کتاب سون یات سن

کتاب سون یات سن، نوشته‌ی پرل باک، برنده‌ی جایزه‌ی نوبل ادبیات، زندگی و فعالیت‌های اولین رئیس جمهور چین که این کشور را را از ستم خاقان‌های غریبه نجات داد و جمهوری چین را بنیاد نهاد روایت می‌کند. سون یات سن، برای مردم چین، حکم یک ناجی افسانه‌ای را دارد و نویسنده با بیانی شفاف، ساده و گیرا، او را به مردم جهان معرفی می‌کند.

درباره‌ی کتاب سون یات سن

کشور چین، تاریخی بسیار پرماجرا دارد. این کشور پهناور و باستانی، با فرهنگ و تمدن رنگارنگ خود، ردپایی عمیق بر حافظه‌ی بشری گذاشته است. بشر بخش قابل توجهی از دستاوردهای خود را مدیون چینی‌هاست. آن‌ها امپراطوری‌های بسیار گسترده‌ای را پایه‌گذاری کرده‌اند، در جنگ‌های بی‌شماری پیروز شده‌اند و بارها و بارها در مقابل تهاجم‌ها از خود دفاع کرده‌اند. دیوار چین، که یکی از مشهورترین جاذبه‌های گردشگری دنیاست، نشان از همین ایستادگی و قدرت باستانی دارد. از سویی، چین در بسیاری از حرکت‌های فرهنگی، پیشرو بوده است و همان‌طورکه در بیشتر موارد، موفقیت‌های بزرگی به دست آورده، بعضی اوقات در ورطه‌های هولناکی غلتیده است.

بسیاری از مردم امروز چین را با نظام کمونیستی‌اش می‌شناسند و خاطرات تلخ برخی دوره‌های آن، چون انقلاب فرهنگی یا سال‌های نخست جمهوری خلق چین، در ذهن‌ها مانده است. اما پیش از آنکه کمونیسم بر این سرزمین سایه افکند، مردی به نام سون یات‌ سن (Sun Yat-sen) با رهبری انقلابی بزرگ، به دوران امپراتوری و سلطه‌ی خاقان‌ها پایان داد و جمهوری چین را بنیان نهاد. او با الهام از آرمان‌های مردم‌سالاری، عدالت اجتماعی و ملی‌گرایی، تلاش کرد تا حکومتی نوین و مبتنی بر اراده‌ی مردم پدید آورد؛ هرچند تحقق کامل این آرمان‌ها با چالش‌های فراوانی روبه‌رو شد. سون یات سن یک قهرمان ملی افسانه‌ای و نماد اتحاد و پیشرفت چین است که پرل باک (Pearl Buck) نویسنده‌ی مشهور آمریکایی، در کتاب سون یات سن (The man who changed China: the story of Sun Yat-sen) او را معرفی کرده و به تشریح تلاش‌های او در طول سالیان پرداخته است.

پرل باک که بارها برنده‌ی جوایز متعدد ادبی از جمله جایزه‌ی پولیتزر و نوبل ادبیات برای شناساندن فرهنگ چین به جهانیان شده است، در کتاب سون یات سن، با زبانی ساده و روان و در عین حال ادبی، وضعیت چین در دوران کودکی و نوجوانی این رهبر ملی را تشریح می‌کند؛ زمانی که خاقان‌های منچوری بر چین بزرگ حکومت می‌کردند و با بی‌عدالتی و بی‌فکری بسیار کشور را در هرج و مرج فرو برده بودند. سون یات سن از زمان تحصیل خود، وقتی با پیشرفت‌های بزرگ جوامع غربی مواجه شد، تصمیم گرفت زندگی خود را برای آبادانی کشورش فدا کند. از همان دوران بود که شروع به فعالیت‌های متعدد سیاسی کرد، سعی کرد که مردم را متحد کند تا بتوانند آخرین سلسله‌ی پادشاهی را سرنگون کنند و خود برای آینده‌ی خود تصمیم بگیرند. یات سن در اولین انتخابات چین، به‌عنوان رئیس جمهور مردم انتخاب شد. شرح فراز و نشیب‌های راه سون یات سن برای رسیدن به این جایگاه و تبدیل چین به کشوری رو به رشد، توسعه و پیشرفت، به زیبایی در کتاب سون یات سن آمده است.

کتاب سون یات سن را که کتابی کم‌حجم و پربار است مهرداد رهسپار ترجمه کرده و انتشارات علمی و فرهنگی به چاپ رسانده است.

کتاب سون یات سن برای چه کسانی مناسب است؟

کتاب سون یات سن برای علاقه‌مندان به تاریخ چین و زندگینامه‌ی رهبران انقلابی خواندنی است.

در بخشی از کتاب سون یات سن می‌خوانیم

سون یات‌سن بر آن شد که طرح پیشین خود را حالا اجرا کند؛ یعنی به امریکا و اروپا برود و با چینیانی که بیرون از کشور چین می‌زیستند آشنا شود، پول گرد آورد، مردانی را با خود همراه سازد و کار انقلاب را دوباره از سر گیرد.

در یکی از روزهای سال 1896، پیش از آن‌که هاوایی را ترک کند، دوست قدیم خود، دکتر کانتلی و زن و فرزندانش و پرستار ژاپنی آنان را، در یکی از خیابان‌های هونولولو دید. پیش رفت و با آنان سخن گفت؛ اما هیچ یک از آنان او را نشناختند. ظاهرش چنان ژاپنی شده بود که پرستار با او به ژاپنی سخن گفت. سون یات‌سن لبخندی زد و خود را شناساند؛ اما زیاد با آنان به گفت‌وگو نایستاد. و چون دکتر کانتلی به او گفت که «ما داریم به لندن می‌رویم»، سون یات‌سن پاسخ داد که «به‌به، پس همان جا خدمت خواهم رسید» و به راه خود رفت. این دیدار ساده بعدها برای سون یات‌سن اهمیت بسیار یافت؛ از تصادفات پرشگونی بود که مانند آن در زندگانی او فراوان روی داد.

اندکی بعد سون یات‌سن هونولولو را به قصد سانفرانسیسکو ترک گفت و چون به ژاپنی‌ها می‌مانست، بی‌هیچ زحمتی وارد شهر شد. مدت سه ماه در شهرهای امریکا می‌گشت و چینیان را نهانی گرد می‌آورد و از ناتوانی و نابسامانی کشورشان با آنان سخن می‌گفت. دم گرم خود را بر آنان می‌دمید که گرد هم آیند، پول و افراد گرد آورند و یاری کنند که مگر حکومت خودکامه و خودخواه منچو سرنگون شود و جمهوری عادلی جایگزین آن گردد. کار سون یات‌سن کاری بس دشوار بود؛ گاه چنان دشوار که نومیدی در دلش راه می‌یافت.

خودش در این باره چنین گفته: «با آن‌که خیلی سخت تلاش می‌کردم، تعداد کسانی که به من توجه می‌کردند بسیار معدود بود. در هر شهری تنها چند نفری با عقاید انقلابی من موافقت داشتند. عدهٔ این آدم‌ها در هیچ شهری از ده دوازده نفر بیشتر نمی‌شد».