کتاب ادبیات کودکان، قصه گویی و نمایش خلاق

کتاب ادبیات کودکان، قصه گویی و نمایش خلاق نوشته‌ی پدرام حکیم زاده، شما را با ویژگی‌های ادبیات کودک آشنا می‌کند تا به شکل سنجیده کتاب متناسب با کودکان خود را انتخاب و تهیه کنید. این اثر که ماحصل سه دهه تدریس در دانشگاه‌ها و تدوین مقالات مختلف است، با زبانی ساده و گویا جنبه‌های گوناگون موضوع را برای شما بیان می‌کند که می‌تواند به عنوان مرجعی مناسب برای مدرسین این درس نیز انتخاب شود. کتاب حاضر به مباحثی چون: بازی و کاربرد هنرهای نمایشی، بازی و روانشناسی، ارزش و اهمیت نمایش خلاق، پانتومیم و... می‌پردازد.

در بخشی از کتاب ادبیات کودکان، قصه گویی و نمایش خلاق می‌خوانیم

نمایش عروسکی در مشرق زمین متولد شده و سپس به غرب رفته است یعنی در اصل یک هنر شرقی است که متأسفانه این نمایش چون جنبه‌ هنر عام داشته هیچ‌جا ثبت نشده است. به همین سبب قرن‌های گذشته آن قدر برایش ارزش قایل نبوده‌اند که مثل و شعر و ادبیات آن را ثبت کنند. در اروپای قرون وسطی نمایش‌های عروسکی در میدان‌ها اجرا می‌شده و جنبه‌ شدیداً انتقادی داشته است. امروزه نمایش‌نامه‌هایی که از آن زمان موجود است.

نمایش‌نامه‌های تئاتری را به صورت عروسکی اجرا می‌کردند، اما نمایش‌نامه‌ای که به طور اختصاصی برای نمایش عروسکی نوشته شده باشد موجود نیست. نمایش عروسکی در اساس نمایش‌نامه نداشت. مانند نمایش‌های روحوضی مافی‌البداهه اجرا می‌شد، یعنی داستانی را بداهه‌سرایی می‌کردند.

در قرون وسطی مثل هر زمان دیگری مردم مشکلاتی داشتند و آن‌ها را از زبان عروسک‌ها بیان می‌کردند. مثلاً از زبان کارگر و کشاورز و این دو با هم گفتگو می‌کردند. در واقع این دو دردهای مردم را باز می‌گفتند. این نوع کار بسیار مورد توجه مردم بوده است. اما دولت‌ به سبب آنکه نمایش عروسکی را به رسمیت نمی‌شناختند، اجازه ثبت نمایش‌نامه‌های آن را هم نمی‌دادند و این نوع نمایش را پیش پا افتاده تلقی می‌کردند. همان گونه که امروز نمایش روحوضی را ثبت نمی‌کنند یا چندان توجهی به آن نمی‌شود.

نمایش عروسکی در اروپای قرون وسطی شروع شد. در ایران شواهدی دیده می‌شود. مثلاً در شعرهای خیام اشاره‌هایی است که نشان می‌دهد در آن زمان نمایش عروسکی یا چیزی شبیه آن داشته‌ایم. برای نمونه این مصراع که می‌گوید «ما لعبتکانیم و فلک لعبت باز» که این لعبت همان عروسک است و شاعر دستگاه خلقت را به کسی تشبیه کرده است. یا مثلاً اصطلاح ”فانوس خیال“ که در اشعار خیام هست اشاره دیگری است به نمایش عروسکی. یکی از نمایش‌های قدیمی عروسکی قصه‌” پهلوان کچل“ بوده است. در کشور ترکیه نمایش عروسکی بسیار قدیمی ومعروفی وجود دارد به نام ”قره قز“. ”قره قز“ قهرمانی است که در نمایش‌نامه‌های مختلف ایفای نقش می‌کند.