کتاب وقتی اقیانوس وارد عدلیه شد

کتاب وقتی اقیانوس وارد عدلیه شد مجموعه‌ای از خاطرات صددرصد واقعی امین تویسرکانی است که به کار قضاوت اشتغال دارد. او در این کتاب با زبانی طنز و ساده، از رویارویی‌اش با گروه‌های مختلف مردم، از متهم و شاکی گرفته تا کارمندان اداره‌ی دادگستری می‌گوید و خاطراتش از پرونده‌هایی با موضوعات متنوعی چون تخلفات مالی، دزدی، قتل و... را تعریف می‌کند.

درباره‌ی کتاب وقتی اقیانوس وارد عدلیه شد

وقتی می‌خواهیم قاضی‌ها را در ذهنمان تصور کنیم، افرادی خشک،‌ رسمی و جدی ظاهر می‌شوند که با کت و شلوار پشت میز عدلیه نشسته‌اند و برای اعلام سکوت در جلسه‌ی دادگاه، چکش روی میز می‌کوبند. اگر هم قاضی‌های وطنی را کنار بگذاریم،‌ تصویر قاضی‌های آمریکایی و اروپایی از این هم جدی‌تر است! مردانی که ردایی بلند بر تن دارند و کلاه‌گیسی سفید بر سر می‌گذارند تا همگان به موی سفیدشان احترام بگذارند؛ حتی اگر جوان باشند. اما امروزه تصویر قاضی‌ها با گذشته تفاوت دارد. امروز دیگر زنان هم (البته نه در ممالک اسلامی) بر مسند قضاوت می‌نشینند و مشاهده‌ی قاضی‌های جوان در دادگاه‌ها، دیگر عادی شده است. امین تویسرکانی یکی از همین قضات جوان متولد دهه‌ی 60 است که از قضا قلمی طنازانه و نقادانه دارد. او پیشتر با کتاب «پشت میز عدلیه» در میان خوانندگان شناخته شده بود و حالا با کتاب دیگری خاطرات خود را از قضاوت و تقابل با متهمان تعریف می‌کند. کتابی که با همت نشر چشمه در سال 1402 منتشر شده است.

کتاب وقتی اقیانوس وارد عدلیه شد شامل 27 داستان کوتاه است که به سبک خاطره روایت شده‌اند. امین تویسرکانی که از زمان دانشجویی در نشریات طنز قلم می‌زده و کتاب‌های طنز بسیاری را خوانده (و از محتوای کتاب‌هایش مشخص است که عاشق سینه‌چاک سینما هم هست)، از تجربه‌هایش در مواجهه با متهمان، شاکیان، شاهدان و حتی کارکنان دادگستری می‌گوید. استاد محمدابراهیم باستانی پاریزی به اطبا و قضات توصیه کرده بودند که خاطرات خود را بنویسند و منتشر کنند؛ زیرا با این کار، تاریخ اجتماعی ایران به کمال نزدیک می‌شود. تویسرکانی جوان نیز با عمل به این پیشنهاد استاد پاریزی، سعی داشته فاصله‌ی عموم مردم با قضات را کم کند و تصاویر کلیشه‌ای حاصل کار رسانه‌ها را بر هم زند.

وقتی مردم عادی مجبور می‌شوند به دادگاه مراجعه کنند، عموماً مفهوم بسیاری از اصطلاحات قضات را نمی‌فهمند. امین تویسرکانی در قسمت‌هایی از کتاب وقتی اقیانوس وارد عدلیه شد، برخی از این اصطلاحات را به کار می‌گیرد تا خوانندگان با زبان حقوقدانان بهتر آشنا شوند. البته نثر کتاب ساده، صمیمی، نزدیک به محاوره و سرشار از لحظات خنده‌دار است. راوی کتاب در پایان هر پرونده، در موضوع خاصی تأمل می‌کند و به‌نوعی نتیجه‌گیری اخلاقی هر کدام را شرح می‌دهد. این‌چنین خوانندگان در پایان هر پرونده، با نکات اخلاقی آن آشنا می‌شوند و درباره‌ی قوانین قضایی بهتر فکر می‌کنند.

نکوداشت‌های کتاب وقتی اقیانوس وارد عدلیه شد

• راوی داستان وقتی اقیانوس وارد عدلیه شد، یک قاضی اهل کتاب، سینما و موسیقی است که در حوزه‌های مختلفی مطالعه داشته است. این کتاب اوضاع اجتماعی و نوع نگاه مردم به ساختار قضایی را نشان می‌دهد. (محمدرضا حاجی آقابابایی، استاد زبان و ادبیات فارسی)

• امین تویسرکانی از همه‌ی امکانات طنز، استفاده کرده است. او در نوشته‌هایش ما را شگفت‌زده و از این طریق اسباب خندیدن ما را فراهم می‌کند. (بهروز محمودی بختیاری، استاد دانشکده‌ی هنرهای زیبا)

• کتاب بسیار شورانگیز و دل‌فریب است. اگر من جای دستگاه قضایی بودم،‌ این کتاب را به‌صورت رایگان در اختیار قضات قرار می‌دادم. (محمدحسین ساکت، قاضی بازنشسته‌ی دیوان عالی کشور)

کتاب وقتی اقیانوس وارد عدلیه شد برای چه کسانی مناسب است؟

اگر به خواندن داستان‌های طنز علاقه دارید، کتاب وقتی اقیانوس وارد عدلیه شد را بخوانید. امین تویسرکانی علاوه بر روایت خاطرات بامزه از دوران قضاوتش، شما را با فضای دادگستری و دادگاه‌های ایران از نزدیک آشنا می‌کند.

در بخشی از کتاب وقتی اقیانوس وارد عدلیه شد می‌خوانیم

حالا تصور کنید در دنیای واقعی به یک قاضی خوره‌ی فیلم‌های سرقت یک پرونده‌ی سرقت ارجاع شده باشد که جداً آرتیستیک و تحیرآفرین بود. پس، هر چه فیلم هالیوودی و موج نوِ فرانسوی سرقت که تا حالا دیده‌اید فراموش کنید و دل‌وجان بسپارید به این داستان واقعی از عجیب‌ترین سرقت تاریخ ایران. در سریال‌ها و فیلم‌های سینمایی، فوقش سارقان با فریب پلیس‌ و نیروهای امنیتی و با حفر تونل و استفاده از عینک‌های ماورای بنفش و دور زدن لیزرهای امنیتی و بی‌هوش کردن نگهبانان و سوراخ کردن گاوصندوق و احتمالاً کمی چاشنی لوندی و بلوندی به پالت‌های دلار و شمش طلا و جواهرات قیمتی دست پیدا می‌کنند و غالباً هم در آخر کار گیر می‌افتند. اما ماجرای پرونده‌ی من خیلی اکشن‌تر، سهمگین‌تر، مو به تن آدم سیخ‌کننده‌تر و پشم‌ریزان‌تر بود.

متهم اصلی پرونده مردی تقریباً چهل‌ساله بود؛ مثل اکثر خلاف‌کارهای حرفه‌ای با ته‌چهره‌ی غم‌زده و چشم‌های سرشار از افسردگی‌. از آن مجرمان که در آرامش خطوط پُرتعداد صورت و سکوت لب‌های کبودشان می‌توان شورش علیه هنجارهای اجتماعی را تشخیص داد. از آن‌هایی که نمی‌دانی سرقت را برای به دست آوردن مال انجام داده‌اند یا برای نشر مانیفست قیام علیه نظم عمومی جامعه.