کتاب آپرکات: یک کمدی خطرناک

کتاب آپرکات: یک کمدی خطرناک نوشته‌ی محمدرضا قلی پور برداشتی طنزآلود و انتقادی از وضعیت اجتماعی ایران در دهه‌ی نود است. این نمایش‌نامه‌ی گروتسک درباره‌ی نغمه، بوکسوری جوان است که به‌خاطر بلاهت‌های همسرش الیاس باید هرروز روی رینگ زندگی با مشکلات ریزودرشت مواجه شود. دیالوگ‌های کمیک، موقعیت‌های متناقض دراماتیک و ضدکلیشه‌ی موجود در رابطه‌ی زن و مرد جوانِ کتاب، مخاطب را می‌خنداند و به فکرکردن وامی‌دارد.

درباره‌ی کتاب آپرکات: یک کمدی خطرناک

در ژانر گروتسک، هنرمند بر کشمکش و ناهماهنگی، خنده‌دار و هراس‌آور بودن موقعیت، اغراق و ضد کلیشه‌ها تأکید دارد تا مخاطب افزون بر مواجهه با وضعیت کمیک، بغرنج بودن شرایط را نیز درک کند. بر اساس این تعریف، احتمالاً می‌توان فهمید که چرا تنها تعدادی انگشت‌شمار از آثار طنز در سینما، تئاتر و ادبیات ایران ماندگار شدند و دیگر هیچ فیلمی مانند «ای ایران» ناصر تقوایی و «اجاره‌نشین‌ها»ی داریوش مهرجویی نتوانست مورد استقبال چند نسل از مردم قرار بگیرد. بااین‌حال، تئاتر به‌خاطر برخورداری از امکانات گسترده‌تر و نوع خاص مخاطبش، مدیومی مناسب‌تر برای خلق فضاهای گروتسک است و در همه‌ی این سال‌ها، آثار متعددی در این ژانر نوشته شده و روی صحنه رفته است.

کتاب آپرکات: یک کمدی خطرناک، ازاین‌منظر، نمونه‌ای از نمایش‌نامه‌های گروتسک به‌حساب می‌آید و محمدرضا قلی‌پور با ترسیم فضایی پارادوکسیکال از زندگی یک زن و مرد جوان، به آفرینش مجدد این فضا در نمایش‌نامه‌نویسی ایران می‌پردازد. داستان درباره‌ی نغمه، بوکسور و استادِ دانشگاه تربیت‌بدنی است که همسرش الیاس ارثیه‌ی خانوادگی او را بر باد داده و بعد هم با تصمیمی احمقانه، جعبه‌های پر از کرم‌های خاکی را به خانه آورده تا کود پرورش دهد. در ادامه نیز شخصیت‌هایی دیگر وارد داستان می‌شوند و موقعیت ابزورد قصه، پررنگ‌تر و بر ابعاد کمیک و تراژیک ماجرا افزوده می‌شود. دست‌آخر اما، آنچه اهمیت دارد، تلاش نغمه برای اثبات خود از طریق پیروزشدن در رینگ مسابقه، و سپس خلاص‌شدن از زندگی نکبت‌بارش با الیاس است؛ کسی که روزگاری عشق زندگی‌اش بوده، اما امروز چیزی جز نفرت در دل زن نمی‌کارد. کتاب آپرکات: یک کمدی خطرناک، نوشته‌ی محمدرضا قلی‌پور، به همت نشر آواژ به چاپ رسیده است.

اقتباس‌های هنری از کتاب آپرکات: یک کمدی خطرناک

محمدرضا قلی‌پور نویسنده‌ی کتاب آپرکات: یک کمدی خطرناک، در سال 1398، این نمایش‌نامه را به‌عنوان کارگردان نیز اجرا کرد و طی چند شب نمایشی پُرفروش را با بازی بهروز بقایی، فرشته فرشاد، عماد عابدی، فریناز صراف، و صداپیشگیِ منوچهر والی‌زاده و زهرا داوودنژاد در فرهنگسرای نیاوران تهران روی صحنه برد.

کتاب آپرکات: یک کمدی خطرناک مناسب چه کسانی است؟

این کتاب به دوستداران نمایش‌نامه‌های ایرانی، و علاقه‌مندان به ژانر گروتسک و طنز سیاه پیشنهاد می‌شود.

با محمدرضا قلی‌پور بیشتر آشنا شویم

محمدرضا قلی‌ پور دانش‌آموخته‌ی رشته‌ی ادبیات نمایشی است که به‌عنوان نمایش‌نامه‌نویس و کارگردان تئاتر فعالیت می‌کند. او که سال 1397 با اجرای نمایش «تروکاژ» موردتوجه علاقه‌مندان هنرهای نمایشی قرار گرفت، چند اثر نمایش‌نامه‌ای نوشته که ازجمله بهترین آن‌ها می‌توان به کتاب‌های «رژه‌ی پنگوئن‌ها»، «سگ‌خوری»، «پاورقی» و کتاب حاضر اشاره کرد.

در بخشی از کتاب آپرکات: یک کمدی خطرناک می‌خوانیم

نغمه: من واسه بی‌شعوری تو دیشب بازیمو باختم.
الیاس: چون من بی‌شعورم، تو باختی؟
فرزاد: خدا کمکت نکرده باختی.
نغمه: اگه خدا اینو از تو زندگیم بر می‌داشت، بزرگ‌ترین کمکو می‌کرد.
فرزاد: تو سرازیری خدا خیلی کمک می‌کنه ولی تو سر بالایی فقط نگاه می‌کنه.
نغمه: از وقتی این اومده تو زندگیم، جز سربالایی هیچی نبوده. خدایا آخه تا کی می‌خوای فقط نگاه کنی؟
الیاس: پول پمپو که جور کردم. الان هم شوفاژ داریم، هم حموم.
نغمه: از کجا جور کردی؟ چی از تو خونه بردی فروختی؟
الیاس: نغمه روت می‌شه؟
نغمه: نه شرمنده‌ی مردونگیتم نکبت خان.
الیاس: از فرزاد گرفتم.
نغمه: دروغ نگو.
الیاس: تأیید کن فرزاد.
فرزاد: آره. من که به همه پول قرض می‌دم، دیوونه‌م؟