کتاب دیکتاتور تماس می‌گیرد

یک تماس تلفنی، سرنوشت شما را برای همیشه تغییر می‌دهد! کتاب دیکتاتور تماس می‌گیرد، نوشته‌ی اسماعیل کاداره، ماجرای مهم‌ترین تماس تلفنی تاریخ ادبیات است؛ زمانی که استالین تصمیم می‌گیرد تا با پاسترناک، یکی از بزرگ‌ترین و سیاسی‌ترین نویسندگان اتحاد جماهیر شوروی تماس بگیرد و نظر او را در مورد بازداشت ماندلشتام، نویسنده و دوست او، بپرسد. پاسترناک باید از دوست خود دفاع کند یا از قدرت استالین بترسد؟!

درباره‌ی کتاب دیکتاتور تماس می‌گیرد

این تنها یک تماس تلفنی ساده نیست، این مهم‌ترین تماس زندگی توست. ماجرایی که تو را وادار می‌کند تا به جست‌وجوی ذات واقعی خودت بپردازی، اما تنها مشکلی که با آن مواجه هستی این است که زمان چندانی برای اتخاذ مهم‌ترین تصمیم زندگی‌ات نداری! کاش می‌شد پاسترناک عقربه‌های زمان را با مشت محکم خود بگیرد، همان‌طور پای تلفن بایستد تا استخوان‌های استالین زیر خروارها خاک بپوسد و بعد، خیلی آرام و بدون این‌که حواس کسی را به خود مشغول کند، تلفن را زمین بگذارد، قلم و کاغذ خود را بردارد و به گوشه‌ی دیگری از دنیا سفر کند و دست به نگارش رمان بعدی خود بزند. اما نه، چنین فرصتی در کتاب دیکتاتور تماس می‌گیرد (A Dictator Calls) نوشته‌ی اسماعیل کاداره (Ismail Kadare) در کار نیست. تو صدای نفس‌های استالین را از پای تلفن می‌شنوی و او منتظر پاسخ توست!

«نظرت درباره‌ی ماندلشتام چیست؟». استالین این پرسش را از پای تلفن پرسیده بود و حالا از نویسنده‌ای که با نگارش رمان «دکتر ژیواگو» مواضع ضدانقلابی خود را به‌خوبی ثابت کرده بود، انتظار پاسخی قاطعانه داشت. پاسترناک حتی هنوز فرصت نکرده بود که باور کند که شخص استالین با او تماس گرفته است و حالا باید با این بهت و حیرت، به ترسناک‌ترین پرسش زندگی‌اش پاسخ می‌داد. پاسترناک در رمان دیکتاتور تماس می‌گیرد، تصمیم می‌گیرد از پاسخ دادن طفره برود، این دقیقاً همان بخشی از این مکالمه‌ی تاریخ‌ساز است که اطلاعات دقیق چندانی از واژگان به کار رفته در آن در دست نیست؛ اما پاسخ نهایی استالین، پاسخی است که زنگی در گوش پاسترناک می‌اندازد که او را تا ابد از دنیای ادبیات فاصله می‌دهد.

کتاب دیکتاتور تماس می‌گیرد، تلاش اسماعیل کاداره برای ثبت دقیق این مکالمه‌ی تاریخی بر اساس اسناد موجود و قابل دسترسی در کاگ‌ب و در هم آمیختن نظریات و برداشت‌های شخصی او از این ماجرای سیاسی مهم است. او به شکلی دقیق و وسواس‌گونه به موشکافی این تماس تلفنی می‌پردازد؛ مسائلی بسیار جزئی که ممکن است از نظرگاه ما پنهان بمانند. برای مثال، چرا شخص استالین باید به نویسندگان زنگ بزند و آن‌ها زیر ذره‌بین دقیق خود ببرد؟ تماس تلفنی استالین با یکی از نویسندگان روسی، آن اتفاق نادری بود که نشانگر تأثیر عمیق سیاست بر دنیای ادبیات بود.

کتاب دیکتاتور تماس می‌گیرد به ما نشان می‌دهد که چطور سیاست‌مداران و دولت‌های توتالیتر، فردیت و ارزش‌های اعضای یک جامعه را از بین می‌برند و آن‌ها را مجبور می‌کنند که برای حفظ جان خود به انسانی ترسو و بزدل تبدیل شوند. «تو رفیق خوبی نیستی، رفیق پاسترناک!»، این پاسخی بود که استالین به پاسترناک داده بود و نشانی بود از تهدید یا تنبیه او. هر کدام از این‌ها که بود، پس از سپری شدن آن سه دقیقه تماس تلفنی، انگشتان پاسترناک نگه داشتن قلم زیادی لرزان شده بود و ادبیات شوروی، به جولانگاه سیاسی این دیکتاتور تبدیل شده بود.

کتاب دیکتاتور تماس می‌گیرد نوشته‌ی اسماعیل کاداره است. ترجمه‌ی این کتاب برعهده‌ی یوسف سلیمان سالم بوده است. وظیفه‌ی انتشار این کتاب برعهده‌ی نشر سنگ بوده است.

جوایز و افتخارات کتاب دیکتاتور تماس می‌گیرد

• نامزد جایزه‌ی بوکر سال 2024؛
• برنده‌ی جایزه‌ی کتاب سال وال استریت ژورنال.

نکوداشت‌های کتاب دیکتاتور تماس می‌گیرد

• پژوهشی عمیق در باب قدرت، پایبندی به اصالت هنری، شهرت، ذهنیت و حافظه و... . (ساندی تلگراف)
• نوشته‌ای جذاب از سوی نویسنده‌ای که همواره خوانندگان خود را به تفکر در باب مسائل جدیدی دعوت می‌کند. (جولیان بارنز، نویسنده)
• رمان دیکتاتور تماس می‌گیرد، بررسی تأمل‌برانگیزی درباره‌ی تأثیر استبداد بر نویسندگان است. (فایننشال تایمز)

کتاب دیکتاتور تماس می‌گیرد برای چه کسانی مناسب است؟

علاقه‌مندان به ادبیات سیاسی، تاریخ و حکومت‌های استبدادی و تأثیر این دسته از حکومت‌های سیاسی بر دنیای ادبیات و زندگی نویسندگان، می‌توانند از مطالعه‌ی کتاب دیکتاتور تماس می‌گیرد لذت بسیاری ببرند.

در بخشی از کتاب دیکتاتور تماس می‌گیرد می‌خوانیم

از متن برمی‌آید که ویلمونت نظر چندان مساعدی به رفیق سال‌های دورش ندارد. مطرح کردن پرسش‌های بیش‌تر، حتی اگر از توهم سرچشمه گرفته باشند، در یک دولت توتالیتر طبیعی است. آیا ویلمونت از همان اول با شاعر همدل نبود یا این احساس بعدها در او ریشه دواند؟ آیا رژیم باعث شد تغییر کند؟ پس حضورش در خانه‌ی پاسترناک درست در همان ساعت که استالین تماس می‌گرفت چیزی جز تصادف نبوده است. یا از روی حسادت به آن شکل درآمد و نتوانست تمجید از فردی دیگر، حتی دوست نزدیکش را تاب بیاورد؟ یا حسادت نسبت به توجهی مبهم، خوب یا بد از آن نوع که برای پاسترناک عرضه شده بود؟

توصیف آن‌چه پس از قطع تماس از سوی حاکم خودکامه رخ می‌دهد ویلمونت را لو می‌دهد. بر اساس روایت او پاسترناک دوباره شماره را می‌گیرد تا به استالین یادآوری کند هرگز دوست واقعی ماندلشتام نبوده است. اما بنا به گفته‌های پاسترناک و تمام روایت‌های دیگر او می‌خواسته به دلیل دیگری در باب سوءبرداشت پیرامون دفاع از دوستش با رئیس بزرگ تماس بگیرد. چنان‌چه آن لحظه دستپاچگی امانش را نمی‌برید، بی‌تردید به دفاع از دوستش برمی‌خاست... بی‌تردید چنین می‌شد اگر روند ماجرا به شکل دیگری رقم می‌خورد...

می‌توان تصور کرد که پاسترناک می‌خواسته چیزی از این قرار را به زبان آورد. یک، بر اساس این حقیقت که به این بُعد از ماجرا (تلاشش برای تماس گرفتن) اشاره کرده بود و دو، به دلیل تشویش بی‌پایانی که ماجرا به‌ویژه پس از مرگ ماندلشتام در تبعید در وجودش برمی‌انگیخت.