کتاب سیاست و خرد

در کتاب سیاست و خرد و چند گفتگوی دیگر، مجموعه‌اى غنى از مصاحبه‌هاى میشل فوکو گردآورى شده است، که اغلب آن‌ها پیش از این به زبان انگلیسى در دسترس نبوده‌اند و جذاب‌ترین مشغولیات ذهنى سال‌هاى پایانى زایش انتقادى وى را توضیح مى‌دهند.

مرحوم میشل فوکو (Michel Foucault) مجموعه باارزش و تأثیرگذارى از مصاحبه‌ها از خود برجاى گذاشته است که گستردگى و تنوع دل‌مشغولى‌هاى وى را به نمایش مى‌گذارند و فرصتى بى‌نظیر را فراهم مى‌آورند تا با کل مجموعه کارهاى وى آشنا شویم. خصلت گفت و شنودى مصاحبه به فوکو این امکان را مى‌دهد تا عمیقاً درگیر تأملى انتقادى بر دگردیسى‌هاى حیاتى دیدگاه‌ها و دورنماهاى فلسفى، سیاسى و فرهنگى خود شود. از زمان ژان پل سارتر هیچ متفکر اروپایى دیگرى وجود نداشته است که تا این اندازه به مصاحبه همچون یک شیوه فرهنگى مقید باشد. فوکو با استادى تمام از این روش براى پرداخت و تکمیل کارهاى نظرى خود به شیوه‌اى قابل فهم و شخصى بهره گرفت و بدین طریق به اعطاى جایگاهى محورى به این شیوه در پیکره آثارش قطعیت بخشید.

کتاب سیاست و خرد و چند گفتگوی دیگر (Politics, Philosophy Culture) با بیانى رسا، نگرش اجتماعى و سیاسى فوکو و تکامل نظریه جنسیت وى را شرح مى‌دهد. علاوه بر این در این کتاب برخى دل مشغولى‌هاى نظرى مورد اشاره در این مصاحبه‌ها «سیاست و خرد، ماهیت مدرنیته، تاریخ جرم‌شناسى و اخلاق جنسى» را مورد «سنجش» قرار داده است. سیاست، فلسفه، فرهنگ به روزترین رهنمود را به سوى فوکو توسط فوکو فراهم مى‌آورد و خودنگارى یک اندیشمند بى‌مدعا و فروتن، یک جستجوگرِ «سیاست به مثابه اخلاق» را پى مى‌گیرد.

در بخشی از کتاب سیاست و خرد و چند گفتگوی دیگر می‌خوانیم:

انقلاب تازه فوکو ما را به چالش مى‌طلبد تا از حقیقت رمزگشایى نماییم و از گذر این مسیر اندیشه را در حد و اندازه‌اى گسترده مرکز زدایى کنیم. «اندیشیدن تجربه کردن است و به جامه مسأله درآوردن است. دانش، قدرت، و خود، بنیادهاى سه گانه اندیشه‌اند». به‌رغم نقدهاى وارده از سوى برخى بر این مبنا که کارهاى اخیر فوکو تا حدى واکنشى‌اند چون در پیشبرد جدى جنبش نظریه انتقادى ناکام مانده‌اند، با این وجود مى‌توان استعاره‌اى سیاسى را از فراخوان فوکویى جهت خودگردانى مورد حمایت در دو جلد آخر تاریخ جنسیت استخراج نمود.