کتاب بهشت و دوزخ در باور بابلیان باستان

کتاب بهشت و دوزخ در باور بابلیان باستان نوشته‌ی آلفرد ارمیا، اعتقادات بابلیان باستان را درباره‌ی جهان آخرت بر اساس یافته‌های علمی و باستان‌شناسانه مورد بررسی قرار می‌دهد. با خواندن این کتاب، شما درباره‌ی بسیاری از اعتقادات جالب بابلیان که در اساطیر نیز به آن‌ها اشاره شده است، اطلاعات جالبی کسب می‌کنید. در انتهای کتاب نیز، مطلب قابل توجهی درباره‌ی روانشناسی پیش‌پنداشت‌های مردم بابل از معاد وجود دارد.

درباره‌ی کتاب بهشت و دوزخ در باور بابلیان باستان

تمدن بابلی را یکی از قدیمی‌ترین تمدن‌های جهان می‌دانند که در بین‌النهرین شکل گرفت و گسترش یافت. باورهای موجود در این تمدن، در ادیانی نظیر یهودیت نیز قابل رهگیری است. از تمدن بابلی اطلاعات دقیقی در دسترس نیست چرا که همه‌ی علم ما، از سنگ‌نوشته‌ها و آثار باستانی محدودی است که طی هزاران هزار سال باقی مانده است. حالا اگر بخواهیم این علم و دانش را در مورد مسئله‌ای به پیچیدگی اعتقادات مردم در مورد آخرت بررسی کنیم، به نتایج بسیار کمتری خواهیم رسید؛ چرا که کاهنان بابلی و ایزدان آن، برخلاف مصریان، بیش از آن که به مسئله‌ی پس از مرگ اهمیت ویژه دهند، زندگی و زندگان را مورد توجه قرار می‌داده‌اند و اعتقاد به دنیای بعد از مرگ، بیش از این که دغدغه‌ی اهالی قدرت باشد، از تلاش‌های فکری مردم عادی برای درک و کنار آمدن با مرگ ریشه می‌گرفت! با این وجود، کتاب بهشت و دوزخ در باور بابلیان باستان (The Babylonian Conception of Heaven and Hell) اطلاعات خود را از آثار باستانی و همین‌طور آثار ادبی و روایی به جا مانده از تمدن بابل، برای شناخت بهتر این تمدن، به مخاطبان ارائه می‌دهد.

آلفرد ارمیا (Alfred Jeremias)، یکی از محققان به‌نام در حوزه‌ی ادیان باستانی شرق بود. او کتاب‌ها و مقالات متعددی را در این زمینه بر اساس یافته‌های علمی دوران خود نوشته است. کتاب بهشت و دوزخ در باور بابلیان باستان نیز تلاشی در راستای شناساندن اعتقادات و آیین‌های دوران بابلیان به پژوشگران و علاقه‌مندان این حوزه است. این کتاب، را جعفر کریمی به فارسی برگردانده و در ابتدای کتاب، مقدمه‌ای کامل و خواندنی درباره‌ی نگاه مردمان جوامع ابتدایی درباره‌ی مرگ و جهان آخرت دارد. این مقدمه، می‌تواند دیدگاه وسیعی را نسبت به این موضوع به شما بدهد و ذهنتان را برای خواندن کتاب آماده کند.

نویسنده، در ادامه‌ و مقدمه‌ی کتاب خود، مطالب مفیدی را درباره‌ی منابع و مراجع مورد استفاده در حوزه‌ی تحقیقی این کتاب و فرهنگ و تمدن بابلیان ارائه می‌دهد و سپس موضوعات متعددی درباره‌ی مرگ، آیین‌های تدفین و سوگواری، گورستان‌ها، جهان مردگان، خصوصیات دوزخ از نگاه بابلیان، ایزدان و شیاطین جهان مردگان، ارتباط با مردگان، بهشت و خصوصیات آن و... مطرح می‌کند. در انتهای کتاب نیز، در بحثی خواندنی، روانشناسی پیش‌پنداشت‌های مردم بابل از معاد مورد بررسی قرار می‌گیرد. کتاب بهشت و دوزخ در باور بابلیان باستان را انتشارات امید سخن به چاپ رسانده است.

کتاب بهشت و دوزخ در باور بابلیان باستان برای چه کسانی مناسب است؟

کتاب بهشت و دوزخ در باور بابلیان باستان برای همه‌ی علاقه‌مندان به تاریخ و فرهنگ دوران باستان و باستان‌شناسی مفید است.

در بخشی از کتاب بهشت و دوزخ در باور بابلیان باستان می‌خوانیم

بی‌شک، فن جادویی غیب‌گویی و ارتباط با ارواح مردگان، جایگاهی بس والا را در میان فنون جادوگری کاهنان بابلی داشته است. مجموعه‌ای از متون اساطیری نشان می‌دهند که صحنه‌هایی نظیر صحنه‌ی میان «شائول و زن جادوگر اهل عَیندُر» برای مردم بابل نیز شناخته‌شده بودند. در میان فهرستی از مشاغل گوناگون کاهنان، به مناصبی چون جن‌گیری و خارج ساختن ارواح مردگان از تن تسخیرشدگان برمی‌خوریم. کاهنی که روح مردگان را احضار می‌کند و «شایلو» یعنی بازجوی روح مردگان است. تا جایی که از ادبیات مذهبی سر درمی‌آوریم، نمونه و موردی از بازجویی کننده مردگان به چشم نمی‌خورد. از سوی دیگر، تشریفات احضار ارواح، ظاهراً در سطور پایانی سفر الهه‌ی ایشتار به دوزخ توصیف گشته، ولو معنی و مفهوم دقیق آن تا حدی در هاله‌ای از ابهام مانده است. در سطورِ پایانی سفر ایشتار گفته‌شده که در موسم جشن «تموز»، مردگان می‌بایست از گور برخاسته یا روح‌شان احضار شود و از رایحه‌ی دل‌انگیز قربانی استشمام کنند. از این مورد می‌توان چنین استنباط کرد که جشن «تموز»، با احضار شکوهمند ارواح مردگان برگزار می‌شد.

در بخش پایانی حماسه‌ی گیلگمیش، نمونه‌ای از چگونگی احضار ارواح دیده می‌شود. گیلگمیش به هنگام مراجعت از نزد نیای خود و در معیت دوست خود، مرثیه‌ای سوزناک را در احوال دوست درگذشته خود، «ائابانی» سر می‌دهد که در حقیقت وارد قلمرو سایه‌ها [مراد از این استعاره، مردن ائاباتی می‌باشد. م] شده است. در هر بیست مایل، آن دو نوحه‌سرایی می‌کردند؟ و در هر سی مایل، آن‌ها مجلس یادبودی به یاد و خاطره دوست درگذشته خود برپا می‌کردند. او از معبدی به معبد دیگر می‌رفت و نوحه‌سرایی می‌کرد و شکوه می‌نمود که هیچ بیماری مهلکی، دوستش را نکشته و هیچ دشمنی، وی را در میدان جنگ از پای درنیاورده است، بلکه این دنیای مردگان بوده که وی را به کام خود فروبرده است. عاقبت امر او به نزد ایزد دنیای مردگان به‌سوی خدای نرگال بازگشت. در این هنگام «ائا» بدو گفت: به گور او ضربه بزن؟ (تا گور باز شود و روح «ائابانی» بتواند از دنیای مردگان بیاید.) وقتی نرگال پهلوان این را شنید، به گور ضربه‌ای نواخت؟ دروازه‌ی جهان مردگان گشوده شده و روح «ائابانی» یک‌راست از زمین، چونان نسیم بادی خارج شد.