معرفی و دانلود کتاب زنبورهای خاکستری

معرفی کتاب زنبورهای خاکستری

در کتاب زنبورهای خاکستری، به قلم آندری کورکف، داستان زندگی مردی را خواهید خواند که در میان هیاهوی جنگ، به‌جای آن‌که به مبارزه مشغول شود یا حتی برای حفظ جان خود، روستایش را ترک کند، صرفاً دل‌بسته‌ی زنبورهایش شده و می‌خواهد به هر روش ممکن، آن‌ها را از خطرات جنگ نجات دهد! این داستان خواندنی که جنگ و جنگ‌طلبان را به چالش می‌کشد، توانسته در سال 2022، جایزه‌ی حلقه‌ی ملی منتقدان کتاب را از آن خود کند.

درباره‌ی کتاب زنبورهای خاکستری

سرگی سرگئیچ قهرمان اصلی کتاب زنبورهای خاکستری (Gray bees) است که در بحبوحه‌ی بحران شبه‌جزیره‌ی کریمه و مبارزات گروه‌های سیاسی اوکراین، در یکی از روستاهای این کشور زندگی می‌کند. در این روستا که جزء مناطق خاکستری به شمار می‌آید و به هیچ‌یک از طرفین جنگ تعلق ندارد، همه‌ی مردم مهاجرت کرده‌اند و تنها دو نفر باقی مانده‌اند که یکی از آن‌ها همین سرگی است. او تعدادی کندوی زنبور عسل در خانه‌اش نگه‌داری می‌کند و برای نجات زنبورهایش ناچار شده در روستا بماند. بااین‌حال، به نظر می‌رسد چهره‌ی سیاه جنگ این زنبورها را هم به‌زودی درگیر خود می‌کند. جنگ بیش از حد تصور مردم طولانی شده و گویا قرار است تا فصل بهار هم ادامه پیدا کند. در بهار زنبورها باید در دشت‌های فراخ به دنبال گَرده‌ی گل‌ها باشند تا عسل تولید کنند اما جنگ در دشت‌های اطراف روستا، چیزی جز مین و خمپاره باقی نگذاشته. سرگی که بی‌اعتنا به خرابی‌های جنگ، دل‌بسته‌ی زنبورهایش شده، باید هرچه زودتر فکری به حالشان بکند تا قبل از این‌که جنگ آن‌ها را نیز به کام مرگ بکشاند.

آندری کورکف (Andrey Kurkov) در این رمان ضدجنگ، پیوند ناگسستنی انسان با طبیعت را به تصویر می‌کشد و نشان می‌دهد که حتی خطرات جنگ نیز نمی‌توانند این پیوند را از هم بگسلند. «پاشکا» روستایی دیگری است که مانند سرگی حاضر نشده خانه‌اش را ترک کند. آن‌ها از دوران کودکی با هم دشمنی داشته‌اند و حتی در مورد بحران‌های اخیر اوکراین هم نظراتی مخالف یکدیگر دارند. بااین‌وجود، سرگی به این اختلاف اهمیتی نمی‌دهد، زیرا تمام دل‌مشغولی او زنبورهایش هستند و هر طور شده باید آن‌ها را نجات بدهد. به همین خاطر تصمیم می‌گیرد قبل از فرارسیدن بهار عازم شبه‌جزیره‌ی کریمه شود و خودش را به منزل دوستش، «تاتارش آختم» برساند. با توجه به این‌که درگیری‌های اوکراین با روسیه بر سر همین شبه‌جزیره‌ است، تصمیم سرگی به نظر منطقی و عاقلانه نمی‌آید اما او بدون توجه به جنگ، مصمم است تا به هر روش ممکن، زنبورهایش را از خطرات احتمالی حفظ کند.

نویسنده‌ی کتاب زنبورهای خاکستری قصد داشته زندگی انسان‌هایی را نشان بدهد که بدون توجه به جنگ و بحران‌های سیاسی، صرفاً به روال عادی زندگی خود ادامه می‌دهند. افرادی که با جریان جنگ همراه نمی‌شوند و حتی درصدد شعارگویی هم برنمی‌آیند. انسان‌هایی که می‌توانند از ترکش‌های ایدئولوژیکی جنگ در امان بمانند و به زندگی معمول خود ادامه بدهند، به این امید که جنگ روزی پایان می‌یابد و دنیا رنگ‌و‌بوی سابق را به خود می‌گیرد. در این بین، نکته‌ای هست که در مورد بسیاری از جنگ‌ها و نبردها صدق می‌کند و اتفاقاً در داستان حاضر نیز مورد توجه آندری کورکف قرار گرفته است. تمام افرادی که در جنگ مداخله می‌کنند و در جبهه‌ی دوست یا دشمن قرار می‌گیرند، در دل باور دارند که برای نجات جان دیگران در حال نبرد هستند اما کسی که زندگی را به شکل متفاوتی ببیند، درست مانند سرگی، به‌خوبی متوجه می‌شود که چنین افرادی نه به دنبال نجات انسان‌ها، بلکه در پی نابودی آن‌ها هستند. هیچ جنگی پایان خوشی نخواهد داشت و هیچ‌کسی نمی‌تواند ادعا کند که با جنگیدن قصد حفط جان دیگران را داشته.

به‌طور کلی، کتاب زنبورهای خاکستری از شاهکارهای ادبیات جهان به حساب می‌آید که با مفاهیم ژرف انسانی‌اش توانسته توجه بسیاری از مخاطبان و منتقدان را به خود جلب کند و جوایز قابل‌توجهی را برای نویسنده‌اش به ارمغان بیاورد. مطابق با گفته‌های کورکف در یکی از مصاحبه‌هایش، کتاب پیش‌رو اثری نیست که درباره‌ی جنگ نوشته شده باشد، بلکه داستانی را روایت می‌کند که زندگی مردمان رنج‌کشیده از جنگ را نشان می‌دهد.

برگردان این رمان جنگی و تحسین‌شده را آبتین گلکار به عهده داشته و نشر افق نیز آن را به علاقه‌مندان رمان‌هایی با مضامین صلح‌طلبانه ارائه کرده است.

جوایز و افتخارات کتاب زنبورهای خاکستری

• دریافت جایزه‌ی Prix ​​Médicis Etranger در سال 2022
• جایزه‌ی حلقه‌ی ملی منتقدان کتاب در 2022
• جایزه کتاب سال INDIES
• و...

نکوداشت‌های کتاب زنبورهای خاکستری

• کورکف با نثر ساده و فریبنده‌ی خود ما را به دنیایی پیچیده و مملو از شخصیت‌های شگفت‌انگیز می‌کشاند. (مایکل پیلین)
• آندری کورکف در کتاب زنبورهای خاکستری یک ادیسه‌ی مدرن نوشته است! (هند لوئیس)
• کتابی شگفت‌انگیز از بزرگترین رمان‌نویس زنده‌ی اوکراین. (چارلی کانلی)
• داستانی عجیب و مسحورکننده! مشهورترین رمان‌نویس اوکراینی، بی‌توجهی به آشفتگی‌های دوران مدرن را در کتاب زنبورهای خاکستری به نمایش می‌گذارد. (جان تورنهیل، فایننشال تایمز)

کتاب زنبورهای خاکستری برای چه کسانی مناسب است؟

اگر شما هم از طرفداران داستان‌های تاریخی و ضدجنگ و علاقه‌مندان ادبیات اوکراین باشید، دیگر حرفی نمی‌ماند جز این‌که کتاب زنبورهای خاکستری قطعاً بهترین انتخاب شما برای مطالعه خواهد بود.

در بخشی از کتاب زنبورهای خاکستری می‌خوانیم

سرگئیچ خمیازه‌کشان مقداری زغال شعله‌بلند در بخاری خالی کرد. شمع زرد کلیسا را با دو انگشت خاموش کرد. انگار همه‌ی کارهایی را که پیش از خواب باید انجام می‌داد، انجام داده بود. فقط مانده بود که پتو را تا روی گوش‌ها بالا بکشد و تا صبح بخوابد، یا تا زمانی که سرما بیدارش کند. ولی به علت بارش برف انگار سکوت کامل نبود. و وقتی سکوت کامل نیست، خواهی‌نخواهی این تمایل به وجود می‌آید که کاری بکنی تا سکوت کامل شود. ولی چطور؟ سرگئیچ از مدت‌ها پیش به شلیک‌های دوردست توپ عادت کرده بود و به همین علت آن‌ها به بخش مهمی از سکوت تبدیل شده بودند. ولی بارش برف مهمانِ بسیار نادرتری است: حالا آمده و با خش‌خش پشت‌ پنجره‌اش شلیک‌ها را تحت‌الشعاع قرار داده است.

سکوت از آن چیزهاست که به هر رنگی درمی‌آید و هر کسی آن را، همانند یک پدیده‌ی صوتیِ شخصی، در پیرامون خود می‌سازد و وفق می‌دهد. سکوت سرگئیچ هم پیش‌ترها مانند سکوت بقیه بود. وِزوِز هواپیما در آسمان یا آواز جیرجیرک که هنگام شب از پنجره به گوش می‌رسید، به‌آسانی به بخشی از سکوت او تبدیل می‌شد. هر صدای آهسته‌ای که آدم را نیازارد و وادارش نکند سر به سوی صدا برگرداند، سرانجام به بخشی از سکوت تبدیل می‌شود. این مربوط به قبل بود، مربوط به سکوتِ صلح. در سکوتِ جنگ هم همین اتفاق افتاد. در سکوتِ جنگ، صداهای جنگ صداهای صلح را تحت‌الشعاع قرار دادند، جا را بر صداهای طبیعت تنگ کردند، ولی کمی که جا افتادند و عادی شدند، انگار باز زیر بال‌ و پر سکوت رفتند و دیگر توجه کسی را به خودشان جلب نمی‌کردند. و حالا سرگئیچ دراز کشیده و به دلیل صدای بارش برفی که به نظرش بیش از حد بلند می‌آمد، به دلهره‌ای عجیب دچار شده بود. دراز کشیده بود و به جای آنکه به خواب برود، فکر می‌کرد. باز مرده‌ای که در دشت افتاده بود، به یادش آمد. ولی این بار فکرش می‌خواست سرگئیچ را خوشحال کند و درِ گوشش بگوید که جسد دیگر دیده نخواهد شد! چون چنین برفی حتماً همه چیز را می‌پوشاند، تا بهار، تا زمان آب شدن برف‌ها! بهار هم همه چیز تغییر خواهد کرد، طبیعت برمی‌خیزد، پرنده‌ها بلندتر از شلیک توپ‌ها خواهند خواند، چون پرنده‌ها نزدیک‌ترند و توپ‌ها همان جا در دوردست‌ها می‌مانند.