کتاب مجالی الحب فی آیات کتاب الحبیب

(توضیحات این کتاب به زبان عربی بوده و اشعار به زبان فارسی می باشند.)

إن خواجه حافظ نفسه قد صرّح فی دیوانه مراراً أنه تأثّر من القرآن الکریم، و لقبه "حافظ" (حافظ القرآن) دلیل بیّن علی هذا الأمر. إن تأثّره من آیات کتاب الله عمیق ذو أبعادٍ کما هو شأن ذلک الکتاب المبین ذی الوجوه. من تأثیرات القرآن علی هذا الشاعر العارف المُجید الفذّ أنه لم یکتف فی کثیرٍ من غزلیّاته بموضوعٍ واحدٍ بل أشار فی بیتٍ واحدٍ أو بیتین أو أکثر إلی موضوعٍ و بیّن للمخاطب و القارئ رأیه الخاص بالإیجاز و الإجمال - بکلا معنییه أی إتیانه مُجملاً و جمیلاً -. إنه کما سمّی نفسه یکون "رنداً" - رند باللغة الفارسیّة یعنی غوغاء الناس و سفلتهم، الکیّس و الفطن - و کیّساً، فیُحتاج لفهم مراده فی غزلیّاته إلی کیاسةٍ و فطانةٍ. لا ریب فی أن الغزل و التغزّل مداره الأصلیّ هو الحبّ لأیّ حبیبٍ کان، ثم ما اعتنی به خواجه حافظ فی هذا المجال هو الحبّ الحقیقیّ أی الذی یکون محبوبه المحبوب الأزلیّ دون غیره مما یتخذه أکثر الناس أحبّاء. إن ذلک المحبوب و إن یشارک سایر المحبوبین فی فریقٍ من الخصائص إلا أنه یفترق عنهم فی فریقٍ آخر منها. إن المحبوب الحقیقیّ الأزلیّ جماله لا یظهر فی وجهٍ واحدٍ و مصداقٍ فریدٍ، بل کل الکائنات بشراشرها مجالی جماله و کماله، فإنه یظهر کل آنٍ و ساعةٍ فی وجهٍ یختلف عن غیره من الوجوه:

هر لحظه به شکلی بت عیار بر آمد        دل برد و نهان شد

هر دم به لباس دگر آن یار بر آمد        گه پیر و جوان شد

مولانا الرومیّ