کتاب تورنادو پیر می‌شود: نیما یوشیج به روایت سید علی صالحی

کتاب تورنادو پیر می‌شود شرح زندگی نیما یوشیج از زبان سید علی صالحی است. صالحی در این کتاب، در روایتی غیرخطی، به توصیف زندگی نیما یوشیج، اشعار او و حال و هوای ادبی و فرهنگی زمانه‌ی وی پرداخته است.

درباره‌ی کتاب تورنادو پیر می‌شود

کتاب تورنادو پیر می‌شود نوشته‌ی سید علی صالحی (Seyed Ali Salehi)، روایت شاعری‌ست در باب شاعری دیگر. صالحی که خود از برجسته‌ترین و پرآوازه‌ترین شعرای معاصر ایران است، این کتاب را در توصیف زندگی شاعرانه‌ی نیما یوشیج، اشعار او، حال و هوای ادبی زمانه‌ی نیما، محیط زندگی شاعر و تجربه‌های زیسته‌‌اش به نگارش درآورده است. سید علی صالحی را بنیان‌گذار دو جریان شعری موسوم به «شعر ناب» و «شعر گفتار» می‌دانند. بسیاری از شاعرانِ جوان از اشعار و اندیشه‌های صالحی تأثیر پذیرفته و رهرو راه وی بوده‌اند. «به تو فکر می‌کنم»، «انیس آخر همین هفته می‌آید» و «دختر ویولن‌زن در کوچه‌های برفی آذرماه» عناوین برخی از بهترین آثار او هستند.

سید علی صالحی در تورنادو پیر می‌شود از چرایی نوشتنِ این کتاب می‌گوید. از آن روزی که برای اولین‌بار نام نیما یوشیج را در ویترین کتاب‌فروشی دید: ...ایچ مگر دنباله‌ی اسم‌های روسی نبود؟ اگر کتاب خارجی است، پس مترجم آن کو؟ نیما شاعر معاصر ایرانی است؟ اهل یوش بوده این نیما؟ اما آخر نیما؟! این دیگر چه جور اسمی است؟! وفات یافته؟ مگر هنرمند معاصر نباید در قید حیات باشد؟! اما چرا شعرهایش آن‌قدر مبهم‌اند؟ چرا ابیات نیمه‌تمام‌اند؟ یعنی از ترسِ زاری و استیصالِ پیدا کردن قافیه و ردیف، جمله‌ها را نصفه‌ونیمه رها کرده است؟!... سؤال‌های صالحیِ کوچک تمامی نداشتند و این آموزگارش بود که او را از مخمصه‌ای که در آن گرفتارش شده بود، درآورد. سید علی صالحی خواندن فروغ را آغاز کرد و همین‌طور شاملو را، و از آن‌، حظ وافری برد. بعد که دوباره به نیما بازگشت، از آن نگاهِ دورانِ خردسالی خبری نبود. صالحی این‌بار می‌خواست شاعری مشهور شود.

سید علی صالحی، نیما را «با سری بلند در کنار حافظ و مولانا» جای می‌دهد. تورنادو پیر می‌شود، زندگی‌نامه‌ی پدرِ شعر نو فارسی نیست؛ تاریخ‌نگاری وقایع زندگی نیما یوشیج نیز نیست. بلکه روایتی در باب شعر و ادب زمانه‌ی نیماست که شاعر، در قلب آن قرار گرفته است. صالحی قریحه‌ی شاعرانه‌ی خود را با مهارت داستان‌نویسی‌اش درآمیخته و تابلویی باشکوه از زندگی نیما ترسیم کرده است. او عنصر زمان را به هیچ می‌انگارد؛ نیمای کودک را در برابر نیمای کهنسال قرار می‌دهد، جمعی از شاعران درگذشته و به‌دنیا نیامده را تشکیل داده و فارغ از محدودیت‌های زمانی و مکانی، میان شعر و ادب و زمانه‌ی آن‌ها پیوند ایجاد می‌کند.

کتاب تورنادو پیر می‌شود را نشر چشمه در اختیار علاقه‌مندان شعر معاصر فارسی قرار داده است.

کتاب تورنادو پیر می‌شود مناسب چه کسانی است؟

کتاب تورنادو پیر می‌شود برای طرفداران ادبیات معاصر و شعر فارسی، به‌ویژه اشعار نیما یوشیج، بسیار جذاب و خواندنی خواهد بود.

در بخشی از کتاب تورنادو پیر می‌شود: نیما یوشیج به روایت سید علی صالحی می‌خوانیم

شب. جاده. کامیون. جاده رو به تهران. نیما کنار راننده چُرت می‌زند. قهوه‌خانه‌ی بین راه. پیاده می‌شوند. راننده زیر بغل نیما را گرفته. مسافرانی در سالن قهوه‌خانه و مشتری، قلیان و چای و نیمرو، و زن و بچه. راننده پرده‌ی کهنه را در انتهای سالن کنار می‌زند. وارد پستوی قهوه‌خانه می‌شوند. قهوه‌چی با محبت: «استاد نیما، بر چشم ما آمدی!»
بساط چای و دود آماده است.
قهوه‌چی: «یک عزیزی می‌خواهد استاد را زیارت کند. گفتم از درِ پشتی و توی ظلمت بیایند.»
به نیما می‌رسند. نیما سیاه پوشیده است. کمی سرحال می‌آید.
قهوه‌چی: «اجازه می‌فرمایی، استاد؟»
نیما سر از گریبان برمی‌دارد. کسی مسلح بر درگاه ظهور کرده است. نیما به سوی او خیز بر‌می‌دارد: «برادرِ فقیران و دشمن ظالمان، یا میرزا…!»
میرزا کوچک‌خان نیما را در آغوش می‌گیرد. دور هم می‌نشینند. حرف و چای…! نیما با شوق دست به تفنگ میرزا می‌کشد: «بیایم پیدارِ تو شوم میرزا…!»
میرزا: «شعرت از گلوله مؤثرتر است. مملکت بیش‌تر به شاعر نیاز دارد تا شورشی.»
سروصدای مشتری‌های آن‌سوی پرده سرد می‌شود. یاران میرزا، مسلح بر درگاه، آماده‌باش‌اند. میرزا و سه یاورش چهار اسب دارند. میرزا اسب بی‌سوار را به نیما هدیه می‌دهد، نیما انگشتر عقیق خود را در انگشتِ میرزا می‌کند. نیما اشک در چشم دارد:
ری‌را
ری‌را
دارد هوای آن‌که بخواند در این شب سیاه…