کتاب جنبه‌های ژنتیکی و مولکولی عملکرد ورزشی

کتاب جنبه‌های ژنتیکی و مولکولی عملکرد ورزشی، اثری سودمند برای آشنایی با تأثیر عوامل ژنتیکی بر عملکرد ورزشکاران است. کلود بوچارد و اریک. پی هافمن، نویسنده‌های کتاب، با نگاهی دقیق و علمی، نقش ژن‌ها در تعیین توانمندی‌های ورزشیِ ورزشکاران را در این اثر بررسی کرده‌‌اند. پس از مطالعه‌ی کتاب حاضر، در می‌یابید که ژنتیک چه نقش اساسی در تعیین استعدادهای ورزشی دارد و چگونه تعامل بین ژن‌ها و محیط، عملکرد ورزشی افراد را شکل می‌دهد.

درباره‌ی کتاب جنبه‌های ژنتیکی و مولکولی عملکرد ورزشی

کتاب جنبه‌های ژنتیکی و مولکولی عملکرد ورزشی (Genetic And Molecular Aspect Of Sport Performance)، اطلاعاتی درباره‌ی نقش ژنتیک در تعیین استعدادهای ورزشی را در بر گرفته است. کلود بوچارد (Claude Bouchard) و اریک. پی هافمن (Eric P Hoffman)، نویسنده‌های کتاب، با بهره‌گیری از جدیدترین دستاوردهای علم ژنتیک، ارتباط بین ژن‌ها، فیزیولوژی، تمرین و عملکرد ورزشی را کاملاً در این اثر توضیح داده‌اند. این توضیحات با زبانی ساده و خوش‌فهم مطرح شده تا مطالب پیچیده‌ی علم ژنتیک، به‌راحتی به ذهن خواننده منتقل شود.

مطالب کتاب جنبه‌های ژنتیکی و مولکولی با توضیحاتی درباره‌ علم ژنوم و ژنتیک آغاز می‌شود. ژنتیک‌، به‌عنوان علمی برای رمزگشایی از کدهای زیستی و درک بهترِ چگونگیِ شکل‌گیری صفت‌ها و ویژگی‌های موجودات زنده شناخته می‌شود. در بخش بعدی، شواهدی از مطالعات همه‌‌گیرشناسی ژنتیکی را مطالعه می‌کنید. ارتباط میان همه‌گیرشناسی ژنتیک، فعالیت بدنی و بی‌تحرکی، نقش عامل‌های ژنتیکی در عملکرد ورزشی، مطالعه‌ی دوقلوها از نظر عملکرد ورزشی و تفاوت‌های نژادی در عملکرد ورزشی، بخشی از مفاهیمی است که نویسنده‌های این اثر توضیحاتی درباره‌ی آن داده‌اند. خواننده با مطالعه‌ی این توضیحات از این واقعیت آگاه می‌شود که ژن‌ها نقش بسیار مهمی در تعیین پتانسیل ورزشی افراد ایفا می‌کنند. برخی ژن‌ها بر ویژگی‌های فیزیکی مانند قدرت عضلانی، استقامت و سرعت تأثیر می‌گذارند و باعث می‌شوند برخی افراد استعداد بیشتری برای ورزش‌های خاص داشته باشند.

در ادامه‌ی کتاب جنبه‌های ژنتیکی و مولکولی با نقش ژن‌ها در عملکرد استقامتی آشنا می‌شوید و در جریان ارتباط میان ژن‌ها، ورزش و متابولیسم چربی قرار می‌گیرید. زیست‌شناسیِ دستگاه‌ها، ورزش و تمرین، یکی از بخش‌های مهمِ این اثر به‌حساب می‌آید. در این بخش، درآمدی بر زیست‌شناسی دستگاه‌‌های وابسته به فیزیولوژی و متابولیسمِ ورزش مطرح شده است. بخش پایانی کتاب به بررسی ملاحظات اخلاقی و اجتماعی اختصاص دارد. با مطالعه‌ی این بخش، اطلاعاتی درباره‌ی ژنتیک و اخلاقیات در نخبگان ورزشی به‌دست می‌آورید و از نقش ژن‌ها در استعدادیابی آگاه می‌شوید. بر اساس این مفاهیم، ژنتیک می‌تواند تا حد زیادی تعیین کند که یک فرد در کدام رشته ورزشی موفق‌تر خواهد بود. مطالب کتاب حاضر با توضیحاتی درباره‌ی بهبود عملکرد با دوپینگ ژن و نگرانی‌های اخلاق زیستی در بهبود فرهنگ‌ انسان، خاتمه پیدا می‌کند.

کتاب جنبه‌های ژنتیکی و مولکولی عملکرد ورزشی را انتشارات حتمی، چاپ و روانه‌ی بازار کرده است. رضا نوری و علیرضا بهجتی، وظیفه‌ی برگردان این اثر به فارسی را بر عهده داشته‌اند.

کتاب جنبه‌های ژنتیکی و مولکولی عملکرد ورزشی برای چه کسانی مناسب است؟

مطالب کتاب حاضر برای دانشجویان، پژوهشگران و متخصصانی که در حوزه‌ی علوم ورزشی، ژنتیک و فیزیولوژی فعالیت می‌کنند، سودمند است. مطالعه‌ی این اثر برای ورزشکاران حرفه‌ای، مربیان و افرادی که به‌دنبال درک عمیق‌تری از عوامل مؤثر بر عملکرد ورزشی می‌گردند نیز خالی از لطف نخواهد بود.

در بخشی از کتاب جنبه‌های ژنتیکی و مولکولی عملکرد ورزشی می‌خوانیم

مروری جامع بر رهیافت‌های مرتبط با توصیف و درک وسعت تغییرات ژنتیکی در ویژگی‌های خواهیم داشت؛ چگونگی اثر این تغییرات بر تعیین و استقرار ژن و ارتباط آن‌ها با عملکرد قهرمانی بررسی خواهد شد.

تمایز بین ویژگی‌های تک‌ژنی و چندژنی (پلی ژنیک) بررسی می‌شود و نحوه‌ی میزان همکاری ژنتیکی با یک صفت پیچیده (قابل توارث) سنجیده می‌شود. مثال‌هایی از سنجش قابلیت توارث ویژگی‌هایی مانند سطح فعالیت بدنی PA ارائه می‌شود؛ اینکه حدود 25 درصد فعالیت، احتمالا ژنتیکی تلقی می‌شود، و شناسایی ژن‌های مسئول به دلیل ماهیت محدود ژنوم انسان امکان‌پذیر می‌شود.

معنای "تغییرپذیری ژنتیک کارکردی" عنوان و نحوه‌ی تعیین قابلیت توارث مرور می‌شود و نشان داده می‌شود، تغییرپذیری ژنتیک بین جمعیت پیامدهای مهمی از نظر کمیت و شناسایی ژن‌های مسئول دارد. کاربرد اخیر مطالعات وابستگی عرصه ژنوم GWAS برای شناسایی ویژگی‌های کمیبه نتایج ظاهرا ابهام‌آمیزی منجر شده‌اند.

با تصور صفتی مانند قد (قامت) که تقریبا 80 درصد ژنتیکی تلقی می‌شود، GWAS در گروه‌های بزرگ شاهد، آماری قوی در مورد بیش از 40 منطقه ژنی یافتند، از این رو، تنها حدود 5 درصد تغییر در قد را توجیه می‌کند. این تناقض ظاهری ناشی از موضوع تغییرات عمومی (همانگونه که با بررسی شد) در مقابل تغییرات نادر (توسط GWAS بررسی نشد) و همکاری نسبی هر یک از ویژگی‌های کمی پیچیده آینده است. در بخش مربوط به رهیافت مشترک نسبت به تحلیل ژنتیکی عملکرد نتیجه‌گیری خواهد شد و پیشنهادهایی درباره‌ی رهیافت و تفسیر علمی داده‌ها مطرح می‌شود. فناوری‌های در حال ظهور که شناسایی توالی یا کل ژنوم را با هزینه معقول امکان‌پذیر می‌کنند احتمالا پیچیدگی تغییرپذیری انسان را نشان می‌دهند، ضمن آنکه تغییرات توالی مسئول ویژگی‌های عملکرد بدنی را نیز مشخص می‌کنند.