کتاب ما برگزیدگان: بیست و پنج گفتگوی خودمانی، با نوجوانان (دوره راهنمایی تحصیلی و دبیرستان)

کتاب ما برگزیدگان حاوی 25 گفتگوی آموزنده‌ برای نوجوانان است. در این گفتگوها، محمدرضا سرشار با عطوفتی دلنشین و زبانی قابل فهم برای نوجوانان سعی دارد تا راه و رسم درست زندگی در اجتماع را به آنان بیاموزد.

درباره کتاب ما برگزیدگان:

پس از آنکه در دوره‌ای از تاریخ کشورمان، در دادن آموزش‌های «مستقیم» به کودکان و نوجوانان افراط شد، این تصویر تفریطی در عده‌ای به وجود آمد که بدون استثناء تمام مطالبی که برای کودکان و نوجوانان است باید به صورت «غیر مستقیم» (شعر و قصه و نمایشنامه و... ‌) باشد. بر همین اساس عده‌ای کوشیدند حتی مطالب کاملاً استدلالی و فکری را نیز در این قالب‌ها بگنجانند. و چون این موضوع عملاً امکانپذیر نبود، حاصل کارشان در این عرصه‌ها، نوشته‌هایی اغلب کشدار، سست و بعضاً لوس، چندش‌آور و کلیشه‌ای و تکراری از آب درآمد که با همۀ بالا و پایین پریدن‌های نویسنده، در نهایت باز همان «مقاله» بود، منتها با رنگ و لعابِ نازکی از داستان.

مشکل این عده از نویسندگان این بود که جدا از بی‌توجهی به ظرفیتِ محدودِ قالب‌هایِ هنری برای بیان برخی مسائل، «خردسال» و «کودک» و «نوجوان» و «دانش‌آموز دورۀ دبیرستان» را از نظر قدرت درک و سلیقه‌ها و گرایش‌ها، یکی تصور می‌کردند! حال آنکه در عین اقرار به اینکه به هر حال قالب‌های هنری از جذابیت‌های بسیاری برای همه، بخصوص کودکان و نوجوانان، برخوردارند نباید از نظر دور داشت که هر یک از مقطع‌های سنّی نام برده شده، دارای ویژگی‌های متفاوتی نیز هست. از جمله اینکه، نوجوانی، «سنین پایه‌ریزی تفکر منطقی» در انسان است. در این سن، شخص اغلب مایل است موضوع‌های اعتقادی و فکری را به شکلی استدلالی و منطقی به او عرضه کنند. او آرمانجو است و به دنبال عقیده‌ای محکم، زیبا و کامل می‌گردد که بتواند آن را چراغ راه خود قرار دهد و از آن پیروی کند و حتی در راهش جان فدا کند. از طرفی، این سن، سن «تکلیف» است. یعنی خداوند، نوجوان را در مرحله‌ای از رشد فکری و جسمی می‌داند که وظایفی هم‌ سطح آدم‌های بزرگ برای او تعیین کرده است.

از همۀ این‌ها که بگذریم، ما در زمانۀ ویژه‌ای زندگی می‌کنیم. در این بُرهه، مسائل سیاسی و اجتماعی‌ای مطرح است که عده‌ای، به حق یا ناحق، کم و بیشْ پای نوجوانان را نیز به این عرصه‌ها کشانده‌اند و آنان را لااقل با بعضی از این مسائل، درگیر کرده‌اند. در نتیجه، به عنوان پادزهری فوری، لازم است اقدامی در این زمینه صورت گیرد.

مجموعه این عوامل، منجر به طرح مسائلی به شکل این سلسله مقاله‌ها شد. البته بعضی از مسائل مطرح شده در این مقاله‌ها، مسائل نوجوانان نیست. اما همین‌ها موضوعاتی هستند که دانستنشان باعث رشد و گسترش فکر نوجوان می‌شوند، و پایه‌های فکری درستی را در ذهن آن‌ها ایجاد می‌نماید که در آینده‌ای نه چندان دور، ثمر خود را نشان خواهد داد.

محمدرضا سرشار در نخستین مقاله‌ این مجموعه با نام «پیش از آنکه دیر شود» با تشبیه فساد و خرابی به لکه‌ی خرابی بر روی میوه تأثیر همنشین بد را یادآور می‌شود، به این صورت که آن لکه بعد از خراب کردن کل میوه، تمام میوه‌های اطراف خود را دچار فساد می‌سازد. او در مقاله‌ای دیگر سعی دارد تا نوجوانان را از بی‌تفاوتی در برابر موضوعات برحذر دارد.

کتاب ما برگزیدگان مناسب چه کسانی است؟

این کتاب به همه‌ی نوجوانانی که می‌خواهند با مهارت‌های درست یک زندگی اجتماعی آشنا شوند، پیشنهاد می‌شود.

در بخشی از کتاب ما برگزیدگان می‌خوانیم:

پس از هر انقلاب، معمولاً فضای کشوری که در آن، انقلاب روی داده است، به شدت سیاسی می‌شود. حزب‌ها و گروه‌های مختلف، با عقیده‌های گوناگون، قد عَلَم می‌کنند. حتی در میان آن عده‌ای که در اصول با یکدیگر هم‌عقیده‌اند، دسته‌بندی‌های کوچک‌تری، در داخل رخ می‌دهد. خلاصه، حزب‌ها، گروه‌ها، گروهک‌ها، و شاخه‌های مختلفی در داخل حزب‌ها و گروه‌ها تشکیل می‌شوند، که هر یک خود را برحق، و دیگران را باطل، فاسد و منحرف می‌شمارد.

سیاسی شدن مردم، به تنهایی، نشانۀ رشد و آگاهی و پیشرفت فکری آن‌هاست، و نباید از آن ترسید. اینکه مردم در سرنوشت کشور خود دخالت کنند و راجع به مسائل آن نظر بدهند، باعث ترقی مملکت می‌شود. اصولاً یک ملتِ دارای شعور سیاسی است که استقلال کشورش را تضمین می‌کند. تنها چنین ملت‌هایی هستند که ممکن است دیگر زیر بار استبداد و استعمار نروند، و آزاد و مستقل باقی بمانند. اما اگر بسیاری از این حزب‌ها و گروه‌ها و گروهک‌ها، دست نشانده یا جیره‌خوار یا طرفدار اَبَرقدرت‌ها و کشورهای خارجیِ مخالفِ مصالح کشور باشند، قضیه صورت دیگری پیدا می‌کند. اگر اعضای حزب یا گروهی هم، در اصلْ مسلمان و طرفدار انقلاب باشند، اما شاخه شاخه شوند و هر شاخه، تنها خودش را ‌آن هم به طور کامل ‌برحق، و شاخه‌های دیگر را به طور کامل، منحرف و خائن و فاسد بداند، باز هم مسئله، شکل دیگری به خود می‌گیرد. چنانچه در برخوردها، پیروزی بر رقیب، اصل، و اسلام و تقوا و... ‌در درجۀ دوم اهمیت قرار بگیرد، دیگر وضع بسیار خطرناک می‌شود.