کتاب مدیریت ریسک

معصومه فرج الهی در کتاب مدیریت ریسک، شما را با اصول و مفاهیم مهارتی مهم و کاربردی در تمام شرکت‏‌های مدرن آشنا می‌کند و به بررسی عوامل مؤثر بر ریسک، رشد کسب و کار از طریق ریسک پذیری، شناسایی ریسک، عوامل آن در سطوح مختلف و ارزیابی ریسک می‌پردازد.

امروزه عدم اطمینان محیطی و شدت رقابت سازمان‌ها و مدیران، آن‌ها را با چالش‌های زیادی روبه‌رو کرده است. شناسایی و مدیریت ریسک یکی از رویکردهای نوین محسوب می‌شود که برای تقویت و ارتقای سازمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. در جوامع امروزی اهمیت سرمایه‌گذاری برای رشد و توسعه اقتصادی و اجتماعی به‌ اندازه‌ای است که از آن به‌ عنوان یکی از اهرم‌های قوی برای رسیدن به توسعه یاد می‌شود. یکی از این عوامل، ریسک و بازده سرمایه‌گذاری است. به‌ مفهوم دیگر، تمامی تصمیمات سرمایه‌گذاری بر اساس روابط میان ریسک و بازده صورت می‌گیرد و هدف پژوهش و نحوه‌ی گردآوری داده‌ها دو ملاک اصلی روش تحقیق در حوزه‌ی علوم رفتاری است.

اثر مدیریت ریسک (Risk management) اهداف کاربردی و توسعه‌ای را دنبال کرده و از نوع توصیفی است. مطالب این کتاب می‌تواند به‌ صورت یک نتیجه کلی، آگاهی‌سازی، تصمیم‌گیری و حتی یک پیشنهاد کاربردی مورد استفاده سازمان‌ها، سیاست‌گذاران مالی و اقتصادی، تصمیم‌گیرندگان بازار سرمایه، شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار و مؤسسات مالی سرمایه‌گذاری و سرمایه‌گذاران فردی و در کل کمک شایانی به مدیران و حتی افراد معمولی در جامعه و زندگی نوعی قرار گیرد.

از زمان پیدایش تمدن، انسان‌ با احتمال خسارت رو به‌ رو بوده‌ اما به‌ تدریج آموخته است که به‌ طور جمعی و فردی، اتفاقات ناخوشایند را پیش‌بینی و خود را برای مقابله با آن آماده کند. در نتیجه انسان پناهگاه ساخت و شروع به ذخیره برای آینده کرد. این تدابیر اگر چه پوششی در مقابل عناصر و وحشیگری‌های طبیعت ایجاد کرد، اما ریسک‌های جدیدی را نیز خلق کرد. چالش مقابله با ریسک در روندی رو به رشد هنوز هم ادامه دارد. هر چه روش‌های جدید مقابله با ریسک کشف می‌شوند، ریسک‌های جدیدی نمود پیدا می‌کنند. در واقع عصر اطلاعات، انواع ریسک‌های جدید را در بردارد.

ارتباط دو طرفه‌ی اینترنت و الکترونیک، اطلاعات ارزشمند افراد را به روش‌های غیر قابل‌ باوری در معرض ریسک قرار می‌دهد. با هر پیشرفتی در تکنولوژی، ریسک‌های جدیدی آمده و بسیاری از ریسک‌های قدیمی همچنان باقی می‌مانند. بنابراین موجودی ریسک‌ها افزایش پیدا می‌کنند. همان‌گونه که بیان شد، از وجود ریسک، گریزی نیست و جامعه بشری باید در جستجوی راه‌هایی برای مقابله با آن باشد.

پلیس شهری و آتش‌نشانی‌ها مثال‌های خوبی برای شیوه‌های مقابله با ریسک از طریق کمک‌های جمعی هستند. با توجه به گستره وسیع ریسک‌هایی که افراد و مشاغل با آن روبه‌رو می‌شوند و تنوع راه‌هایی که می‌توان به مقابله با آن‌ها پرداخت، یک روش سیستماتیک برای مقابله با ریسک‌ها مورد نیاز است.

از مهم‌ترین سؤالاتی که در بحث مدیریت ریسک به آن‌ها پاسخ داده می‌شود می‌توان به سؤالاتی نظیر، در مقابل ریسک‌های متنوعی که با آن‌ها مواجه می‌شوید چه می‌توانید بکنید؟ ابتدا کدام ریسک‌ها باید مورد توجه قرار گیرند؟ و ریسک‌ها چگونه شناخته شوند؟ اشاره کرد.

در بخشی از کتاب مدیریت ریسک می‌خوانیم:

ریسک در عرصه‌های مختلف اقتصادی و مالی به معنای ایجاد شرایطی در اقتصاد یک کشور است که موجب زیان‌دهی شرکت‌های خارجی یا سرمایه‌گذاران خارجی در کشور میزبان شود یا اینکه سبب شود آن‌ها بازدهی مورد انتظار را به دست نیاورند. ریسک اقتصادی یکی از انواع ریسک‌هایی است که اقتصاد هر کشوری را تهدید می‌کند.

از انواع ریسک می‌توان به ریسک اعتباری، ریسک مالی، ریسک اقتصادی، ریسک تورمی، ریسک سیاست پولی، ریسک سیستماتیک یا ریسک بازاری اشاره کرد. تمامی انواع ریسک‌ها از جهت تأثیرگذاری روی میزان جذب سرمایه‌های خارجی اهمیت دارند. سرمایه‌گذاران خارجی هنگامی که برای سرمایه‌گذاری وارد کشور دیگری می‌شوند در محاسبه هزینه‌های خود فاکتوری به عنوان ضریب ریسک در نظر می‌گیرند. این ضریب برای کشورهای مختلف و شرکت‌های مختلف متفاوت است.

اگر ریسک اقتصادی در یک منطقه بالاتر از استاندارد آن شرکت باشد شرکت‌های سرمایه‌گذار در ازای دریافت مزایای بیشتر حاضر به فعالیت خواهند بود؛ اما در صورتی که ریسک اقتصادی کشوری بیشتر از سطح مشخصی باشد حتی در صورت دریافت مزایای بیشتر هم حاضر به حضور در بستر اقتصاد آن کشور نخواهند بود؛ زیرا زیان ناشی از اجرای پروژه و سرمایه‌گذاری در کشور بیشتر از مزایایی است که دریافت می‌کنند. یا اینکه با سرمایه‌گذاری همان مبلغ و نیروی انسانی در یک منطقه دیگر می‌توانند سود بیشتر و مزایای بالاتری به دست آورند.

هنگامی که یک شرکت یا فرد خارجی برای سرمایه‌گذاری وارد کشور دیگری می‌شود در اولین گام به میزان ریسک اقتصادی آن کشور توجه می‌کند. البته همیشه سرمایه‌گذاری در کشور دیگر درصدی ریسک دارد ولی این درصد کم در محاسبه هزینه‌های سرمایه‌گذاری در یک کشور دیگر لحاظ می‌شود. اگر ریسک اقتصادی، حضور در یک کشور دیگر زیاد باشد در مورد سرمایه‌گذاری در آن کشور باید مطالعات بیشتری انجام شود.