کتاب ایده‌های بزرگ از ادبیات برای تو: کتاب‌هایی که دنیایتان را تغییر می‌دهند

آلن دو باتن در کتاب ایده‌های بزرگ از ادبیات برای تو تلاش کرده است تا به کودکان و نوجوانان آموزش دهد که چطور با ادبیات ارتباط برقرار کنند و از آن برای زیرک‌تر شدن و بهتر کردن مهارت‌های ارتباطی خودشان با دیگران استفاده کنند. این کتاب مجموعه‌ای از داستان‌های الهام‌بخش را گردآوری کرده است؛ ایده‌های زیرکانه و غافلگیرکننده‌ای که در آثار ادبی مهم جهان وجود دارند، در اینجا با زبانی دوستانه به کودکان و نوجوانان معرفی شده‌اند و نویسنده می‌خواهد نشان دهد که چطور کتاب خواندن به ما کمک می‌کند تا در زندگی آرام‌تر و هدفمند‌تر باشیم و به کتاب به‌سان دوستی نگاه کنیم که در لحظات مهم زندگی به کمکمان می‌آید.

درباره‌ی کتاب ایده‌های بزرگ از ادبیات برای تو

تعریف ادبیات جدای از آن که برای بزرگسال‌ها خیلی سخت است، برای بچه‌ها و نوجوان‌ها می‌تواند بسیار مبهم‌تر باشد. به چه چیزی ادبیات می‌گوییم؟ چرا باید متن‌های ادبی را بخوانیم؟ در کتاب ایده‌های بزرگ از ادبیات برای تو (Big Ideas from Literature) قرار است به همراه آلن دو باتن (Alain De Botton) جواب یک همچین سوالاتی را باهمدیگر کشف کنیم. ادبیات را می‌توانیم جایی بدانیم که در آن قصه‌ها و داستان‌هایی جالب اتفاق می‌افتند که گاهی به‌نظرمان غیرمنتظره هستند اما در عین حال می‌بینیم که چقدر به آن‌ها نزدیکیم و چقدر دغدغه‌هایی که برایشان پیش می‌آید به زندگی ما هم ربط دارد. برای همین هم شاید با خواندن آن‌ها بتوانیم بفهمیم که در موقعیت‌هایی که احساس خوبی نداریم یا نمی‌دانیم باید چه کار کنیم، به آن داستان‌ها رجوع کنیم و زندگی زیباتری برای خودمان و اطرافیانمان بسازیم.

آلن دو باتن برای رسیدن به این هدف شما را به گردش هیجان‌انگیزی در تاریخ ادبیات جهان می‌برد؛ در ابتدا قرار است به شما بگوید این قصه‌ها و داستان‌ها دقیقا از کجا آمده‌اند و چطور به دست ما رسیده‌اند. بعد از به وجود آمدن نوشتار در تمدن بشری، بسیاری از داستان‌ها روی الواح گلی نوشته شد و بعد از آن بشر با اختراع کاغذ و پس از آن دستگاه چاپ و امروزه اقتباس‌های سینمایی و فرهنگی توانست داستان‌هایش را در دسترس همگان قرار دهد.در این مسیر داستان‌های خیلی زیادی قرار است جلوی راه شما قرار بگیرند. از داستان گیلگمش که یکی از نخستین افسانه‌های ثبت‌شده‌ی بشر است تا داستان پیتر پن و هابیت.

بعد از آن سراغ تاثیری که ادبیات بر احساساتمان می‌گذارند، رفت. ادبیات و داستان چطور می‌تواند به ما کمک کند احساساتمان را بفهمیم و بتوانیم آن‌ها را در شرایط مختلف به‌خوبی ابراز کنیم؟ چطور می‌توانیم شادی، عشق و احساس تعلق را از طریق کتاب در زندگی خودمان جاری کنیم؟

پس از آن آلن دو باتن از شما می‌پرسد که چرا کتاب‌های موردعلاقه‌ات را دوست داری؟ آیا می‌خواهی بیشتر درباره‌ی مواجهه‌ی خودت با ادبیات صحبت کنی؟ و اینجا زمانی است که شما هم در نوشته‌های این کتاب سهیم می‌شوید!

و در نهایت آینده‌ی کتاب‌ها؛ هنوز معلوم نیست که کتاب‌ها قرار است چه شکل و شمایلی داشته‌ باشند اما حضور چندین ویژگی در کتاب‌های آینده خیلی خوب است. کتاب‌هایی باشند که بدانند چه زمانی به آن‌ها نیاز داری. آن‌هایی که جواب سوالاتت را بدهند و حتی کتاب‌هایی که فقط برای شخص خودت نوشته شده باشند یا داستان‌های موردعلاقه‌ات در آن‌ها ترکیب شده باشد. کسی از آینده خبر ندارد، شاید تو آن کسی باشی که قرار است این مدل کتاب‌ها را بنویسد.

کتاب ایده‌های بزرگ از ادبیات برای تو را انتشارات کتابسرای نیک در دسترس خوانندگان قرار داده و مارال فرخی وظیفه‌ی ترجمه‌کردن این کتاب را برعهده داشته است.

در نکوداشت کتاب ایده‌هایی بزرگ از ادبیات برای تو

• «... من در حین خواندن کتاب ایده‌هایی بزرگ از ادبیات برای تو هم کاملاُ مجذوبش شدم هم آن را اصیل و جذاب دیدم. می‌توانم آن را روی میز نمایش در کتابخانه‌ی مدرسه تصور کنم. جایی که در آن تخیل ذهن‌های کنجکاو را برمی‌انگیزد و آدم‌ها را به لذت‌ها، آرامش و لذت واقعی کتاب خواندن سوق می‌دهد.» (رزی واتچ، LoveReading4Kids)

کتاب ایده‌های بزرگ از ادبیات برای تو برای چه کسانی مناسب است؟

مخاطب اصلی این کتاب کودکان و نوجوانان 9 سال به بالایی هستند که از داستان و قصه لذت می‌برند. بزرگسالان و به‌ویژه معلمان ادبیات نیز می‌توانند از نوشته‌های این کتاب برای غنی‌تر کردن محتوای درسی خودشان بهره‌‌مند شوند.

در بخشی از کتاب ایده‌های بزرگ از ادبیات برای تو: کتاب‌هایی که دنیایتان را تغییر می‌دهند می‌خوانیم

امروز بسیار سخت است که تصور کنیم در گذشته یک کتاب برای آدم‌ها چقدر مهم به نظر می‌رسید. در قرون وسطی در اروپا اگر قرار بود در عمرت یک کتاب بخوانی، تقریباً با اطمینان می‌شد گفت که آن کتاب انجیل بود. در بیشتر نقاط اروپا مسیحیت دین اصلی بود و انجیل شامل تمام آموزه‌های رسمی (قوانین) و توصیه‌های لازم برای زندگی بر اساس اصول مسیحی بود. کتاب مقدس مسیحیان همچنین پر از داستان‌های مفید و الهام‌بخش بود. بااین‌حال، مشکل بزرگی این وسط وجود داشت: عده‌ی کمی از مردم توانایی خواندن آن را داشتند. کتاب مقدس به زبان لاتین، زبان روم باستان، بود که بیشتر محققان و عالمان از آن استفاده می‌کردند (آدم‌های باهوشی که زیاد مطالعه می‌کردند) و به‌ندرت کسی می‌توانست به این زبان بخواند (یا کلاً هر زبان دیگری!). بیشتر مردم برای خواندن کتاب مقدس و فهمیدن معنای آن و اینکه درباره‌اش چطور فکر کنند به کشیش‌ها متکی بودند.

حتی اگر افراد بیشتری می‌توانستند بخوانند، یک نسخه از آن به‌سختی گیرشان می‌آمد (نسخه‌های خطی دست‌ساز زیبا و به طور باورنکردنی گران‌قیمت و تذهیب‌کاری‌شده‌ی قرون وسطایی را یادت می‌آید؟) خب، حالا که گوتنبرگ حروف متحرک را ابداع کرده بود با عقل جور درمی‌آمد که یکی از اولین کتاب‌هایی که چاپ می‌کند کتاب مقدس باشد. این کتاب که مشهور است به‌ انجیل گوتنبرگ مسیر تولید کتاب را برای همیشه تغییر داد.

احتمالاً هرگز کتاب مقدس گوتنبرگ را نخوانی (حتی ما هم نخوانده‌ایم) اما این کتاب ارزش دارد که درباره‌اش حرف بزنیم چون بیانگر ایده‌ی بسیار مهمی است. این ایده نماد لحظه‌ی مهم و هیجان‌انگیزی است که تصمیم می‌گیری مستقل فکر کنی و مجبور نیستی همیشه با حرف‌های یک بزرگ‌تر موافق باشی.

وقتی خیلی کوچکی به نظر می‌رسد بزرگ‌ترها همه‌چیز را می‌دانند؛ بعد کم‌کم برای خودت ایده‌هایی پیدا می‌کنی... شاید بزرگ‌ترها اشتباه می‌کنند؟ نه در همه‌چیز، فقط در بعضی چیزها.