کتاب صوتی گیلگمش

کتاب صوتی گیلگمش یکی از قدیمی‌ترین داستان‌های به‌جامانده از دوران باستان است. قهرمان این حماسه‌ی بی‌نظیر، گیلگمش، پادشاه اوروک است، که پس از کشتنِ نگهبان جنگل سیاه، درگیر نزاعی بی‌پایان با خدایان و الهگان می‌شود...

درباره کتاب صوتی گیلگمش

تاریخ نگارش حماسه‌ی گیلگمش (Epic of Gilgamesh)، به هزاره‌ی دوم پیش از میلاد بازمی‌گردد. این اثر را اولین شاهکار ادبی نوع بشر به شمار آورده‌اند؛ حماسه‌ای درخشان که در بطن آن مباحث فلسفی و الهیاتی بسیاری به بحث گذاشته شده است. درونمایه‌ی اصلی حماسه‌ی گیلگمش، میل بی‌پایان و سیری‌ناپذیرِ انسان به جاودانگی‌ست. در نظرِ مؤلف ناشناس افسانه‌ی گیلگمش، تمایل انسان به جاودانه شدن، از جنبه‌ی الوهیِ وجود او نشأت می‌گیرد. بشر، چنان‌که در داستان گیلگمش توصیف شده، موجودی دوساحتی‌ست. یک ساحتِ او عالی و متعالی و یک ساحتش پست و دانی‌ست. نبرد این دو جنبه از وجود در قلب آدمی، معنای کوشش‌های معنوی بی‌پایان او را رقم می‌زند.

شخصیت اصلی حماسه‌ی گیلگمش، مردی تندخود و نیرومند به نام گیلگمش است. او پادشاه اوروک، شهر باستانیِ بابل، است. گیلگمش به سبب خوی آتشینی که دارد، با مردمان اوروک با خشونت رفتار می‌کند. همین امر، مردمِ تحت فرمان گیلگمش را وامی‌دارد که از او پیش خدایان شکایت کنند. خدایان در پاسخْ موجودی وحشی را خلق می‌کنند که از حیث زورآوری و نیرو، همتای گیلگمش به نظر می‌رسد. این موجود که انکیدو نام دارد، برای مبارزه با گیلگمش به زمین می‌آید. گیلگمش اما در مبارزه بر او چیره می‌شود و انکیدو را تحت سلطه‌ی خویش درمی‌آورد. این ماجرا زمینه‌سازِ آغازِ دوستی‌ای ژرف میان این دو شخصیت می‌شود. گیلگمش و انکیدو با یکدیگر عازم جنگل سیاه شده و طی حادثه‌ای، هومبیا را که نگهبان جنگل است، به قتل می‌رسانند. این واقعه خشم خدایان را در پی دارد. البته در این میان یکی از خدابانوان (یا الهگان) به نام ایشتر به گیلگمش دل می‌بازد و آرزوی نردِ عشق باختن با او را در سر می‌پرورد. غافل از آن‌که گیلگمش بناست در کمال شگفتی، به درخواست او پاسخ منفی دهد...

این نسخه‌ی صوتی کتاب گیلگمش که اکنون پیش روی شماست، توسط احمد شاملو، شاعر نامدار ایرانی، به زبان فارسی ترجمه شده است. خوانش این کتاب صوتی بر عهده‌ی شهین نجف‌زاده و سیروس شاملو بوده است.

اقتباس از کتاب صوتی گیلگمش

حماسه‌ی گیلگمش تاکنون در قالب‌های بسیاری از جمله نمایشنامه، فیلم سینمایی، انیمیشن و رمان، مورد اقتباس واقع شده است.

در نکوداشت کتاب صوتی گیلگمش

• اثری بزرگ، درخشان و سرشار از درایت و تخیل. (Times Literary Supplement)

کتاب صوتی گیلگمش مناسب چه کسانی است؟

علاقه‌مندان به ادبیات حماسی و دوست‌داران ادبیات کلاسیک، دو گروه از مخاطبین اصلی کتاب صوتی گیلگمش به شمار می‌روند.

در بخشی از کتاب صوتی گیلگمش می‌شنویم

گیلگمش کاکل چرکین بشست. نوار پیشانی‌بند پاکیزه کرد. گیسوان به دوش برافشاند. رخت چرکین از تن افکند و جامه‌های پاکیزه به بر کرد. لباده‌ای بر قامت آراسته، حمایلی درآویخت. و چون تاج بر سر نهاد، ایشتر بانوخدای در زیبایی او دید. با او چنین گفت: «گیلگمش، بیا جفت من باش و نیاز من کن. آری، آن میوه‌ی تنت را نیاز من کن. تو مرد من باش، که من به جان می‌خواهم جفت تو باشم. تو را از زر و لاجورد، گردونه‌ای خواهم کرد، چرخ‌ها از زر. طوفان‌ها را به هیئت استران چالاک بر او در بند، و غرقه‌ی عطر سدر، خوش به سرا درآ. چون به سرا فرود آیی، بر آنم که برترین پیشوایان آیین به پایت بوسه دهند، و پادشاهان و قدرتمندان و شاهزادگان، زیر دست تو خمیده باشند، و خراج و باج سرزمین‌های بالا و پست را ایلاایل به سوی تو آرند. بُزانت تو را سه‌گانه بزایند و گوسپندانت توأمان...