نمایش صوتی خدای کشتار

نمایش صوتی خدای کشتار نوشته یاسمینا رضا، یک نمایش‌نامه معروف فرانسوی است که داستان برخورد و درگیری دو خانواده را مطرح می‌کند و به اختلافات دائمی و خشونت بین انسان‌ها اشاره می‌کند.

این نمایشنامه صوتی چهار شخصیت و دو زوج دارد. ورونیک و میشل هویل یک زوج و آلن و آنت رایل زوج دیگر هستند. پسر 11 ساله خانواده رایل با چماق دو دندان هم‌کلاسی خود را شکسته است. خانواده رایل برای عذرخواهی و دلجویی و حل اختلاف نزد خانواده هویل می‌روند. در ابتدا هر دو خانواده بسیار متمدنانه و خوب رفتار می‌کنند اما به‌تدریج کارشان به خشونت و وحشی‌گری می‌رسد و شرایطی تأسف‌بار به وجود می‌آورد.

محتوای اصلی نمایش‌نامه خدای کشتار (God of Carnage) اختلافات دائمی است. در جوامع کنونی فردگرایی و مرزبندی و تقسیم‌بندی برای کسب هویت‌های فردی و اجتماعی اساس و بنیان اختلافات است. نمایشنامه خدای کشتار نمایشی انتقادی همراه با طنز است و شما را به فکر فرومی‌برد.

یاسمینا رضا (Yasmina Reza) در اثر خود به خوبی حماقت انسان‌ها و مسائلی مثل تضاد، تفاوت‌های ظاهری و شخصیتی، جدال‌ها، تخاصم، صلح و جنگ، سلطه‌جویی و... را نشان می‌دهد. او در این نمایشنامه مسائل اجتماعی را در قالب یک موضوع و مشکل خانوادگی بیان می‌کند. لحن او همراه با طنز و کنایه است و به خوبی به تحلیل و کالبدشکافی مسائل پرداخته، همچنین به زیبایی چالش‌ها، احساسات و تنش‌ها را به نمایش گذاشته است. از ویژگی‌های مهم آثار یاسمینا رضا مکالمات جذاب و پرفراز و نشیب در روابط انسانی است. او یکی از منتقدان مهم و تأثیرگذار ژست‌های روشنفکری در جوامع امروزی به شمار می‌رود. ساختار این نمایشنامه بسیار ساده و روان است اما اندیشه‌ای که در پشت هر دیالوگ و مکالمه قرار دارد بامفهوم و پیچیده است. او حقیقت را در بین کلام و رفتار شخصیت‌های نمایش‌نامه‌اش به خوبی نشان می‌دهد.

از نمایش‌نامه خدای کشتار تاکنون اقتباس‌های مختلفی صورت گرفته است. اولین تئاتر از این اثر 1 سال پس از انتشارش و در زوریخ آلمان به روی صحنه رفت. این نمایش بارها در کشورهای مختلف به اجرا درآمد و با استقبال بسیار خوبی مواجه شد. معروف‌ترین و بهترین اقتباس از این اثر در آلمان و به کارگردانی ماتیاس گهرت اجرا شد.

در آذر سال 1387 در ایران این نمایشنامه به کارگردانی علیرضا کوشک جلالی در تالار سایه مجموعه تئاتر شهر به روی صحنه رفت و کاظم هژیرآزاد، الهام پاوه‌نژاد، بهاره رهنما و بهنام تشکر در آن به ایفای نقش پرداختند. رومن پولانسکی کارگردان مشهور نیز فیلمی براساس این نمایشنامه ساخت.

با یاسمینا رضا بیشتر آشنا شویم:

یاسمینا رضا در اول مه سال 1959 در پاریس از پدری نیمی ایرانی و نیمی روسی و مادری مجارستانی به دنیا آمد. او کار حرفه‌ای خود را با بازیگری آغاز کرد و در سال 1987 نیز اولین نمایش‌نامه خود با اسم گفتگوهای پس از خاکسپاری را نوشت که با موفقیت بسیار خوبی روبه‌رو شد و جایزه مولیر را دریافت کرد. بعد از آن کتاب مسخ نوشته کافکا را برای اجرایی از رومن پولانسکی ترجمه کرد و باز هم موفق به کسب جایزه مولیر شد.

در سال 1994 با نمایشنامه هنر به شهرت فراوانی رسید و در سال 1998 برای همین اثر برنده جایزه تونی شد. از آثار دیگر او می‌توان به حرمان، مرد اتفاقی، گفتگوهای پس از خاکسپاری و اندوهی ژرف اشاره کرد. یاسمینا رضا را به عنوان موفق‌ترین نمایشنامه‌نویس آخرین دهه قرن بیست در فرانسه می‌شناسند.

در بخشی از نمایش صوتی خدای کشتار می‌شنویم:

- مثل کابوس می‌مونه.
- مرتیکه باید بیشتر مواظب باشه وگرنه من کنترلمو از دست می‌دما.
- زنیکه هم موجود وحشتناکیه.
- نه مثل شوهرش که نیست.
- اونم آدم متقلبیه.
- من با زنه مشکل زیادی ندارم.
- هر دوتاشون موجودات وحشتناکی‌ان. تو چرا حالا طرف زنه رو می‌گیری؟
(در حین حرف زدن گل‌های لاله را اسپری می‌کند. )
- من که طرف اونو نمی‌گیرم. معنی این حرفت چیه؟
- تو شخصیتت متزلزله. می‌خوای هوای همه رو داشته باشی.
- اصلاً این‌طور نیست.
- اوه چرا. داستان تعریف می‌کنی درباره اینکه چه رهبر گروه خوبی بودی و میگی اونا آزادن هر جوری دوست دارن بچه‌شون رو تربیت کنن. ولی یادت می‌ره که پسر اونا یه خطر بزرگ برای دیگرونه. این مسئله به ما هم مربوطه. اون وقت خانم روی کتابای هنری من بالا میاره. اینا مریضن.
(روی کتاب کوکوشکا اسپری می‌کند.)
میشل تأکید می‌کند: مغول‌ها.
- وقتی آدم حس می‌کنه که داره بالا میاره باید به موقع بره بیرون.