معرفی و دانلود کتاب جاسوسی که سقوط کرد: سرگذشت اشرف مروان، داماد جمال عبدالناصر

معرفی کتاب جاسوسی که سقوط کرد: سرگذشت اشرف مروان، داماد جمال عبدالناصر

ماجرای جاسوسی که تاریخ خاورمیانه را تغییر داد! کتاب جاسوسی که سقوط کرد، سرگذشت اشرف مروان، داماد جمال عبدالناصر است. آرون برگمان، پژوهشگر برجسته‌ی مسائل خاورمیانه با نوشتن این بیوگرافی، یکی از پیچیده‌ترین و رازآلودترین پرونده‌های جاسوسی قرن بیستم را روایت می‌کند. اشرف مروان نفوذ شگفت‌انگیزی در ساختار قدرت مصر داشت و هم‌زمان با دشمن قسم‌خورده‌ی کشورش یعنی اسرائیل، همکاری می‌کرد. این همکاری به باور بسیاری از تحلیل‌گران خاورمیانه، سرنوشت یک جنگ و حتی آینده‌ی منطقه را دگرگون ساخت.

درباره‌ی کتاب جاسوسی که سقوط کرد

آرون برگمان (Ahron Bregman) در کتاب جاسوسی که سقوط کرد (The Spy Who Fell to Earth: My Relationship with the Secret Agent Who Rocked the Middle East)، راوی زندگینامه اشرف مروان بوده و داستان رابطه‌ی خود با این مرد مرموز را بازگو می‌کند؛ از لحظه‌ای که هویت جاسوسی او را افشا کرد، تا سال‌ها ارتباط پنهانی و مکاتباتی که میانشان رد و بدل شد. این رابطه، که میان یک افشاگر و یک جاسوس شکل گرفت، به نقطه‌ای رسید که مروان درست یک روز پیش از مرگش با برگمان تماس گرفت و خواستار دیدار فوری شد؛ دیداری که هرگز اتفاق نیفتاد.

اشرف مروان پس از ازدواج با دختر جمال عبدالناصر، رئیس جمهور مصر در سال 1966، فعالیت خود را در بخش اطلاعات ریاست جمهوری آغاز کرد؛ نهادی که تحت نظارت سامی شرف، یکی از نزدیکان جمال عبدالناصر اداره می‌شد. با درگذشت جمال عبدالناصر در سال 1970، انورسادات جانشین او شد و مروان را به یکی از نزدیک‌ترین مشاوران خود تبدیل کرد. آرون برگمان در کتاب جاسوسی که سقوط کرد، جزئیاتی را از زندگی دوگانه‌ی اشرف مروان فاش می‌کند. مروان در خدمت عالی‌ترین مقامات مصر بود و در عین حال اطلاعات حیاتی را به موساد، سازمان اطلاعات اسرائیل، منتقل می‌کرد.

اشرف مروان؛ قهرمان اطلاعاتی اسرائیل یا اسب تروای مصر؟

آرون برگمان روایت می‌کند که چگونه مروان در دهه‌ی 1970 در جریان سفرهایش به لندن، با سفارت اسرائیل تماس گرفت و پیشنهاد همکاری داد. او در کتاب جاسوسی که سقوط کرد، به رابطه‌اش با این جاسوس اشاره کرده و به نقش مروان در هشدار دادن درباره‌ی حمله‌ی قریب‌الوقوع مصر و سوریه در جنگ یوم کیپور می‌پردازد. اطلاعاتی که مسیر جنگ و روابط منطقه‌ای را به طرز چشم‌گیری تغییر داد. خبرچینی او باعث شد که اسرائیل در روز مقدس یهودیان (یوم کیپور) بسیج عمومی اعلام کند و آماده‌ی دفاع شود. دفاعی که از یک شکست فاجعه‌بار جلوگیری کرد. اما این تمام ماجرا نیست. مرگ اشرف مروان نیز همچون زندگی‌اش، در هاله‌ای از ابهام باقی مانده است.

در 27 ژوئیه، پیکر بی‌جان اشرف مروان در باغچه‌ی خصوصی زیر آپارتمانش در لندن پیدا شد؛ سقوطی مرموز از طبقه‌ی پنجم که هنوز مشخص نیست خودکشی بوده یا قتل. تنها یک روز پیش از این حادثه، مروان با آرون برگمان تماس گرفته و با لحنی مضطرب خواستار دیداری فوری شده بود؛ دیداری که هرگز انجام نشد. آرون برگمان در کتاب جاسوسی که سقوط کرد، این تماس آخر را نقطه‌ی اوج رابطه‌ی پیچیده‌اش با مروان می‌داند؛ رابطه‌ای که با افشای هویت جاسوسی آغاز شد، به دوستی غیرمنتظره‌ای انجامید و در نهایت با مرگی مشکوک به پایان رسید. او در این زندگینامه، با استناد به یادداشت‌های شخصی و پیام‌هایی که طی سال‌ها میانشان رد و بدل شده، تلاش می‌کند پرده از چهره‌ی واقعی مردی بردارد که برخی او را قهرمان اطلاعاتی اسرائیل می‌دانند و برخی دیگر، اسب تروای مصر.

مهدی نوری کتاب جاسوسی که سقوط کرد را به فارسی روان برگردانده و نشر ماهی آن را در اختیار شما عزیزان قرار داده است.

اقتباس سینمایی از کتاب جاسوسی که سقوط کرد

• فیلم مستند جاسوسی که سقوط کرد به کارگردانی توماس میدمور (Thomas Meadmore) در سال 2019 ساخته شد. فیلم با استفاده از روایت آرون برگمان، تصاویر تاریخی و مصاحبه‌ها، تلاش می‌کند پرده از رازهای پشت پرده‌ی این پرونده‌ی جنجالی بردارد.

کتاب جاسوسی که سقوط کرد برای شما مناسب است اگر

• به خواندن سرگذشت‌نامه‌ی افراد بانفوذ در عرصه‌ی سیاست و قدرت علاقه‌مند هستید.
• دغدغه‌ی خاورمیانه را دارید و می‌خواهید یکی از پرجنجال‌ترین رویدادهای آن را از زاویه‌ی شخصی دنبال کنید.
• به داستان‌های واقعی جاسوسی، زندگینامه رجال سیاسی، روابط پنهانی و مرگ‌های مشکوک علاقه‌مند هستید.
• به دنبال کتاب تاریخی هستید که هم روایت مستند داشته باشد و هم درون‌مایه‌ی معمایی و روان‌شناختی.

در بخشی از کتاب جاسوسی که سقوط کرد: سرگذشت اشرف مروان، داماد جمال عبدالناصر می‌خوانیم

مروان از همان سال 1970 که به موساد پیوست، همواره بر دو چیز تأکید داشت: نخست این‌که فقط با آلکس سر و کار داشته باشد و دوم این‌که گفت‌وگوهایشان به هیچ عنوان ضبط نشود، چه مخفیانه و چه به هر شکل دیگرى. درخواست نخست او برآورده شد و موساد، البته با اکراه، اجازه داد آشروف مأمور مخصوص پرونده‌ى مروان باقى بماند، بیست و هشت سال تمام، تا پایان همکارى مروان با موساد. اما تقاضاى دوم عملاً هیچ‌گاه پذیرفته نشد، چون مأموران موساد در آن خانه‌ى نزدیک هتل دورچستر، همان وعده‌گاه مألوف مروان و موساد، دستگاه‌هاى ضبط و شنود مخفى کار گذاشته بودند، گرچه دست‌کم مروان از این مسئله خبر نداشت. (1) با این‌همه، این بار رئیس تازه‌ى موساد، دانى یاتوم، که هم نگران روابط نزدیک آشروف و مروان بود و هم مى‌خواست بداند میان این دو چه مى‌گذرد، به آشروف دستور داد ضبط‌صوتى در جیبش بگذارد و گفت‌وگویشان را مخفیانه ضبط کند. (2)

آشروف و مروان قرار شامى گذاشتند. ابتدا همه‌چیز خوب پیش رفت. جاسوس و رابطش از دیدار دوباره‌شان خوشحال به نظر مى‌رسیدند، چرا که فراز و فرودهاى بسیارى را با هم از سر گذرانده بودند. اما یکباره افتضاحى به بار آمد: نوار داخل ضبط‌صوت مخفى به آخر رسید و ایرادى فنى باعث شد گفت‌وگوهاى ضبط‌شده با صداى بلند پخش شود. آشروف شتابان و شرمگین به دستشویى رفت تا ضبط‌صوت را خفه کند و مروان با آزردگى تمام همان‌جا ماند. آشروف برگشت و شرمسارانه عذرخواهى کرد، اما او آن‌قدر تجربه داشت که بداند این فاجعه همه‌چیز را بر باد داده است. در واقع این آخرین دیدار آشروف و مروان از کار درآمد. مروان، خیانت‌دیده و رنجور، دیگر حاضر نشد با هیچ‌کدام از مقامات موساد ملاقات کند. آخرین اسرائیلى‌اى که با مروان روابطى داشت نه یک مأمور موساد، که یک استاد دانشگاه بود، یعنى راقم این سطور.

فهرست مطالب کتاب

بخش اول
فصل اول: اشرف مروان که بود؟
فصل دوم: مروان به خدمت موساد درمى‌آید
فصل سوم: جاسوسى
بخش دوم
فصل چهارم: نقاب فرو مى‌افتد
فصل پنجم: روابط من و اشرف مروان
فصل ششم: مرگ اشرف مروان
واپسین تأملات
متن آخرین گفت‌وگویم با مروان
سپاسگزارى
یادداشت‌ها
گزیده‌ى منابع
نمایه