کتاب ایسم: اختصار وافی درباره مکاتب فلسفی و سیاسی

کتاب ایسم: اختصار وافی درباره مکاتب فلسفی و سیاسی نوشته‌ی ارسطو خوش حساب به بررسی اصطلاحات گوناگون که در حوزه‌‌های مختلفی نظیر سیاست، فلسفه و... استفاده شده و همه‌ی آن‌ها به پسوند ایسم ختم می‌شوند، پرداخته و شرح مختصری از هر کدام آن‌ها ارائه داده است.

به هر آنچه ما تفکر می‌کنیم، پیش‌تر فکر شده و آن را که ما می‌پنداریم پیش‌تر پنداشته شده است، اما این التزامی بر واقعیت نیست که تفکر ما باید وابسته و در امتداد تفکرات پیشین و اغیار رشد کند. منتها در جوار رودخانه زیستنِ یک درخت، در جهت رشد و نمو آن تاثیرگذار است هر چند که ثمره‌اش نه آبی است که نوشیده، نه خاکی که از آن جان گرفته و نه هوایی که در آن زیسته. اصل دانایی تحقیق است و خرد باری که از عقل زاده می‌شود.

ارسطو خوش حساب تمامی مطالب کتاب حاضر را از راه تحقیق، مطالعه و تامل به هم نگاشته، ضمن اینکه کلیه منابع، مستقیم، جامع و قابل استناد هستند.

در بخشی از کتاب ایسم: اختصار وافی درباره مکاتب فلسفی و سیاسی می‌خوانیم:

تجربه‌ی تاریخی اروپا از پیدایش سه نظام ایدئولوژیک کلیسایی، فاشیستی و مارکسیستی که به نوبه‌ی خود هر کدام مؤسس رژیم‌های سیاسی توتالیتاری در داخل و مجری سیاست امپریالیستی در صحنه‌ی جهانی بودند، بستر شکل‌گیری این نظریه را فراهم کرد. بر اساس این نظریه، در ذات هر ایدئولوژی، نوعی نارضایتی از وضعیت موجود نهفته است و هرگاه ایدئولوژی غالب شود به ویژه پس از انقلاب‌ها (و از آنجا که انقلاب‌ها مرز نمی‌شناسند) و بتواند با ابزارهای شعاری، توده‌ها را بسیج کند، در آن صورت اهرم لازم برای تحقق بخشیدن به خواسته‌های خود را یافته است و کاربرد خشونت در داخل که از ملزومات نظام‌های ایدئولوژیک است در نقطه‌ی مرزی متوقف نمی‌شود بلکه از مرزها گذشته و موازنه‌ی قدرت را برای ایجاد یک مدینه‌ی فاضله گسترده بر هم می‌زند. از این‌ رو ایدئولوژی مبنای سیاست‌های امپریالیستی قرار می‌گیرد.

مورگنتا، کرین برکیتون و جاناتان آلدرمن به‌ عنوان متفکرین این نظریه معتقدند که روابط بین جوامع اعتقادی یا ایدئولوژیک ضرورتاً خصمانه است که با نابودی یا تابع شدن دیگر جوامع محو شدنی است. به نظر مورگنتا یک سیاست امپریالیستی همیشه نیاز به ایدئولوژی دارد؛ زیرا بر عکس سیاست حفظ وضع موجود، سیاست امپریالیستی باید توجهی برای اقدام به تغییر وضعیت موجودی که خواهان سرنگونی‌اش است داشته باشد. زیرا با تعریفی که ایدئولوژی از انسان می‌دهد وضعیت موجود را برای رستگاری او مناسب نمی‌بیند؛ از این‌ رو ایدئولوژی پیروان خود را به تغییر گسترده‌ی این وضع دعوت می‌کند و اعتقاد کامل به اعتبار یک ایدئولوژی هر چند متناقض، شخص را به انجام هر اقدامی که برای تعیین موفقیت لازم باشد وا می‌دارد و یا چون ایدئولوژی بیشتر حرکت‌ساز است، پیروان را چنان تقبیح می‌کند که آنان حتی حاضرند زمینه را برای تأسیس مدینه‌ی فاضله در زمان حیات اعقاب خود فراهم کنند.