کتاب سالومه: یک تراژدی در یک پرده

اسکار وایلد نمایشنامه‌نویس برجسته‌ی انگلیسی در کتاب سالومه: یک تراژدی در یک پرده، روایتگر داستان دخترخوانده‌ی والی یهودیه است و ماجرای زنی اغواگر را روایت می‌کند که در ازای رقص در یک مهمانی، درخواست هولناک و عجیبی از پدرخوانده‌اش می‌کند.

درباره‌ی کتاب سالومه:

سالومه دخترخوانده هرودوس دوم و هرودیاس، با برادرخوانده‌ی هرودوس - هرودیس آنتیپاس - ازدواج می‌کند. در عهد جدید از وی به عنوان زنی فریبنده یاد می‌شود که موجب مرگ یوحنای مقدس (یحیی پسر زکریای پیامبر) می‌گردد. زن اغواگر در مهمانی مخصوص، با رقص‌اش پدرخوانده و مهمانان را سرگرم می‌کند و به تحریک مادرش، سر یوحنا (یحیی) را بر روی سینی از پدرخوانده‌اش می‌خواهد.

یحیی پسر زکریا به عنوان مردی جذاب و زیبا شناخته می‌شود. در این نمایشنامه، سالومه زنی‌ست که همواره طالب عشق یحیی بوده اما ناکام می‌ماند و به جای مهر و محبت و نوازش، همیشه دشنام و نفرین نصیبش می‌شود. او به جایی می‌رسد که دیگر مرز میان عشق و نفرت را نمی‌شناسد و سر یحیی را درخواست می‌کند.

اصل داستان سالومه از عهد جدید می‌آید. اسکار وایلد (Oscar Wilde) اولین بار در کتاب سه افسانه اثر گوستاو فلوبر، با این ماجرا آشنا شده است. او بعدها با خواندن نوشته‌ای از یوریس کارل هویسمانس درباره‌ی نقاشی سالومه اثر گوستاو مورو در کتاب بیراه بار دیگر به سوی این داستان جذب می‌شود. تأثیرپذیری وایلد از مترلینگ و مالارمه و هاینه در این اثر کاملاً مشهود است.

نسخه‌ی اصلی این نمایشنامه به زبان فرانسوی به نگارش درآمده و در سال 1891 چاپ شده است. وایلد در این خصوص که به چه دلیل نمایشنامه سالومه (Salome: the tragedy in one act) را به زبان فرانسوی نوشته است، می‌گوید: «ابزاری است که می‌دانم در فرمان دارم و آن زبان انگلیسی است. ابزاری دیگر نیز بود که تمام زندگی‌ام به آن گوش داده‌ بودم و می‌خواستم یک بار آن را در دست گرفته ببینم که آیا می‌توانم از آن چیزی زیبا بیرون بکشم یا نه.»

سارا برنارد بازیگر مشهور انگلیسی آن دوره، قصد داشت این نمایشنامه را به روی صحنه ببرد اما دربار انگلستان به این دلیل که در این اثر شخصیت‌های کتاب مقدس حضور دارند و قانون چنین چیزی را اجازه نمی‌دهد، مانع از اجرای این نمایش شد و این نمایشنامه تا سال 1931 به اجرای عمومی درنیامد؛ با این حال این اثر در کل اروپا انتشار یافت و طرفداران بسیاری پیدا کرد.

برخی اقتباس‌ها از کتاب سالومه:

ریشارد اشتراوس براساس ترجمه‌ی آلمانی این اثر اپرایی به همین نام خلق کرد که به شهرت و محبوبیتی به اندازه‌ی نمایشنامه سالومه دست یافت. آنتوان مریوت آهنگساز فرانسوی هم اپرایی بر اساس متن اصلی این اثر ساخت. فیلم و اقتباس‌های دیگری نیز از این اثر ساخته شده است.

نکوداشت‌های کتاب سالومه:

- این یک دستاورد چشمگیر است که به انگلیسی مدرن واضح و مؤثر نمایشنامه مهمی را ارائه می دهد. این اثر بی‌شباهت به دیدن نقاشی بازسازی شده نیست. (راسل جکسون)

- اسکار وایلد جانی دوباره به نمایشنامه بخشیده است. (Shelf Awareness)

کتاب سالومه برای چه کسانی مناسب است؟

اگر به خواندن نمایشنامه‌های تراژیک و درام علاقه‌مند هستید، این کتاب برای شماست.

با اسکار وایلد بیشتر آشنا شویم:

نویسنده‌ای که هرگز در زمان خودش فهمیده نشد. اسکار وایلد یکی از بزرگ‌ترین نمایش‌نامه‌نویسان عصر ویکتوریا محسوب می‌شود. این نویسنده، شاعر و منتقد انگلیسی - ایرلندی در طول زندگی خود 9 نمایش‌نامه، یک رمان، اشعار متعدد، داستان‌های کوتاه و مقالات گوناگونی در کارنامه‌ی هنری خود به جای گذاشت. او با جنبش زیبایی‌پرستی یا هنر برای هنر همدلی بسیار داشت. رمان مشهور او به نام تصویر دوریان گری از محبوبیت بسیار زیادی برخوردار است. از دیگر آثار معروف این نویسنده‌ی توانمند می‌توان به دوشس پادووا اشاره کرد.

در بخشی از کتاب سالومه می‌خوانیم:

غلام: پرنسس، فرمانروا خواسته‌اند که شما به مهمانی برگردید.
سالومه: من به آن مهمانی برنخواهم گشت.
جوان سوری: مرا عفو کنید پرنسس؛ اما اگر به مهمانی برنگردید اتفاقات ناگواری ممکن است روی دهند.
سالومه: آیا آن پیامبر که گفتید، یک پیرمرد است؟
جوان سوری: پرنسس، بهتر است که به جشن باز گردید. اجازه بدهید که شما را همراهی کنم.
سالومه: آیا آن پیامبر پیر است؟
سرباز اول: خیر بانوی من، او یک مرد جوان است.
سرباز دوم: نمی‌توان مطمئن بود. برخی می‌گویند که او الیاس نبی است.
سالومه: الیاس دیگر کیست؟
سرباز دوم: یک پیامبر مربوط به زمان‌های بسیار دور در این سرزمین، پرنسس.
غلام: ببخشید سرورم، چه پاسخی باید از سوی پرنسس برای جناب فرمانروا ببرم؟
صدای یوحنا: ‌ای سرزمین فلسطین، از اینکه عصای کسی که تو را خُرد می‌کرد شکسته است، شاد مباش؛ زیرا از تخمِ مارِ بزرگ اژدها پدید خواهد آمد و آنچه که از آن متولد می‌شود پرندگان را خواهد بلعید.