کتاب آشنایی با بورخس اثر پل استراترن با ترجمه مهسا ملک مرزبان؛ نشر مرکز

بورخس را فقط نخوانید؛ او را بشناسید. کتاب آشنایی با بورخس اثر پل استراترن شما را با زندگی، اندیشه و جهان ادبی یکی از مهم‌ترین نویسندگان قرن بیستم آشنا می‌کند؛ از سال‌های کودکی و تجربه‌های شخصی او تا شکل‌گیری نگاه منحصربه‌فردش به زمان، حافظه و واقعیت. اثری کوتاه و کم‌حجم که نشان می‌دهد چگونه ادبیات، فلسفه، سیاست، نابینایی و تجربه‌های شخصی، جهان فکری و داستانی او را شکل داده‌اند؛ مقدمه‌ای جذاب برای ورود به جهان داستانی بورخس.

درباره‌ی کتاب آشنایی با بورخس

زندگی برخی نویسندگان آن چنان با آثارشان در هم تنیده است که نمی‌توان یکی را بدون دیگری شناخت و درک کرد. خورخه لوئیس بورخس یکی از این نویسندگان است. از آن نویسنده‌هایی که برای شناختشان نمی‌توان فقط به داستان‌هایشان اکتفا کرد، بلکه باید بفهمیم چه چیزی او را به نوشتن واداشته است. کتاب آشنایی با بورخس (Borges in 90 Minutes) اثر پل استراترن (Paul Strathern) با اتکا بر این واقعیت، تصویری روشن از این نویسنده‌ی بزرگ قرن بیستم ارائه دهد.

این کتاب بیوگرافی درباره‌ی بورخس در طی سفری کوتاه و فشرده، تصویری شفاف و روشن از زندگی و جهان ادبی او ترسیم می‌کند. جهانی که از کتاب‌ها، زبان‌ها، فلسفه، خاطره، خیال و پرسش‌های بزرگ درباره‌ی انسان شکل گرفته است. با زندگی‌ای سرشار از تجربه‌های شخصی و تاریخی که او را به سمت نوشتن و ادبیات سوق داده‌اند.

بیوگرافی خورخه لوئیس بورخس از نگاه پل استراترن

پل استراترن در کتاب آشنایی با بورخس از کودکی این نویسنده آغاز می‌کند تا چگونگی شکل‌گیری شخصیتش در آرژانتین را نشان دهد و از سفرها و آشنایی عمیق او با ادبیات و فلسفه بگوید. همچنین فعالیت‌های ادبی و سیاسی او را برمی‌شمرد و از رابطه‌ی پیچیده‌ی بورخس با وطنش سخن به میان می‌آورد. به این ترتیب نشان می‌دهد که چطور این تجربیات به جهان داستانی بورخس خزیده‌اند.

زندگینامه‌ی خورخه لوئیس بورخس مملو از کتاب و کتابخانه است و آثارش اغلب پرسش‌هایی درباره‌ی حافظه، زمان، واقعیت، هویت و مرز میان خیال و واقعیت را به ذهن متبادر می‌کنند. در این میان نابینایی تدریجی او به نقطه‌ی عطف مهمی در زندگی‌اش بدل شد؛ تجربه‌ای متناقض برای نویسنده‌ای که جهانش با خواندن کتاب گره خورده است.

شناخت جهان داستانی بورخس با ترجمه‌ی مهسا ملک مرزبان

کتاب آشنایی با بورخس نشر مرکز که مهسا ملک‌مرزبان آن را به فارسی برگردانده، با زبان و بیانی روان به برخی از مهم‌ترین آثار بورخس می‌پردازد و ایده‌هایی را که در پس داستان‌های فلسفی او نهفته‌اند، آشکار می‌کند. علاوه بر این به دل داستان‌های کوتاه او نقب می‌زند و جهان داستانی‌اش را شرح می‌دهد. پس از آن از تأثیر نویسندگانی مثل کافکا و فیلسوفانی نظیر شوپنهاور می‌گوید که همگی باعث شکل‌گیری سبک و نگاه ویژه‌ی بورخس شده‌اند.

در حقیقت شما با این کتاب بیوگرافی فقط به آثار و زندگینامه‌ی خورخه لوئیس بورخس دسترسی پیدا نمی‌کنید، بلکه فرصتی به دست می‌آورید تا به ذهن نویسنده‌ای نزدیک شوید که ادبیات را به قلمرویی برای پرسیدن پرسش‌های دشوار درباره‌ی جهان و جایگاه انسان بدل کرد.

پس اگر می‌خواهید با زندگی و اندیشه یکی از تأثیرگذارترین نویسندگان قرن بیستم آشنا شوید، با خرید کتاب آشنایی با بورخس می‌توانید با زندگی، دیدگاه‌ها و مهم‌ترین آثار او آشنا شوید و دریابید چگونه تجربه‌های شخصی‌اش به شکل‌گیری جهان ادبی منحصربه‌فردش انجامید.

کتاب آشنایی با بورخس برای شما مناسب است اگر

• نام بورخس را شنیده‌اید اما هنوز با زندگی، مسیر فکری و مهم‌ترین آثارش آشنا نشده‌اید.
• مهم‌ترین داستان‌های این نویسنده‌ی ادبیات آمریکای لاتین را خوانده‌اید و دلتان می‌خواهد زمینه‌های فکری و زندگی شخصی پنهان شده در پشت این آثار را بشناسید.
• در پی یک کتاب بیوگرافی درباره‌ی بورخس هستید که به شکل مختصر و مفید زندگینامه‌ی خورخه لوئیس بورخس را در اختیارتان بگذارد.

در بخشی از کتاب آشنایی با بورخس می‌خوانیم

داستان «الف» با پیچ‌وخم بسیار بسط مى‌یابد، از پیچش‌هاى فلسفى گرفته تا زندگى‌نامه‌ى خودنوشت؛ و بورخسِ شوخ‌طبع هیچ‌وقت از سطح به عمق نمى‌رود. این اثر حقیقتا یکى از آثار زیباى اوست، بسیار متفاوت با آنچه در شیطنت‌هاى ادبى یا لطیفه‌هاى محفلى او دیده مى‌شود. داستان اصلى چنین نشان مى‌دهد که در 1941 نوشته شده، و با خروج بورخس از خانه‌اى که الف در آن بود و پا نهادن به دنیاى روزمره خیابان‌هاى بوئنوس‌آیرس به پایان مى‌رسد. برخورد بورخس راوى با کارلوس به گونه‌اى است که انگار کارلوس دچار اختلال روانى شده و او نصیحتش مى‌کند که براى بازیابى سلامتى‌اش به روستا برود. در پى آن بعدالتحریرى مى‌آید که ظاهرا دو سال بعد در 1943 نوشته شده است. این یادداشت به ما مى‌گوید که بعد از گذشت شش ماه از ویرانى خانه‌ى کارلوس، شعر حماسى او با تحسین فراوانى به چاپ رسید. بورخس حتى توضیح مى‌دهد که چگونه این شعر در جایزه ملى ادبیات مقام دوم را به دست آورد، و مى‌افزاید «در کمال ناباورى، اثر خود من ورق‌هاى بازیکن متقلب حتى یک رأى هم نیاورد».

کارلوس بعد از چاپ «زمین» مشغول کار روى شعر حماسى دیگرى است، «قلم مبارکش (که دیگر الف دمار از روزگارش درنمى‌آورد) مشغول تبدیل کلیات آثار دکتر آسِوادو دیاس به نظم شده است. درواقع دیاس برنده جایزه ملى ادبیات در همان سالى است که این جایزه را براى باغ راه‌هاى منشعب به بورخس نداده‌اند. ظاهرا این یک مجازات بسزاى دانته‌اى براى کارلوس خودپسند لاف‌زن است تا قوایش را کمتر صرف تبدیل نثر ملال‌آور دیاس به نظمى ملال‌آورتر کند.

راوى درباره الف مى‌گوید: جالب اینجاست که راوى دچار تردید مى‌شود که آیا اصلاً چنین چیزى مى‌تواند وجود داشته باشد، چون کارلوس که زمانى براى خلق «زمین» نیازمند آن بود، الان دیگر براى سرایش شعرش به آن نیازى ندارد. به جاى یک الف بیناى کل، حالا اثر سخیفى را الهام‌بخش خود مى‌داند که الهام هنریش با خودش همخوانى دارد.