شریفه سلطانی در کتاب نقش طرحواره درمانی در کاهش خشونت علیه زنان، به بررسی موضوع خشونتهای خانگی در همه طبقات اجتماعی، اقتصادی، نژدای، سنی و جغرافیایی از منظر روانشناسی و شناخت درمانی میپردازد.
درباره کتاب نقش طرحواره درمانی در کاهش خشونت علیه زنان:
از عوامل تاثیرگذار بر خشونت خانگی میتوان به تاب آوری اشاره کرد. تاب آوری، توانمندی است که تحت شرایط تنشزا و همچنین در طول بحران و مصیبت تعریف میشود. تاب آوری میزان پاسخ دهی افراد به مشکلات و عوامل خطرساز است. از جمله رویکردهای درمانی در این زمینه و مشکلات خانوادگی، طرحواره درمانی به شمار میرود. طرحوارهها که در واقع در کودکی شکل گرفتهاند مبنایی برای نحوه تفکر، احساس، رفتار و نوع روابط ما با دیگران هستند و در تمام حوزههای زندگی حضور دارند. یکی از این حیطهها ازدواج و زندگی مشترک است؛ چرا که در روابط بینفردی و بخصوص نزدیک طرحوارهها بیشتر فعال میشوند.
این طرحوارهها همیشه باعث سوگیری در تفسیر افراد از وقایع اطراف شده که این سوگیری نیز به نوبه خود منجر به سوء تفاهم، فرضهای غلط، اهداف و انتظارات غیر واقع بینانه میشود؛ بنابراین باورهای ارتباطی ناکارآمد زوجین نیز میتوانند ناشی از این طرحوارهها باشند. در رویکرد طرحواره درمانی این طرحوارهها با استفاده از تکنیکهای شناختی، هیجانی، رفتاری و بین فردی که بیشتر بر روابط درمانگر با فرد تأکید دارد، طرحوارهها به چالش کشیده شده و اصلاح میشوند.
هم زنان و هم مردان میتوانند قربانی خشونتهای خانگی شوند و در معرض آسیبهای آن قرار گیرند اما این بیشتر زنان هستند که از شدیدترین و متنوعترین اشکال خشونتهای خانگی آسیب میبینند. خشونت خانگی تاثیر بسیار عمیقی بر سلامت روان و جسم افراد میگذارد و روند زندگی و رفتارهای اجتماعی آنان را تحت الشعاع قرار میدهد. آثار ناخوشایند و منفی این پدیده تا جایی ادامه مییابد که سبب ایجاد اختلالات روانی در فرد و جامعه میشود.
خشونت خانگی به ویژه خشونت علیه زنان به هرگونه عمل خشونت آمیزی تعمیم داده میشود که باعث تحمیل صدمات فیزیکی، جنسی، روانی، رنج و درد به زنان گردد. کتاب نقش طرحواره درمانی در کاهش خشونت علیه زنان (The role of schema therapy in reducing violence against women) شش فصل دارد که در فصل اول اصطلاحات لازم برای مطالعه کتاب را توضیح میدهد. در فصل دوم به بررسی مقولهی خشونت و انواع آن در سطوح مختلف اجتماعی میپردازد. فصل سوم به بحث تابآوری اختصاص دارد. در فصل چهارم به انواع مهارتهای ارتباط کلامی و غیر کلامی پرداخته میشود. فصل پنجم این کتاب مفهوم طرحواره و نیازهای هیجانی را بررسی میکند. در فصل ششم هم نتیجهگیریهایی کلی و نهایی ارائه شده است.
کتاب نقش طرحواره درمانی در کاهش خشونت علیه زنان مناسب چه کسانی است؟
مطالعه این کتاب به فعالان حوزه خشونت خانگی و شناخت درمانی پیشنهاد میشود.
در بخشی از کتاب نقش طرحواره درمانی در کاهش خشونت علیه زنان میخوانیم:
مرحله سنجش و آموزش: این مرحله شامل شش گام میباشد:
1- ارزیابی اولیه: درمانگر کار خود را با ارزیابی اولیه شرع میکند و مشکل فعلی بیمار و اهداف درمانی او را میسنجد.
2- ارزیابی تناسب بیمار برای طرحواره درمانی: درمانگر تناسب بیمار را در جهت استفاده از طرحواره درمانی ارزیابی میکند. بیماران نامتناسب برای طرحواره درمانی: بیماران درگیر در بحران شدید که به ظر نمیرسد مشکل آنها به طرحواره هایشان ربطی داشته باشد، داشتن مشکلات موقعیتی (مثل زلزله که فرد تحت استرس شدید ناگهانی است)، بیماران مبتلا به روان پریشی، مشکلات حاد محور (I) و نهایتا بیمارانی که تحت تأثیر مواد مخدر با مصرف دارو و الکل باشند.
3- تمرکز بر تاریخچه زندگی: درمانگر تاریخچهی زندگی بیمار را بررسی میکند و الگوهای ناکارآمدی زندگی بیمار را که منجر به عدم ارضا نیازهای هیجانی اساسی او شده اند، جست و جو میکند. بعد درمانگر مدل طرحوارهای را برای بیمار توضیح میدهد و خاطر نشان میسازد که آنها با کمک یکدیگر برای شناسایی طرحوارهها و سبکهای مقابلهای بیمار کار خواهند کرد.
4- اجرای پرسشنامه: بیمار پرسشنامه را به عنوان تکلیف خانگی تکمیل میکند و در جلسه بعد در مورد نتایج آن با درمانگر به بحث و تبادل نظر میپردازد.
5-استفاده از تصویر سازی ذهنی: 24 درمانگر برای دستیابی به طرحوارهها و برانگیختن آنها و برقراری ارتباط بین طرحوارهها، ریشههای تحولی دوران کودکی و مشکلات فعلی بیمار، از تکنیک ههای تجربی، مخصوصا تصویر سازی ذهنی استفاده میکند.
6- سنجش خلق و خو: سرانجام درمانگر خلق و خوی هیجانی بیمار را به عنوان بخشی از فرایند سنجش مورد ارزیابی قرار میدهد
بله

















