کتاب بر شانه‌های غول: مباحثات علمی یوهانس کپلر پیرامون هماهنگی جهان

کتاب بر شانه‌های غول: مباحثات علمی یوهانس کپلر پیرامون هماهنگی جهان به قلم استیون هاوکینگ، فیزیکدان برجسته‌ی انگلیسی، دومین مجلد از مجموعه‌ای‌ست که به بررسی زندگی و خدمات دانشمندان و فیزیک‌دانان بزرگ می‌پردازد. اثر ارزشمند استیون هاوکینگ در حکم یادآوری برای ماست که آسایش امروز را مدیون همان انسان‌هایی هستیم که از وقایع ساده‌ اطراف خود به راحتی نگذشتند و با تلاش بی‌وقفه و شبانه‌روزی خود، خدمات بزرگی به بشریت کردند.

درباره‌ی کتاب بر شانه‌های غول: مباحثات علمی یوهانس کپلر پیرامون هماهنگی جهان

بشر امروز، از یوهانس کپلر (Johannes Kepler) دانشمند زاده‌ی کشور آلمان، به‌عنوان پدر علم ستاره‌شناسی نوین یاد می‌کند. او تحقیقاتی گسترده و دقیق درباره‌ی ستارگان و سیارات داشت که براساس آن‌ها، قوانین معروف کپلر را ارائه کرد. قوانینی که با عنوان قوانین سه‌گانه‌ی کپلر در علم ستاره‌شناسی شناخته می‌شوند و در کیهان‌شناسی مدرن اهمیت زیادی دارند. و البته پس از کپلر، این آیزاک نیوتن بود که به کمک این سه قانون، توانست قانون گرانش زمین را کشف کند و اهمیت کار کپلر را نیز بیش از پیش مشخص سازد. کپلر دوران کودکی نسبتاً سختی داشت که در فقر و تنگدستی سپری شد. سه تن از برادران و خواهران او در سن پایین از دنیا رفتند اما خود یوهانس برای تحصیل به مدرسه‌ی طلاب پروتستان رفت و آنقدر بااستعداد ظاهر شد که استادانش او را روانه‌ی دانشگاه توبینگن کردند. این مرد بزرگ با وجود سختی‌ها و مشقات فراوانی که در زندگی داشت، هرگز علاقه‌‌ی خود را به علم و اندازه‌گیری از دست نداد و در نهایت به یکی از دانشمندان بزرگ زمان خودش و البته تاریخ تبدیل شد.

در ادامه‌ی جلد اول مجموعه‌ی «بر شانه‌های غول»، که در آن به زندگی‌نامه‌ی دانشمند نامدار ایتالیایی، گالیلئو گالیله و مباحثات علمی او پرداخته شده بود، استیون هاوکینگ (Stephen Hawking) فیزیکدان و اخترشناس معروف انگلیسی این بار به زندگی شخصی کپلر پرداخته و پس از ارائه‌ی یک بیوگرافی کوتاه از او، چکیده‌ای از اثر معروفش با عنوان «هماهنگی‌های جهان» را آورده است. در این کتاب، او به ارتباط بین موسیقی و حرکات و چرخش‌های سیارات پرداخته و به زیباترین شکل ممکن که هماهنگی‌های جهان را به یاد می‌آورد، آن‌ها را به هم ارتباط داده است. به ادعای هاوکینگ اگر قرار باشد جایزه‌ای به شخصی اهدا شود که در طول تاریخ، خود را وقف دقت مطلق کرده باشد، منجّم آلمانی، یوهانس کپلر است که لایق دریافت چنین جایزه‌ای است.

انتشارات سبزان دومین مجلد از مجموعه‌ی بر شانه‌های غول، یعنی کتاب بر شانه‌های غول: مباحثات علمی یوهانس کپلر را با ترجمه‌ی مریم توفیقی منتشر کرده و در اختیار خوانندگان علاقه‌مند این حوزه قرار داده است.

نکوداشت‌های مجموعه‌ی بر شانه‌های غول

• با مطالعه‌ی این کتاب حتی در تاریکی هم به این آگاهی رسیده‌ام که پیش‌تر هیچ نمی‌دانستم. این‌که چنین مردانی، بدون ابزارهای موجود در دنیای امروز، توانسته‌اند به چنین نظریه‌ها و اکتشافاتی دست پیدا کنند، مایه‌ی حیرت است. این کتاب بسیار بسیار بزرگی است و احتمالاً زمان زیادی طول خواهد کشید تا دوباره بتوانم آن را بخوانم، اما من بسیار خوشحالم که سراغش رفتم و مطلقاً پشیمان نیستم. (جوزف شیوتو، نویسنده)
• هاوکینگ، فیزیکدان مشهور، در این کتاب روشنگر، آثار کلاسیک فیزیک و نجوم را گردآوری کرده است که در زمان خود، درک بشر از جهان را متحول کردند. او این آثار را به زیبایی هرچه تمام‌تر با زبان ساده بازگو کرده و باعث تأثیرگذاری بیشتر آن‌ها شده. (Publishers Weekly)
• این مجموعه با زبانی ساده به رشته‌ی تحریر درآمده و می‌توان آن را به‌عنوان یک مدخل فکری برای خوانندگان غیرمتخصص در علم ریاضیات در نظر گرفت، اگرچه برخی از مطالب نیز ساده‌تر هستند. هاوکینگ یک مقدمه‌ی بیوگرافی برای هر یک از غول‌های علم فیزیک آورده و بعد مطالب کتاب‌هایشان را بدون کم‌وکاست شرح داده است. (گیلبرت تیلر، فهرست کتاب)

درباره‌ی مجموعه‌ی بر شانه‌های غول

این مجموعه شامل نظریات و مباحثات علمی پنج غول نجوم و فیزیک، نیکلاس کوپرنیک، گالیلئو گالیله، یوهانس کپلر، آیزاک نیوتن و آلبرت انیشتین است. در این پنج کتاب، استیون هاوکینگ ضمن ارائه‌ی بیوگرافی مختصری از هریک از این دانشمندان، به شرح و بررسی آثار معروف آن‌ها یعنی «درباره‌ی انقلاب‌های کرات آسمانی» اثر کوپرنیک، «گفت‌وگوهای مربوط به دو علم جدید» اثر گالیلئو گالیله، «هارمونی‌های جهان» نوشته‌ی یوهانس کپلر، «اصول» اثر آیزاک نیوتن و «نظریه‌ی نسبیت» اثر آلبرت انیشتین پرداخته است.

کتاب بر شانه‌های غول: مباحثات علمی یوهانس کپلر پیرامون هماهنگی جهان برای چه کسانی مناسب است؟

اگر به ستاره‌شناسی و مباحث فیزیکی مرتبط با آن علاقه‌مند هستید، پیشنهاد می‌کنیم مطالعه‌ی کتاب پیش رو را از دست ندهید.

در بخشی از کتاب بر شانه‌های غول: مباحثات علمی یوهانس کپلر پیرامون هماهنگی جهان می‌خوانیم

اگر قرار باشد جایزه‌ای به شخصی اهدا شود که در طول تاریخ، خود را وقف دقت مطلق کرده باشد، منجم آلمانی، یوهانس کپلر، باید نامزد دریافت آن باشد. کپلر آن‌قدر در اندازه‌‏گیری غرق بود که حتی دوره‌‏ای که در شکم مادر خود بود را به دقیقه محاسبه کرد، 224 روز و 9 ساعت و 53 دقیقه. (او پیش از موعد متولد شده بود). بنابراین جای تعجب نیست که بگوییم آن‌قدر از پژوهش‌‏های نجومی‏‌اش رنج کشید تا سرانجام دقیق‌ترین جداول نجومی زمان خویش را به دست آورد، که البته همان جدول‏‌ها احتمالاً منجر به پذیرش نظریه‌‏ی خورشید مرکزی نظام سیاره‌‏ای شد.

همانند کپرنیک که کارهایش به او الهام می‏‌شد، کپلر فردی کاملاً مذهبی بود. او مطالعات پیوسته‏‌اش درباره‏‌ی ویژگی‌‏های جهان را با دیدِ انجام وظیفه‌‏ی دینی برای درک همین جهانی که خداوند خلق کرده می‏‌نگریست. اما برخلاف کپرنیک، زندگی کپلر فاقد آرامش و پر از تنش بود. او همواره دچار تنگدستی بود و اغلب برای انتشار تقویم‌‏های نجومی و جداول ساعات روز در رفت و آمد بود. همین تقویم‌‏ها بعدها، وقتی پیش‏‌بینی‌‏هایش تقریباً درست از آب درآمدند، بعضی جاها باعث بدنامی‌‏اش شدند. همچنین کپلر از مرگ زودهنگام چند فرزند خود رنج می‏‌کشید و نیز از آبروریزی به خاطر دفاع از مادر غیرعادی خود، کاترین، که به جادوگری مشهور بود و در واقع روی میز قمار زاییده شده بود، در عذاب بود.

کپلر وارد یک سری روابط بسیار پیچیده شد، بخصوص با تیکو براهه، که رصدگری ماهر با چشم غیرمسلح بود. براهه سال‏‌های زیادی از عمر خویش را صرف ثبت و اندازه‏‌گیری اجرام آسمانی نمود، اما فاقد مهارت‌‏های ریاضی و تحلیلی بود که برای فهم حرکت سیاره‌‏ای نیاز است. براهه که مرد متمولی بود، کپلر را استخدام کرده بود تا مشاهدات و رصدهایش از مدار مریخ (که منجمان را سال‏‌ها سردرگم کرده بود) را برای همگان قابل‌فهم نماید. کپلر با تلاش‌‏های فراوان خود، اطلاعات براهه درباره‏‌ی حرکت مریخ را روی یک بیضی به تصویر درآورد و این موفقیت، به مدل کپرنیکی نظام خورشید مرکز اعتبار ریاضی بخشید. کشف مدارهای بیضوی آغازگر دوره‌‏ی جدیدی در نجوم شد. حالا دیگر حرکت سیارات قابل پیش‌‏بینی بود.