یکی از مباحث پراهمیت همیشگی در علم مدیریت، میزان انگیزه کارمندان است، چرا که در بهبود عملکرد فردی خود کارمند و عملکرد کلی سازمانی که در آن فعالیت میکند بسیار موثر است. کتاب خدمت عمومی: انگیزانندهها و راهبردها نوشتهی یوسف محمدی مقدم، ندا کاوند و الناز دانشور عامری، تمرکز خود را بر نظریه انگیزه خدمت عمومی استوار کرده است و میکوشد مدیران بخش دولتی را به سوی عملکردی نتیجهبخشتر سوق دهد.
درباره کتاب خدمت عمومی: انگیزانندهها و راهبردها
در طی سالیان مدیران و نظریهپردازان مدیریت تلاش کردهاند عوامل انگیزه دهنده فردی و سازمانی را شناسایی و آنها را برای نتیجهگیری بهتر به کار گیرند. از بین نظریههای متعددی که مطرح شدند، برخی میان فاکتورهای انگیزشی بخش عمومی و خصوصی تفاوت قائل میشوند و برای کارکنان بخش عمومی انگیزههای خاصی در نظر میگیرند.
یکی از این نظریههای طرحشده در باب تمایز کارکنان بخش عمومی و خصوصی تئوری عاملیت و انتخاب عمومیست. این نظریه بر حداکثرسازی منافع فردی در سازمانهای عمومی اشاره دارد. نکته جالب در این است که نظریههای دیگری اساس این تئوری را به لرزه درآوردهاند؛ مثلا نظریه «انگیزه خدمت عمومی». این نظریه در حقیقت اصلیترین موضوعی است که کتاب خدمت عمومی بر شرح و بسط آن تمرکز میکند.
این نظریه را نخستین بار پری و وایز در سال 1990 مطرح کردند تا به واسطه آن تفاوت مدیران و کارکنان بخش خصوصی و عمومی را توضیح دهند. تئوری انگیزه خدمت عمومی میل فردی شخص برای پاسخگویی به انگیزههایی است که بهشکل خاص یا اساسی در ارگانهای عمومی وجود دارند. کارمندانی که از انگیزه خدمت عمومی برخوردارند مهرههای ارزشمندی برای ارگانی که در آن به انجام وظیفه مشغولند به حساب میآیند؛ چرا که در اثربخشی و عملکرد مثبت بیشتر سازمان نقش مهمی ایفا میکنند. وجود ویژگیهای رفتاری مشخصی مانند تعهد سازمانی، رضایت شغلی، پشتکار و عملکرد بالا سبب میشود جذب و نگهداری این کارکنان برای مدیران سازمانهای عمومی اهمیت ویژهای داشته باشد.
آنچه گروه نویسندگان کتاب خدمت عمومی: انگیزانندهها و راهبردها، یوسف محمدی مقدم، ندا کاوند و الناز دانشور عامری، سعی در توضیح و تشریح بهتر آن دارند اهمیت بهرهگیری از نظریه انگیزه خدمت عمومی توسط مدیران بخش عمومی است. آنها معتقدند بهکارگیری این نظریه بخش مهمی از مدیریت دولتی است که مدیران منابع انسانی عمومی قادرند از آن به عنوان ابزاری برای پیشرفت سریعتر و بهبود عملکرد سازمانی خود استفاده کنند.
مؤلفین این اثر در قالب فصلهای متعدد با توجه به مفهوم، فلسفه و منطق اصلی انگیزه خدمت عمومی، تاریخچه و معنای این نظریه را معرفی میکنند، و لزوم و اهمیت آن، همچنین پیشامد و پیامدهایی که میتوان از بهکارگیری این تئوری انتظار داشت را بررسی میکنند.
کتاب خدمت عمومی: انگیزانندهها و راهبردها مناسب چه کسانی است؟
این کتاب را به دانشجویان رشتههای مرتبط با مدیریت دولتی و مدیران بخش عمومی که در صدد نتیجهبخشی بهتر سازمان خود هستند پیشنهاد میکنیم.
در بخشی از کتاب خدمت عمومی: انگیزانندهها و راهبردها میخوانیم
دومین وظیفه اصلی، مدیریت مولفههای درونی است. این کار، تامین نیروی انسانی، ایجاد ساختارها و سیستمهای لازم برای دستیابی به هدفهای تعیین شده توسط استراتژی را در بر میگیرد.
اداره امور دولتی سنتی بذل کوشش در وظیفه «مدیریت مولفههای درونی» را ضروری میدانست اگرچه در بسیاری موارد، شیوههای مورد پسند آن اجرای کامل این وظیفه را هم مقدور نمیساختند. بدون تردید اداره کنندگان امور دولتی باید اداره خود را سازمان میدادند: کارمند به استخدام در میآوردند، آنها آموزش و ترفیع میدادند و سایر جنبههای سیستم پرسنلی را به اجرا در میآوردند، لیکن همواره کنترل عملکرد، نسبتا ضعیف بود. این جنبه نیز به طور متنابهی با کوششهای مختلفی که برای اندازهگیری عملکرد ادارات و کارکنان به عمل آمده، تغییر یافته است این مرحله شامل سه بخش میباشد:
الف) سازماندهی و تامین نیروی انسانی در سازماندهی مدیر، ساختار واحدها و قسمتها با اختیارات و مسئولیتهای تفویض شده و دستورالعمل (برای اجرا و هماهنگی فعالیتها) پدید میآورد. درتامین نیروی انسانی، سعی دارد افراد مناسب را در پستهای کلیدی جای دهد.
ب) هدایت کارکنان و نظام مدیریت منابع انسانی: ظرفیت سازمان در درجه نخست در کارکنان و مهارت دانش آنها نهفته است. نظام مدیریت منابع انسانی به جذب، انتخاب، جامعه پذیری، آموزش، تنبیه و اخراج سرمایه انسانی سازمان میپردازد. این سرمایه انسانی در واقع، ظرفیت عملیاتی سازمان برای دستیابی به هدفها و پاسخ دادن به خواستههای مدیران است.
ج) کنترل عملکرد: نظامهای مختلف اطلاعاتی مدیریت - شامل بودجههای سرمایهای و عملیاتی حسابها، گزارشها، و سیستمهای آماری، ارزیابی عملکرد و ارزیابی محصول - مدیران را در اتخاذ تصمیم و اندازهگیری پیشرفت به جانب هدفها، یاری میکند (هیوز، 1398)
بله



















