کتاب سریر سرخ

اسماعیل کاداره در کتاب سریر سرخ، داستان مرگ عجیب کسی که را روایت می‌کند که قرار است به جانشینی دیکتاتور آلبانی منتصب شود. موضوع اصلی این کتاب که سبکی سورئالیستی دارد در سال 1981 و پیرامون قتل یا خودکشی مهمت شهو جانشین آینده انور هوژا (خوجه) می‌گذرد.

کاداره در ابتدای کتاب سریر سرخ (The Successor) یادآور می‌شود که منبع اصلی نوشتن این رمان خاطرات مختلف کسانی است که به نحوی با این واقعه در ارتباط بوده‌اند. به همین دلیل اگر تشبیهی میان شخصیت‌های رمان و اشخاص حقیقی مشاهده شد، تصادفی نیست.

درباره کتاب سریر سرخ:

موضوع کلیدی کتاب مرگ مشکوک «مهمت شهو» است که در اثر این اتفاق اطرافیان او از جمله پسر و دخترش در جایگاه متهم قرار می‌گیرند زیرا مرگ و زندگی پدرشان از همه بیشتر بر زندگی آن‌ها تأثیرگذار بوده است. دخترش روابط عاطفی خود را به خاطر موقعیت پدر از دست می‌دهد. او و برادرش به این نتیجه رسیده‌اند که رابطه خونی و خانوادگی آن‌ها و پدرشان هیچگونه تاثیری بر جاه‌طلبی و نظرات پدرشان ندارد. بخش اعظم این کتاب بر اساس مصاحبه‌ای که با پسر شهو صورت گرفته به نگارش درآمده است. این رمان همچنین در سال 2007 نامزد جوایزی چون Independent Foreign Fiction Prize در بخش longlist شد.

با اسماعیل کاداره بیشتر آشنا شویم:

اسماعیل کاداره (Ismail Kadare) مشهورترین شاعر، نویسنده و روزنامه‌نگار آلبانی تبار است. مهم‌ترین مسئله‌ای که در ارتباط با کاداره به چشم می‌خورد این است که او خود زاده کشوری دیکتاتوری است و به خوبی می‌تواند درباره میزان سرکوب و مشکلات و درد و رنج مردم آلبانی بنویسد و با نوشته‌هایش و قلمی که دارد توجه جهانیان را به این کشور جا جلب کند. اسماعیل کاداره در اثر فشارهای حکومت آلبانی از این کشور خارج و به فرانسه پناهنده شد. او تاکنون بیست رمان و چند کتاب شعر منتشر کرده است و انتشار آثارش برای مدتی در آلبانی ممنوع بود. در دهه نود میلادی اسماعیل کاداره به عضویت فرهنگستان علوم اخلاقی و سیاسی فرانسه در آمد و بعد از مدتی موفق به دریافت نشان لژیون دونور، بالاترین نشان افتخار کشور فرانسه شد. هم چنین در سال 2005 توانست برنده جایزه جهانی من بوکر (Man Booker International Prize) شود.

در بخشی از کتاب سریر سرخ می‌خوانیم:

«آلبانی همچنان با راز حل‌نشدۀ جانشین سر می‌کند.» این جمله کم‌وبیش جملۀ رایج شروع گزارش‌هایی شده بود که به دست آژانس‌های خبری در سراسر دنیا می‌رسید.

با توجه به دو فرضیۀ نام‌آشنا قتل یا خودکشی طرفداران گزینۀ دوم همچنان می‌پرسیدند: چرا کشته شده بود و توسط چه کسی؟ منطقی بود که انتظار برود پاسخ به یکی از این سؤال‌ها به حل دیگری نیز کمک کند. هرچند تا به امروز، سرنخی از هیچ نوع جوابی در دست نبود.

در این بین، احضارکنندۀ ارواح اهل ایسلند، که برای بار دوم به راز جانشین پرداخته بود، بالاخره موفق شده بود کار را به جایی برساند. صداهای ژرف زمزمۀ مرگ مرد از طریق توفانی زمستانی به گوشش می‌رسید. در میان این صداها چیزی راجع به شب ۱۳ دسامبر و همچنین راجع به یک زن یا دقیق‌تر بگوییم دو زن به گوش می‌رسید؛ دو زنی که حضور هر کدام منجر به نفی حضور دیگری می‌شد، چراکه حضور یکی حضور دیگری را غیرمعمول و درواقع غیرممکن می‌کرد. بین جانشین و این دو زن نوعی بدهی یا دِین وجود داشت که به‌راحتی می‌شد آن را به‌عنوان یک درخواست، قول، یا حتی تهدید تفسیر کرد. شرح و توضیح‌ها، که جدا از متون آلمانی و لاتین به طریقی عجیب نوشته شده بود، لبخندهایی معنادار را در آژانس‌های خبری در پی داشتند. اعتقاد به ارتباط بین راز جانشین و داستانی از زنان رقیب نشانگر سوءتعبیری اساسی از جهان کمونیست بود. این تنها واکنشی بود که مرد ایسلندی از تحلیلگران اطلاعات دریافت کرد و ناامید و مأیوسش کرد.

در همین لحظه، هزاران کیلومتر دورتر، در محل وقوع حادثه، سخنرانی پیشوا که بلافاصله بعد از اعلام مرگ پخش شده بود، پایتخت آلبانی را در گمانه‌زنی‌هایی جنون‌آمیز غرق کرده بود. درهرصورت، براساس حدس و گمان‌ها می‌شد نظریه‌پردازی کرد که پرونده احتمالاً بازگشایی شود و حتی شاید جانشین به شهرت و اعتبار اولیه‌اش برگردد: کالبدشکافی‌ای، هرچند دیر، قرار بود انجام شود، سؤالاتی جدید راجع به شرایط مرگ مطرح شده بود، همراه با شایعاتی که نه رد شده بودند نه تأیید (مانند شایعۀ «سایه» ای که در تاریکی به داخل اقامتگاه رفته بود، یا آن یکی راجع به دو مردی که حین همراهی جانشین به زیرزمین دیده شده بودند، یا اینکه جنازه‌اش را به پایین پله‌ها برده بودند) و غیره و غیره.