کتاب آینده در تخم مرغ‌هاست و دو نمایشنامه دیگر

ژاک باید ازدواج کند، حتی اگر خودش نخواهد. این را پدر و مادر و خواهرش که همگی ژاک نام دارند به او بارها گوشزد کرده‌اند. کتاب آینده در تخم مرغ‌هاست و دو نمایشنامه دیگر اثر اوژن یونسکو ما را به تماشای پدر و مادر ژاک بی‌نوا می‌نشاند که می‌خواهند او را وادار کنند تا با روبرت پولدار ازدواج کند و خانواده‌اش را از نظر اجتماعی سربلند کند. اما اگر ژاک این را نخواهد چه؟!

درباره‌ی کتاب آینده در تخم‌ مرغ‌هاست و دو نمایشنامه دیگر

کتاب آینده در تخم مرغ‌هاست و دو نمایشنامه دیگر اثر اوژن یونسکو (eugene ionesco) دربردارنده‌ی سه نمایشنامه‌ی تک پرده‌ای است. نمایشنامه‌‌ی اول ژاک و اطاعت نام دارد که داستان پسری به نام ژاک است که خانواده‌اش قصد دارند او را به زور مجبور کنند تا به ازدواج با روبرت دربیاید اما ژاک با این ازدواج مخالف است. خانواده‌ی ژاک که می‌بینند روبرت موقعیت مالی و اجتماعی خوبی دارد دست به هر بازی روانی‌ای می‌زنند تا با قرار دادن ژاک در فشار روانی او را به این ازدواج سوق دهند. داستان نمایشنامه‌ی اول، ماجرای رفت‌وبرگشت ژاک در مسیر علایق شخصی خودش و تن دادن به ازدواجی اجباری از سوی خانواده‌اش است.

نمایشنامه‌ی دوم که آینده در تخم مرغ‌هاست نام دارد، به‌نوعی ادامه‌ی نمایشنامه‌ی اول است. ژاک در نمایشنامه‌ی دوم نیز حضور دارد و حالا این‌بار با نوعی دیگر از دخالت‌های پوچ و مضحک والدینش در زندگی شخصی او و همسرش روبه‌رو است. سبک نوشتاری این آثار بسیار راحت و روان است. گفتار نمایشنامه‌های یونسکو بسیار ساده است اما در پس این سادگی، مفاهیم عمیق فلسفی نهفته شده است که از دیدگاه ابزورد نویسنده می‌آید. همین است که آثار به‌ظاهر مضحک و پیش‌پاافتاده‌ی او را تبدیل به نوشته‌هایی عمیق، فلسفی، و گاه حتی اسرارآمیز و تراژیک می‌کند. این از ویژگی‌های تئاتر ابزورد است.

تئاتر ابزود مثل این است که بچه‌ی کوچک فامیل را به دست‌تان بسپرند و از شما بخواهند تا موقعی که والدین کودک سر برسند با او لگو بازی کنید. شما مشغول ساختن برجی از لگو می‌شوید و درست هنگامی که می‌خواهید آخرین قطعه‌ی لگو را در جایی قرار دهید که نوک برج را می‌سازد، کودک شر و سربه‌هوای فامیل دستش را بالا می‌برد و کل سازه‌ی لگویی شما را متلاشی می‌کند. حال تصور کنید که تمام روز، ده‌ها و صدها بار مشغول انجام این بازی با کودک فامیل باشید و هربار همین اتفاق رخ دهد. چه حالی به شما دست می‌دهد؟ این احساسی است که ابزوردگرایان نسبت به زندگی دارند و آن را روی صحنه‌ی تئاتر نیز به نمایش می‌گذارند.

در برابر چنین فرسایشی که کودکی چنین شر و اصلاح‌ناپذیر برای ما ایجاد می‌کند ما تنها یک راه مقابله داریم و آن خندیدن و لذت بردن از بالا رفتن برج لگویی‌مان است، حتی اگر مدام فرو بریزد. ابزوردیسم به ما می‌گوید که زندگی می‌تواند مثل تلاش برای ساختن برجی باشد کنار دست کودک حرف گوش نکنِ فامیل؛ همان‌قدر پوچ، بیهوده و ناامیدکننده. بنابراین تنها راه نجات ما، لذت بردن از همین لحظات تکراری است.

این همان کاری است که یونسکو و سایر نویسندگان ابزورد در آثار خود انجام می‌دهند. پر کردن فضای نمایشی از لحظات تکرارشونده و به‌ظاهر بی‌معنی که راه به جایی نمی‌برند و صحنه‌ها یا شخصیت‌های نمایشی را به پیشرفت جدیدی نمی‌رسانند از جمله تلاش‌های آنان برای انتقال این مفاهیم به مخاطب است. جالب آن است که چنین تلاش‌های در فضایی بی‌حاصل، کرختی هزل‌آمیزی را به بار می‌آورد که تم اصلی بسیاری از آثار یونسکو است.

همان‌طور که در لحظات بازی با لگوها مدام از خود می‌پرسید: «چرا دارم این کار را انجام می‌دهم؟» هنگام مطالعه‌ی کتاب آینده در تخم‌ مرغ‌هاست و دو نمایشنامه دیگر نیز بسیار پیش خواهد آمد که از خود بپرسید: « چرا دارم به مطالعه‌ی این اثر ادامه می‌دهم؟» اما مخاطب تئاتر ابزورد بودن مثل این است که یک ماهی قرمز کوچولو باشید که هر سه ثانیه از خود بپرسید که: «یعنی دارم به کدوم سمت شنا می‌کنم؟» و در جواب به خود یادآوری کنید که: «چه اهمیتی داره؟ شنا کردن برام لذت‌بخشه!»

کتاب آینده در تخم مرغ‌هاست و دو نمایشنامه دیگر ترجمه‌ی سحر داوری است و وظیفه‌ی انتشار آن را نیز نشر بیدگل برعهده داشته است.

اقتباس سینمایی از کتاب آینده در تخم مرغ‌هاست و دو نمایشنامه دیگر

واسیلیس اویکومونو در سال 2018 با اقتباس از نمایشنامه‌ی ژاک و اطاعت به ساخت مجموعه‌ی تلویزیونی‌ای از این اثر و با همین نام (Jack or Submission) پرداخته است. شیوه‌ی اقتباسی او غیرآزاد بوده است و طرح نمایشی اثر او تطابق بسیاری با نمایشنامه‌ی یونسکو دارد.

کتاب آینده در تخم‌ مرغ‌هاست و دو نمایشنامه دیگر برای چه کسانی مناسب است؟

علاقه‌مندان به مطالعه‌ی نمایشنامه‌های ابزورد می‌توانند از مطالعه‌ی این کتاب که دربردارنده‌ی سه نمایشنامه‌ی تک‌پرده‌ای از اوژن یونسکو است لذت فراوانی ببرند.

در بخشی از کتاب آینده در تخم مرغ‌هاست و دو نمایشنامه دیگر می‌خوانیم

روبرت مادر: (به همسرش) اون بهتره خفه شه.
ژاکلین: (به زوج همسرش) شما چی می‌گین؟
روبر پدر: هیچی، یا بهتره بگم، از خوبی‌های شما می‌گیم عزیزم...
ژاک پسر و روبرت: (هنوز تنگ هم چمباتمه زده‌اند.) پیش پیش پیش‌ش‌ش‌ش‌شی... خر... خر... خر...
روبرت مادر: به نظر من که این دوتا خیلی مامانی‌ان.
ژاک پدر: این دقیقاً همون چیزیه که من، به نام سنت‌های دیرین، به‌خاطرش سرزنششون می‌کنم... اون‌قدر که بایدوشاید مامانی بوده‌ن، الآن دیگه دارن شورش رو درمی‌آرن...
ژاکلین: اونها جز این چیزی نیستن.
ژاک پسر و روبرت: (مثل قبل) پیش پیش‌ش‌ش‌شی... خرخرخرخر...
ژاک پدر: (به روبر پدر) آقا سه سال می‌شه که عقد بسته شده! از اون موقع تا حالا اون‌ها همین‌جا مدام در حال پیشی‌بازی‌ان، ما هم وایساده‌یم تماشاشون می‌کنیم، هیچ نتیجه‌ای هم نداره.