اهریمن پژوهی و دیو شناسی یکی از بنیادهای پژوهش در فرهنگ، اساطیر و ادبیات ایران زمین است. این موضوع در هر برهه ای از زمان و مکان در ادبیات ایران قابل پژوهش است، اما پررنگ ترین و پیچیده ترین بخش آن در ادبیات پهلوی ساسانی و ادبیات حماسی فارسی (حماسه های ملی) به ویژه شاهنامهی فردوسی است. اهریمن و دیوان نقش گسترده ای در ادبیات پهلوی دارند. آنها از متون اوستایی، پهلوی و پازند به متون فارسی زردشتی و از خدای نامه های دورهی ساسانی و ترجمهی آنها به شاهنامه های منثور، شاهنامهی فردوسی و دیگر حماسه های ملی رسیدهاند.
در این پژوهش، پدیده های رفتاری اهریمن و دیوان در ادبیات ایران به طور کلی و در شاهنامه به طور خاص مورد بررسی قرار گرفته است. هدف پژوهش رسیدن به شناختی از اهریمن و دیوان از آغاز ادبیات ایرانی تا پایان دورهی حماسه های ملی (قرن هشتم) و همچنین بازشناسی و بازسازی حلقه های مطالعاتی بین ادبیات ایران باستان و حماسه های فارسی است.
روند حضور اهریمن و دیوان را در ادبیات ایران میتوان به چهار دورهی کلی تقسیم کرد. بررسی دوره های پیشین باعث میشود تا مطالعه و بررسی دورهی چهارم به عنوان برجسته ترین قسمت این پژوهش به خوبی انجام پذیرد. در واقع بدون مطالعهی این دوره ها درک مسایل موجود در شاهنامه به درستی امکانپذیر نخواهد بود. این دوره ها عبارتند از:
1) دوران آریایی و هند و ایرانی
2) از آغاز اصلاحات زردشت تا پایان پادشاهی هخامنشیان
3) از پادشاهی اسکندر تا پایان پادشاهی ساسانیان
4) از ورود اسلام به ایران تا پایان دورهی حماسه های ملی(قرن هشتم)
در هریک از این دوره ها تصورات خاص و دیدگا ه های گوناگون و متفاوتی دربارهی اهریمن و دیوان وجود دارد که در جای خود بررسی خواهد شد.
در این پژوهش، اهریمن به عنوان دیوانْدیو و دیوان به عنوان جمعیتی که از اصل مشترک اهریمن سرچشمه می گیرند، مورد بررسی قرار گرفتهاند. این جامعه با جامعهی انسانی که به اصل مشترک دیگر؛ اهورامزدا میرسند، در تضاد و تقابلند.
بله


















کتاب بسیار ارزشمندی است؛ امّا در بازار نایاب است! لطفاً در شمارگان بالا چاپّ شود. با سپاس!