یک بار سخن می‌گوید.

نمایشنامه صوتی در انتظار گودو، اثری عجیب و انقلابی در تئاتر به شمار می‌رود. از شگفتی این نمایشنامه همین بس که اصطلاح «تئاتر معناباختگی» یا همان ابزورد نخستین‌بار برای توصیف این نمایشنامه ساخته شده است. مسیری که ساموئل بکت با نوشتن این اثر گام در آن نهاد، بعدها توسط دیگر نمایشنامه‌نویسان مطرح جهان مانند اوژن یونسکو، ژان ژنه و هارولد پینتر دنبال شد.

ساموئل بکت در نمایشنامه‌ی صوتی در انتظار گودو تمام پرسش‌های مخاطبش را بی‌پاسخ می‌گذارد: گودو کیست؟ چرا استراگون و ولادیمیر این‌چنین انتظارش را می‌کشند؟ چه زمانی خواهد آمد؟ چه قصدی از آمدنش دارد؟ چرا پوزو با لاکی چنین رفتاری دارد؟ و... در انتظار گودو را شاید بتوان اثری در باب هیچ دانست چرا که نه استراگون و نه ولادیمیر، حین انتظار برای آمدن گودو هیچ کاری انجام نمی‌دهند؛ گودوی اسرارآمیزی که شاید هیچ‌وقت پیدایش نشود، گودوی منجی و شبه‌قهرمانی که قرار است بیاید و بعد از آمدنش همه‌چیز بهتر شود!

نمایشنامه صوتی در انتظار گودو را به کوشش آوانامه و در همکاری با انتشارات ققنوس، با ترجمه‌ی بهروز حاجی محمدی و خوانش آرمان سلطان زاده، مهبد قناعت پیشه، مهدی صفری و سلمان ظاهری می‌شنوید.

نکوداشت‌های نمایشنامه‌ی در انتظار گودو

• نمایشنامه در انتظار گودو یکی از اثرگذارترین، تکان‌دهنده‌ترین و اصیل‌ترین آثار ادبی و نمایشنامه‌های نسل ماست. (London Times)
• نمایشنامه‌های ساموئل بکت همانند رازی در دل معماهایی پیچ‌در‌پیچ محصورند. (New York Times)
• در انتظار گودو نمایشنامه‌ای سرشار از مهربانی و دل‌رحمی نسبت به تمامی سرگشتگی‌های آدمی است. (Newsweek)

اقتباس‌های سینمایی و فرهنگی از نمایشنامه‌ی در انتظار گودو

پس از انتشار نمایشنامه‌ی در انتظار گودو، پیشنهادات فراوانی جهت ساخت فیلم‌های سینمایی و آثار تلویزیونی به سمت ساموئل بکت سرازیر شد اما بکت تا زمانی که بود، در برابر این پیشنهادات مقاومت کرد چرا که باور داشت نوشته‌اش تنها برای اجرا روی صحنه‌ی تئاتر مناسب است و نه جایی دیگر. حتی تا امروز هم اقبال عمومی به اجرای این نمایشنامه بر صحنه‌ی تئاتر بیشتر از استقبال مردم از نسخه‌های تلویزیونی و سینمایی آن بوده است. جالب این‌جاست که در سال 1953 هنگامی که برای نخستین‌بار این نمایشنامه در لندن و پاریس به روی صحنه رفت، اثر مورد تمسخر منتقدان و عموم مردم قرار گرفت و برخی حتی به نشانه‌ی اعتراض سالن نمایش را ترک کرده و خواهان بازگشت پول بلیتشان بودند! دونالد مک‌وینی در سال 1961، چارلز اس. دوبین در سال 1977، ریچارد کالانان در سال 1977، مایکل لیندزی هاگ در سال 2001، جان تایدمن در سال 2006، رودی آزنک در سال 2014 و اسکات الیوت در سال 2021 کارگردانانی هستند که موفق‌ترین آثار اقتباسی را بر اساس متن نمایشنامه در انتظار گودو ساخته‌اند.

در ایران نیز تاکنون بر اساس متن نمایشنامه‌ی در انتظار گودو آثار بسیاری تولید و اجرا شده‌اند که از جمله‌ی پرمخاطب‌ترینِ آن‌ها می‌توان به تئاتری با همین نام، به کارگردانی همایون غنی‌زاده و نقش‌آفرینی رضا بهبودی، علی سرابی، رامین سیار دشتی و پیمان معادی اشاره کرد.

نمایش صوتی در انتظار گودو برای چه کسانی مناسب است؟

شنیدنِ نمایشنامه صوتی در انتظار گودو را به تمامی علاقه‌مندان آثار ادبیات نمایشی و طرفداران نوشته‌های ساموئل بکت پیشنهاد می‌کنیم.

در بخشی از نمایش صوتی در انتظار گودو می‌شنویم

- منتظر چی هستی؟ همیشه تا آخرین لحظه انتظار می‌کشی.
- آخرین لحظه... امید معوق به رنج منجر می‌شود، کی این رو گفته؟
- عوض این که با کلاهت ور بری، چرا کمکم نمی‌کنی؟
- گاهی فکر می‌کنم که به هر حال داره می‌آد. بعدش پاک قاطی می‌کنم. چطور بگم؟ آروم و در عین حال هراسان. هر...آ...سان. این کلاه لعنتی، فکر کنم توش چیزیه. مضحک. نمی‌شه کاری کرد.
- بالاخره تونستم پوتین لعنتی! فکر کنم توش چیزی بود.
- خب؟
- هیچی.
- نشون بده.
- چیزی نیست که نشون بدم.
- نگاش کن و باز پات کن.
- می‌ذارم پام یک کم هوا بخوره.
- آدمایی مثل تو همه‌جا پیداشون می‌شن؛ آدمایی که به‌خاطر نقص پاهاشون به پوتین‌هاشون سرکوفت می‌زنن. هراس‌انگیزه.
- شست پام در رفته!
- یکی از دزدها نجات پیدا کرد. این یه نسبت منطقیه. گوگو؟!
- چیه؟
- چطوره توبه کنیم؟!

فهرست مطالب کتاب صوتی