کتاب اخلاق شناسی نوین: نظریه‌های اخلاقی

کتاب اخلاق شناسی نوین به قلم راس شیفر لندو یکی از منابع مهم در زمینه‌ی فلسفه‌ی اخلاق است که با رویکردی آموزشی و کاربردی نوشته شده است. این اثر به دانشجویان و علاقه‌مندان فلسفه اخلاق کمک می‌کند تا هم مبانی نظری و فلسفی اخلاق را درک کنند و هم بتوانند این مفاهیم را در مسائل روزمره به کار ببندند.

درباره‌‌ی کتاب اخلاق شناسی نوین

نمی‌توان به راحتی مفهومی جزمی از اخلاق ارائه کرد. اما برای فهم بهتر آن می‌توان مصداق‌هایی که از اخلاق وجود دارد را جدا کرد و مورد بررسی قرار داد. برای مثال تعارف کردن در فرهنگ ایرانی نشانه‌ای از اخلاق مرسوم است اما به معنای اخلاق نقادانه نیست. در فلسفه‌ی اخلاق قرار است به مسائل جامع‌تر و در عین حال وسیع‌تری پرداخته شود.

کتاب اخلاق شناسی نوین (Living Ethics: An Introduction With Readings) نوشته‌ی راس شیفر لندو (Russ Shafer-Landau)، اثری است که روش تفکر اخلاقی را به مخاطبان خودش آموزش می‌دهد. نویسنده با زبانی ساده، از مباحث نظریِ حوزه‌ی اخلاق شروع کرده و به مسائلی مصداقی مانند اخلاق سیاسی و اخلاق جنسی می‌رسد. او با ترکیب کردن رویکردی تعاملی و معرفی کردن متون مهم در هر حوزه، دوره‌ی جامعی درباره‌ی فلسفه‌ی اخلاق تدارک دیده است که امروزه در زمره‌ی یکی از منابع مهم درسی در دانشگاه‌های مهم جهان محسوب می‌شود.

از نظر راس شیفر لندو، فلسفه‌ی اخلاق سه شاخه‌ی مهم دارد و در هر کدام به دغدغه‌هایی مهم جواب می‌دهد. اولین شاخه نظریه‌ی ارزش است و به پرسش‌هایی مانند: زندگی خوب چیست؟، چه چیزی ارزش دارد تا آن را به خاطر خودش دنبال کنیم؟، آیا شادی و خوشبختی باهم یکی هستند؟ پاسخ می‌دهد. اخلاق شناسی هنجاری نیز به وظایف اخلاقی اساسی هر انسان پرداخته است. این که کدام خلق‌وخوها فضیلت و کدامشان رذیلت هستند و شاخه‌ی فرااخلاق به بررسی شأن و منزلت دعاوی و توصیه‌های اخلاقی می‌پردازد.

کتاب اخلاق شناسی نوین، اثری است که با وسعت بخشیدن به دیدگاه خواننده و دعوت کردن او به تفکر، جرقه‌های تفکر انتقادی را در ذهن او روشن می‌کند و شاید مهم‌تر از هر چیز دیگری، نحوه‌ی تفکر شفاف در باب اخلاق را به او آموزش می‌دهد. این اثر با ترجمه‌ی ابوالقاسم فنائی و ایمان عباس نژاد در انتشارات سروش مولانا به چاپ رسیده است.

نکوداشت‌های کتاب اخلاق‌ شناسی نوین

• من عاشق بخش «پرسش‌هایی برای اندیشیدن» شده‌ام. برخی از آن‌ها دانشجویان را به شدت تحت‌تاثیر قرار می‌دهند و ما کل کلاس را وادار به صحبت کردن درباره‌ی یکی از این موارد می‌کنیم و این مسئله عالی است! من راس شیفر لندو را به‌عنوان یک فیلسوف می‌ستایم و فکر می‌کنم کتاب بسیار خوبی خلق کرده و به همین دلیل از آن در کلاس استفاده کردم. (برایان بائر، دانشگاه ایالتی کنت)
• کتاب اخلاق شناسی نوین جامع است؛ چراکه نظریه‌ی اخلاق و اخلاق‌شناسی کاربردی را در بر می‌گیرد و به خوبی ویرایش شده و علمی است. فکر می‌کنم این کتاب فلسفی بهترین در نوع خودش باشد. (جفری براون، دانشگاه کلرادوی شمالی)
• کتاب فلسفی اخلاق شناسی نوین به دانشجویان نشان می‌دهد که چگونه یک استدلال را تجزیه، تحلیل و ارزیابی کنند... راس شیفر لندو کار فوق‌العاده‌ای در ظرافت‌ بخشیدن به هر استدلال و توضیح پشتیبانی شهودی اولیه‌ی آن انجام می‌دهد. (دیوید بوریس، کالج غربی آریزونا)
• من نوشته‌های راس شیفر لندو را جذاب و فوق‌العاده واضح می‌بینم و می‌دانم که در این عقیده تنها نیستم. (توماس بونتی، دانشگاه کنتیکت)

کتاب اخلاق شناسی نوین برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب برای دانشجویان فلسفه، علوم سیاسی و علوم اجتماعی مناسب است ولی تمام کسانی که به فلسفه‌ی اخلاق علاقه‌مند هستند و می‌خواهند به شکلی جامع آن را مطالعه کنند، می‌توانند از مطالب این اثر بهره‌مند شوند.

در بخشی از کتاب اخلاق شناسی نوین: نظریه‌های اخلاقی می‌خوانیم

اگر مردمانِ خردمند پشت پردۀ بی‌خبری یا نوعی دیگر از شرایط تضمین‌کنندۀ برابری و آزادی قرار بگیرند، کدام قواعد اجتماعی را برخواهند گزید؟ این قواعد به احتمال قریب به یقین شامل ممنوعیت کشتن، تجاوز [جنسی]، ضرب و جرح، دزدی و کلاه‌برداری می‌شود، و قواعدی را که وفای به وعده، پرداخت کردن آنچه شخص به دیگران بدهکار است، و احترام گذاشتن به دیگران را الزام می‌کند در بر می‌گیرد. بنابراین، قراردادگرایی به‌آسانی توضیح می‌دهد که چرا قواعد اخلاقی اساسی چنانند که هستند، پاسخ این پرسش این است که خردمندانی که دغدغۀ منفعت شخصی خود را دارند و از اجبار بیرونی آزادند بر سر اطاعت از این قواعد تا زمانی که دیگران نیز مایل به اطاعت از این قواعد باشند، توافق می‌کنند.

قواعد همکاری باید به‌نحوی طراحی شود که به سود همه باشد، نه فقط به سود گروهی اندک. در غیر این صورت، تنها عدۀ اندکی به‌نحوی خردمندانه این قواعد را تصویب خواهند کرد، در حالی که سایرین به‌نحوی خردمندانه آن‌ها را نادیده خواهند گرفت. این نکته به قراردادگرایان امکان می‌دهد توضیح دهند چرا برده‌داری و تبعیض جنسی و نژادی عمیقاً غیراخلاقی است. سیاست‌های جانب‌دارانه هدف اولیه اخلاق را از بین می‌برد. این هدف عبارت است از آفرینش شروط منصفانه برای همکاری به‌گونه‌ای که بتواند حمایت همه افراد را به دست آورد. حتی اگر مظلومان با منافع کسانی که بر آنان ستم می‌کنند همدلی و قاطعانه از نظام مبتنی بر تبعیض دفاع کنند، این امر آن نظام را به نظامی درست بدل نمی‌کند. قواعد اخلاقیِ درست آنهایی‌اند که مردمان آزاد برای منفعت دوطرفه آن را تأیید می‌کنند، نه برای منفعت گروهی بر گروهی دیگر.