کتاب صوتی هاوکینگ و سیاه‌چاله‌ها

کتاب صوتی هاوکینگ و سیاه‌چاله‌ها اثر پل استراترن، سومین کتاب از مجموعه شش نظریه که جهان را تغییر داد، به بررسی نظریه سیاه‌چاله‌ها می‌پردازد. این کتاب با نثری روان به بیان مختصری از زندگی انسانی کم‌نظیر و دست‌آوردهای بزرگ او پرداخته، و بحث سیاه چاله‌ها و تاثیر شگرف آن بر علم فیزیک و کیهان‌شناسی را مطرح می‌کند.

استیون هاوکینگ (Stephen Hawking) در ژانویه 1942 در شهر آکسفورد دیده به جهان گشود. از همان دوران کودکی نبوغ خود را نشان داد و به دلیل مطالعه فراتر از کتاب‌های درسی معلمان را به چالش می‌کشید. در سن هفده سالگی به کالج دانشگاه آکسفورد رفت و در رشته علوم طبیعی با تاکید بر علم فیزیک به تحصیل پرداخت؛ ولی بخت با این جوان نابغه جویایی علم یار نبود، زیرا در سن بیست سالگی متوجه بیماری غیر قابل درمان خود به‌ نام ALS شد. پزشکان معتقد بودند که این بیماری در طی دو سال او را به کام مرگ خواهد برد ولی روح سرکشش او را به مبارزه با این بیماری دعوت کرد و تا سن 67 سالگی به زندگی خود ادامه داد.

استیون هاوکینگ به عنوان یکی از بزرگ‌ترین متفکران جهان شناخته می‌شود. او یک فیزیکدان تئوری برجسته است که آثارش به بازسازی مدل‌های کیهانی و اصلاح آنچه در آن‌ها وجود دارد کمک‌های شایانی کرده است.

سیاه‌چاله ناحیه‌ای از فضا-زمان است که آثار گرانشی آن، چنان نیرومند می‌باشد که هیچ چیز حتی ذرات و تابش‌های الکترومغناطیسی مثل نور نمی‌توانند از میدان گرانش آن بگریزد. نظریه نسبیت عام آلبرت اینشتین پیش‌بینی می‌کند که یک جرم به اندازه کافی فشرده شده، می‌تواند سبب تغییر شکل و خمیدگی فضا-زمان و تشکیل سیاه‌چاله شود. مرز این ناحیه از فضا-زمان که هیچ چیزی پس از عبور از آن نمی‌تواند به بیرون برگردد را افق رویداد می‌نامند.

صفت «سیاه» در نام سیاه‌چاله برگرفته از این واقعیت است که همه نوری که از افق رویداد آن می‌گذرد را به دام می‌اندازد که از این دیدگاه سیاه چاله رفتاری شبیه به جسم سیاه در ترمودینامیک دارد. از سوی دیگر نیز، نظریه میدان‌های کوانتومی در فضا-زمان خمیده پیش‌بینی می‌کند که افق‌های رویداد نیز تابشی به نام تابش هاوکینگ گسیل می‌کنند که طیف آن همانند طیف جسم سیاهی است که دمای آن با جرمش نسبت وارونه دارد. میزان دما در مورد سیاه‌چاله‌های ستاره‌ای در حد چند میلیاردم کلوین است و از این رو ردیابی آن دشوار است.

پل استراترن (Paul Strathern) نویسنده‌ای سرشناس بریتانیایی در باب مسائل علمی است. او در سال 1940 در بریتانیا متولد شد و کتاب‌های زیادی را به رشته تحریر درآورد. از جمله آثار وی که در ایران نیز ترجمه و منتشر شده است، می‌توان به «آشنایی با اسپینوزا»، «آشنایی با دکارت»، «آشنایی با نیچه»، «آشنایی با هیوم»، « آشنایی با داستایفکی» و... اشاره کرد.

در قسمتی از کتاب صوتی هاوکینگ و سیاه‌چاله‌ها می‌شنویم:

گهگاهی گروه به سوی این چهره‌ی در هم شکسته و کوچولو در صندلی چرخدار رو می‌کند، و او نیز پاسخ خود را تایپ می‌کند، که به صورت صدایی آزار دهنده از دستگاه ترکیب کننده بیرون می‌آید. گاهی یکی از اعضای گروه اظهار نظری ناشیانه و ناخوشایند، خاص دانشجویان، می‌کند و آن چهره جای گرفته در صندلی چرخدار آن خنده مشهور خود را تحویل می‌دهد. او احساس خودمانی بودن می‌کند: در مرکز و کانون عالم ریاضیاتی خودش، که هم‌اکنون خمیره و مایه‌ی اسطوره است.